کتاب اصول اساسی مشاوره مدرسه

کتاب اصول اساسی مشاوره مدرسه نوشتهٔ رضا منظری توکلی و مهناز مستری است و نشر برگ و باد آن را منتشر کرده است.

درباره کتاب اصول اساسی مشاوره مدرسه

مشاور مدرسه فردی است روان‌شناس و واقف به تمام دانش‌های مربوط به تخصص خود. چنین فردی باید با محیط‌های آموزشی آشنا باشد و کاربرد اصول روان‌شناسی را به خوبی در آن محیط‌ها بداند. مشاور مدرسه، باید با فرهنگ و آداب و رسوم اولیای دانش‌آموزان آشنایی داشته باشد و به میزان ارزش آموزش و پرورش در نزد آن‌ها آگاه باشد. هم‌چنین آگاهی به عوامل رشد، بلوغ، یادگیری و اصول آن، انگیزش، رشد شخصیت، روش‌های تدریس و ارزشیابی و بسیاری مسایل دیگر از وظایف و مسئولیت‌های مشاور مدرسه است. مشاور مدرسه برای این‌که قادر به درک و شناسایی دیگران باشد باید:

۱. به احساسات، عواطف، نیازها و به‌طورکلی شخصیت فردی خود (که با هر فرد دیگر متفاوت است) آشنایی و آگاهی کامل داشته باشد تا بتواند به‌موقع رفتار خود را توجیه کند.

۲. قادر به شناسایی دیگران باشد تا بتواند به‌موقع احساسات، عواطف و رفتار آن‌ها را درک و توجیه کرده و روابط لازم را با آن‌ها ایجاد کند.

۳. با تفاوت‌های فردی آشنا باشد و دلایل موفقیت یا عدم موفقیت دانش‌آموزان را بشناسد تا در صورت لزوم برای کمک و راهنمایی آن‌ها اقدام کند.

۴. با مشکلات زندگی گروهی آشنا باشد و به ناسازگاری‌ها و ناراحتی‌های دانش‌آموزان در شرایط مختلف آگاهی داشته باشد و بدون انتقاد و سرزنش در صدد کمک برای رفع آن‌ها برآید.

مشاور مدرسه، در داخل سیستم آموزش و پرورش کار می‌کند و به دانش‌آموزان در زمینه‌های هیجانی، اجتماعی و تحصیلی کمک می‌کند. کار مشاور مدرسه شبیه به کار روان‌شناس بالینی است که در محیط مدرسه انجام می‌پذیرد. هدف مشاور مدرسه، کاربرد قوانین روان‌شناسی در مدرسه و همکاری با اولیا و معلمان و دانش‌آموزان در جهت ایجاد یک محیط آموزشی سالم با تمرکز بر نیازهای دانش‌آموزان است.

خواندن کتاب اصول اساسی مشاوره مدرسه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به همهٔ مشاوران مدرسه پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب اصول اساسی مشاوره مدرسه

«مسوولیت‌های مشاور مدرسه

به‌طورکلی، می‌توان وظایف و مسوولیت‌های یک مشاور مدرسه را چنین خلاصه کرد:

۱. نظارت بر رفتار دانش‌آموزان و راهنمایی آن‌ها در بدو ورود به مدرسه

اغلب دیده می‌شود که محیط آموزشگاهی برای بعضی از دانش‌آموزان مانوس نیست، به‌طوری که دانش‌آموز به سختی می‌تواند جدایی از خانه و خانواده را تحمل کند. در این‌جا وظیفه مشاور مدرسه است که در ایجاد سازگاری با محیط، معلمان را مورد راهنمایی قرار دهد و به دانش‌آموزان کمک‌های لازم را بنماید.

۲. کاربرد آزمون‌های روانی

دانش‌آموزان، از نظر هوش و استعداد و سایر خصوصیات با هم متفاوت هستند؛ بنابراین جهت آموزش آن‌ها باید میزانی از توانایی هوش هر یک به دست آید تا پس از طبقه‌بندی‌شان به گروه‌های مختلف هوشی، آن‌ها را در کلاس‌های مختلف قرار داده و برای هر گروه آموزش مناسب در نظر گرفته شود؛ بنابراین مشاور مدرسه باید با آزمون‌های روانی و کاربرد آن‌ها آشنایی کامل داشته باشد و بتواند در طبقه‌بندی دانش‌آموزان، اولیای مدرسه را کمک کند. آشنایی با کاربرد آزمون‌ها جهت شناسایی کودکانی که در یک زمینه خاص مانند خواندن، درک ریاضیات و غیره مشکلاتی دارند و ایجاد تسهیلات لازم جهت کمک به آن‌ها در فراگیری‌شان از دیگر وظایف مشاور مدرسه است.

۳. نظارت بر تهیه پرسش‌های امتحانی و ارزشیابی‌ها

بعضی از آزمون‌های معلم‌ساخته و ارزشیابی‌هایی که به‌عمل می‌آید، میزان صحیحی از پیشرفت دانش‌آموزان را ایجاد نمی‌کند. در نتیجه عکس‌العمل‌هایی که ناشی از آزمون‌های نادرست است، موجب سرخوردگی و نارحتی دانش‌آموزان می‌شود؛ بنابراین، مشاور مدرسه باید با راه‌های مختلف ارزشیابی آشنا بوده و بر انجام آزمون‌ها نظارت دقیق داشته باشد.

۴. مصاحبه و تشکیل جلسات مشاوره

انجام مصاحبه انفرادی با دانش‌آموزان یا پدر و مادر یا تشکیل جلساتی با حضور افراد خانواده برای رسیدگی به مشکلات و نارسایی‌های ارتباطی که در اغلب خانواده‌ها به چشم می‌خورد، از وظایف مشاور مدرسه است.

۵. شناخت و راهنمایی کودکان استثنایی

شناسایی کودکان استثنایی و طبقه‌بندی آن‌ها بر حسب هوشبهرشان و آموزش لازم و مناسب در رفع بسیاری از سرخوردگی‌ها و ناراحتی‌های چنین کودکانی مؤثر است. وظیفه مشاور مدرسه است که دانش‌آموزان را براساس بهره هوشی و توانایی‌شان در طبقه خاص خود قرار دهد. هم‌چنین کمک و راهنمایی دانش‌آموزانی که ناهنجاری‌ها و نارسایی‌های عصبی، عضوی، ذهنی و عاطفی دارند از وظایف مشاور مدرسه است.

۶. کمک و راهنمایی به معلمان، مشاوران و مددکاران

گاهی اوقات دیده می‌شود که معلمان در رابطه با یکدیگر و یا در رابطه با دانش‌آموزان دچار مشکلاتی می‌شوند. وظیفه مشاور مدرسه است که در تمام موارد به این مشکلات رسیدگی کند و با مددکاران و مشاور مدرسه در تماس باشد.

۷. پژوهش

یکی از وظایف مشاور مدرسه پژوهش است. با توجه به این‌که مدرسه می‌تواند بهترین آزمایشگاه برای پژوهش و بررسی باشد، مشاور مدرسه با آشنایی کلی که با اصول تحقیق دارد، می‌تواند مطالعات انجام‌شده در دانشگاه‌ها و مراکز تحقیق را در مدرسه مورد بررسی و پژوهش قرار دهد.»