کتاب آپارتمان

کتاب آپارتمان نوشتۀ کاوه مقدم و امیرفرزام دهنوی در انتشارات رشد فرهنگ به چاپ رسیده است. این کتاب، نمایشنامه‌ای با رویکرد سایکودرام یا روان‌نمایش‌درمانی است که برای کودکان و نوجوانان مبتلا به طیف‌های مختلف اتیسم نوشته شده است.

درباره کتاب آپارتمان

کتاب آپارتمان برآمده از مطالعات جدید دربارۀ تأثیر هنردرمانی بر روند مداخلۀ درمانی کودکان و نوجوانان استثنایی است. تمرکز این کتاب، بر طیف‌های مختلف اتیسم است. کودکان و نوجوانان مبتلا به اتیسم نیازهای ویژه‌ای دارند؛ زیرا در تعامل اجتماعی، روابط بین فردی، مهارت‌های کلامی و رفتارهای روزمره دچار مشکلات زیادی هستند. امروزه در کنار راه‌های مختلفی چون دارودرمانی، بازی‌درمانی و توانبخشی، مطالعاتی دربارۀ هنردرمانی و به‌کارگیری هنرهایی چون نقاشی، سفال، موسیقی و تئاتر در مورد آن‌ها انجام گرفته است. نتایج این مطالعات نشان می‌دهد که هنر از هر نوعی، برای بهبود علائم افراد مبتلا به اتیسم راه‌گشا است. 

در ایران دربارۀ رابطۀ میان هنر به‌ویژه تئاتر و تأثیر آن بر عملکرد این کودکان و نوجوانان مطالعات کمی انجام گرفته و در صحنه‌های تئاتر نیز حضور افراد مبتلا به اتیسم در مقایسه با سایر افراد استثنایی مانند سندرم داون و دیگر نارسایی‌های هوشی کمتر به چشم می‌خورد که عامل مهم آن وضعیت و ویژگی‌های پیچیدۀ این طیف از مبتلایان است. کاوه مقدم، نویسندۀ کتاب آپارتمان، روانشناس کودکان استثنایی است و سال‌هاست در زمینۀ هنردرمانی کودکان و نوجوانان مبتلا به اتیسم فعالیت می‌کند. او مطالعات زیادی روی تئاتردرمانی و به‌کارگیری بازی‌های نمایشی مانند بداهه‌پردازی و تکنیک‌های سایکودرام برای مبتلایان به اتیسم خفیف انجام داده است. مقدم می‌گوید میان تئاتر و تئاتردرمانی تفاوت‌ها و شباهت‌هایی وجود دارد که با رعایت ویژگی‌ها و شرایط این افراد می‌توان از آن به عنوان ابزاری برای بازتوانی استفاده کرد. در تئاتردرمانی، بازی فرد مبتلا دربارۀ موضوعی که برگرفته از مشکلات خود اوست آغاز می‌شود و راوی آن نیز خود مراجع است. هدف این است که مبتلا به اتیسم بتواند روی صحنه، بر اساس مشاهده و عمل خود صحنه‌ای از مشکل خود را به نمایش بگذارد.

نمایشنامۀ آپارتمان دربارۀ زندگی پرچالش کودکی مبتلا به اتیسم است که در محیطی جدید، با افراد جدید قرار می‌گیرد و سازگاری او با محیط را نشان می‌دهد در حالی که توانمندی‌هایش در کنار مشکلات مشخص می‌شوند. متن نمایشنامه برگرفته از صحبت‌ها، نیازهای عاطفی، هیجانی و گفت‌وگوهای درونی مبتلایان به اتیسم است و تکنیک‌های تئاتردرمانی و سایکودرام به آن اضافه شده است. این نمایشنامه می‌تواند راهنمای عملی برای کمک مؤثر در سازش با محیط از سوی مبتلایان و خانواده‌های آن‌ها استفاده شود.

خواندن کتاب آپارتمان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

به دانشجویان روانشناسی، روانشناسان و نیز خانواده‌هایی که فرد مبتلا به اتیسم را در کنار خود دارند پیشنهاد می‌کنیم.