کتاب در شب هر خونی سیاه است

کتاب در شب هر خونی سیاه است (At night all blood is black) نوشته دیوید دیوپ و ترجمه علی خوروش و رمانی تکان‌دهنده درباره‌ی جنگ جهانی اول و حضور سربازان سنگالی در جبهه‌های فرانسه است. این رمان که نشر هیرمند آن را منتشر کرده، از دل اعتراف‌ها و ذهن آشفته‌ی یک سرباز سیاه‌پوست، خشونت و جنون و دوستی و احساس گناه را در میدان نبرد دنبال کرده است. راوی درگیر مرگ دوست صمیمی‌اش و تبدیل‌شدن خودش به هیولایی است که دیگران از او می‌ترسند. رمان حاضر با نثری پر از جزئیات، فضای کانال‌ها، گل، خون، موش‌ها و ترس سربازان را به تصویر کشیده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب در شب هر خونی سیاه است اثر دیوید دیوپ

کتاب در شب هر خونی سیاه است رمانی درمورد آلفا ان‌دیایه، سرباز سنگالی ارتش فرانسه در جنگ جهانی اول، است که دیوید دیوپ او را در مرکز یک اعتراف طولانی، پر از تکرارهای وسواس‌گونه و بازگشت‌های ذهنی قرار داده است. کتاب حاضر میان لحظه‌ی مرگ دوست آلفا، حمله‌ها، بازگشت به کانال، شایعات درباره‌ی «سرباز جادوگر» و خاطرات روستای گراندیول در سنگال رفت‌وآمد می‌کند. نویسنده به‌جای تمرکز بر تاریخ رسمی، به شکاف‌های آن سرک کشیده است؛ سربازان سیاه‌پوستی که برای ایجاد رعب به خط مقدم فرستاده شدند، با خنجرهای پهن و تصویری که از آن‌ها به‌عنوان «وحشی» ساخته شد.

رمان در شب هر خونی سیاه است در عین روایت صحنه‌های خشن، مدام به پرسش‌های اخلاقی می‌پردازد؛ انسانیت در میدان جنگ چه معنایی دارد، چه کسی واقعاً «وحشی» است و احساس گناه چگونه می‌تواند ذهن یک سرباز را از درون بجود. آلفا در گفت‌وگو با خود، با خدا، با دوستش و با دشمنان چشم‌آبیْ مرز میان دیوانگی موقت جنگ و دیوانگی دائمی را می‌کاود و نشان می‌دهد که قهرمان واحد چگونه می‌تواند در نگاه دیگران به جادوگر، روح‌خوار و خودِ مرگ تبدیل شود.

خلاصه داستان در شب هر خونی سیاه است

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

آلفا ان‌دیایه، سرباز سنگالی، شاهد مرگ طولانی و دردناک دوستش (مادمبا) در میدان جنگ است؛ دوستی که سه بار از او می‌خواهد گلویش را ببرد و راحتش کند. آلفا به‌خاطر «ندای وظیفه» این کار را نمی‌کند. پس از مرگ مادمبا، احساس گناه و خشم در ذهن آلفا به وسواس تبدیل می‌شود و او تصمیم می‌گیرد کاری را که برای دوستش نکرده است، برای دشمن انجام دهد. او شب‌ها از کانال بیرون می‌خزد، سربازان چشم‌آبی را در «سرزمین بی‌صاحب» به دام می‌اندازد، شکمشان را می‌درد، گلویشان را می‌برد و دست راستشان را به‌عنوان غنیمت با خود می‌آورد. همرزمان سیاه و سفید با افزایش تعداد این دست‌ها او را «سرباز جادوگر» و روح‌خواری می‌دانند که خودِ مرگ را با خود حمل می‌کند و باید از او ترسید.

چرا باید کتاب در شب هر خونی سیاه است را بخوانیم؟

کتاب در شب هر خونی سیاه است جنگ را نه از زاویه‌ی استراتژی و تاریخ، بلکه از درون ذهن سربازی نشان می‌دهد که میان وظیفه، دوستی، انتقام و جنون گرفتار شده است. این رمانْ تصویری نادر از سربازان آفریقایی در ارتش فرانسه ارائه کرده است و نشان می‌دهد چگونه برچسب «وحشی» بر بدن‌های سیاه حک می‌شود و درعین‌حال خشونت واقعی از کجا می‌آید.

خواندن کتاب در شب هر خونی سیاه است را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که به ادبیات داستانی معاصر و قالب رمان جنگی، روایت‌های روان‌شناختی درمورد احساس گناه و جنون و نیز به موضوع استعمار، نژاد و سربازان آفریقایی در جبهه‌های اروپا علاقه‌مند هستند. همچنین رمان حاضر برای مخاطبانی مناسب است که به‌دنبال اثری داستانی، تیره، پر از جزئیات و تأمل‌برانگیز درباره‌ی خشونت هستند.

درباره دیوید دیوپ

دیوید دیوپ (David Diop) زاده‌ی سال ۱۹۶۶‏ میلادی، رمان‌نویس و استاد دانشگاه اهل فرانسه است که در حوزه‌ی ادبیات فرانسوی و آفریقایی‌تبار قرن هجدهم تخصص دارد. پژوهش‌های او در دانشگاه «پو» در جنوب غربی فرانسه بر نحوه‌ی بازنمایی آفریقا در سفرنامه‌ها و تصاویر جهانگردان قرن هجدهم تمرکز داشته است. این نویسنده در سال ۲۰۲۱ به‌عنوان اولین نویسنده‌ی فرانسوی، برای رمان «در شب هر خونی سیاه است» (At night all blood is black) جایزه‌ی بین‌المللی بوکر را دریافت کرد. این رمان همچنین نامزد نهایی ده جایزه در فرانسه شد و در کشورهای دیگر نیز جوایزی را کسب کرد.

جوایز و افتخارات نویسنده

جوایز و افتخارات دیوید دیوپ عبارت است از:

- جایزه‌ی گنکور دبیرستانی‌ها (Prix Goncourt des Lycéens) در سال ۲۰۱۸،

- جایزه‌ی میراث (Prix Patrimoines) در سال ۲۰۱۸،

- جایزه‌ی گلوب د کریستال (Globe de Cristal Award) برای بهترین رمان در سال ۲۰۱۹،

- جایزه‌ی احمدو کوروما (Prix Ahmadou-Kourouma) در سال ۲۰۱۹،

- جایزه‌ی خوانندگان دبیرستانی اسکال دو لیور (Prix des lecteurs lycéens de l'Escale du livre) در سال ۲۰۱۹،

- جایزه‌ی اروپایی استرگا (Strega Europe Prize) در سال ۲۰۱۹،

- جایزه‌ی کتاب لس‌آنجلس تایمز در بخش آثار داستانی در سال ۲۰۲۰،

- جایزه‌ی بین‌المللی بوکر در سال ۲۰۲۱.

نظر افراد یا مجله‌های مشهور درباره کتاب در شب هر خونی سیاه است یا نویسنده

لورا کاپل در روزنامه‌ی نیویورک تایمز با تمجید از این رمان، آن را کمکی به «تسویه‌حساب با تاریخ استعماری در ادبیات داستانی فرانسه» دانست. چیگوزی اوبیاما نیز این کتاب را رمانی «فوق‌العاده» درباره‌ی یک «لکه‌ی ننگ خونین بر تاریخ بشر» توصیف کرد.

چه نسخه‌های دیگری از کتاب در شب هر خونی سیاه است منتشر شده است؟

کتاب حاضر به‌همت مترجمان و نشرهای گوناگون روانه‌ی بازار کتاب ایران شده است. فهرست زیر چاپ‌هایی از این اثر را نشان می‌دهد:

- در شب، همه خون‌ها سیاه است... ترجمه‌ی ستاره یغمایی و بهمن یغمایی، نشر روشنگران و مطالعات زنان، ۱۴۰۰.

- در شب هر خونی سیاه است ترجمه‌ی یاسر خسروی‌زاده، نشر دیوار، ‏‫۱۴۰۰.‬

بخشی از کتاب در شب هر خونی سیاه است

«خدا می‌داند که کاپیتان و ابراهیم سکِ عزیزم، مرا احمق فرض کرده بودند. ممکن است کمی عجیب باشم ولی احمق نیستم. من هرگز مکان دست‌ها را افشا نخواهم کرد. آن دست‌ها مال من است. خودم می‌دانم هر کدام متعلق به کدام سرباز چشم آبی بوده. منشاء هر کدام را می‌دانم. موی پشت این دست‌ها اغلب بلوند یا قرمز و به‌ندرت سیاه بود. بعضی گوشتالو و بعضی استخوانی بودند. بعد از قطع شدن دست از بازو، ناخن‌های آن سیاه شده بود. یکی از دست‌ها خیلی کوچک و ظریف بود انگار که متعلق به یک زن یا یک نوجوان بوده باشد. دست‌ها قبل از فاسد شدن ذره ذره خشک می‌شدند. برای همین از دستِ دوم شروع کردم آن‌ها را پنهانی به آشپزخانهٔ صحرایی ببرم و بعد از خواباندن در آب‌نمکِ خیلی غلیظ، زیر خاکسترِ گرم اجاق بگذارم. دست‌ها را یک شب تا صبح آنجا می‌گذاشتم. صبحِ خیلی زود می‌رفتم تا آن‌ها را بردارم. این کار را شب‌های متمادی آن‌قدر تکرار می‌کردم تا در نهایت دست حالتی شبیه به ماهی خشک شده پیدا کند. من دست‌های سربازان چشم آبیِ دشمن را با همان روشی که در خانه، ماهی را برای نگهداری طولانی عمل می‌آوردیم، خشک می‌کردم.»