کتاب یک قرن موسیقی مدرن

کتاب یک قرن موسیقی مدرن نوشتهٔ پل گریفیتس یکی از موسیقی‌شناسان برجسته است. این کتاب که اولین بار در سال ۱۹۸۵ منتشر شد، به شرح تاریخ موسیقی مدرن و تحولات آن بین سال‌های ۱۸۹۴ و ۱۹۹۴ میلادی و آهنگسازان این دوره می‌پردازد. کتاب یک قرن موسیقی مدرن با ترجمهٔ کیوان میرهادی در نشر افکار به چاپ رسیده است.

درباره کتاب یک قرن موسیقی مدرن

این کتاب به بررسی تاریخ موسیقی مدرن از اواخر قرن نوزدهم تا اواسط قرن بیستم می‌پردازد. گریفیتس با دقت و تخصص خود، تحولات موسیقی مدرن را از دبوسی تا بوله مورد بررسی قرار می‌دهد و به تحلیل آثار و تأثیرات آهنگسازان برجسته‌ای مانند کلود دبوسی، گوستاو مالر، آلبان برگ، آنتون وبرن، چارلز آیوز، ادگارد وارز، اولیویه مسیان، کارلهاینتس اشتوکهاوزن، پیر بوله، فیلیپ گلاس و الیوت کارتر می‌پردازد.

کتاب یک قرن موسیقی مدرن با تمرکز بر آثار مهم و نقاط عطف در موسیقی مدرن، به بررسی راه‌های جدیدی که آهنگسازان به کاوش در آن پرداخته‌اند، می‌پردازد. از تغییرات ریتمیک بزرگ در "The Rite of Spring" اثر ایگور استراوینسکی تا جهان بی‌کران آتونالیته آرنولد شونبرگ، امکانات جدیدی که توسط الکترونیک ایجاد شده و نقش شانس در موسیقی جان کیج، هیچ کدام از دید گریفیتس دور نمی‌ماند. همچنین، تنوع شگفت‌انگیز مینیمالیسم نیز در این کتاب پوشش داده شده است.

گریفیتس با بهره‌گیری از سبک نوشتاری روان و قابل فهم، موضوعات پیچیده را به شکلی قابل درک برای خوانندگان توضیح می‌دهد. او ذر اثر خودعلاوه‌بر بررسی آثار و تکنیک‌های آهنگسازان، به تأثیرات فرهنگی و اجتماعی که موسیقی مدرن بر جامعه داشته است نیز توجه می‌کند. 

کتاب یک قرن موسیقی مدرن را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب برای دانشجویان و علاقه‌مندان به تاریخ موسیقی، موسیقی‌شناسان و افرادی که به مطالعهٔ تاریخ موسیقی علاقه‌مند هستند، مفید خواهد بود. همچنین کتاب یک قرن موسیقی مدرن به عنوان یک منبع معتبر در دانشگاه‌ها و کنسرواتوارهای موسیقی مورد استفاده قرار می‌گیرد و برای دانشجویان موسیقی، اساتید، پژوهشگران و علاقه‌مندان به موسیقی مدرن کارآمد است.

بخشی از کتاب یک قرن موسیقی مدرن

«شاید دبوسی برای ساخت یکی دیگر از آثار خود، یعنی طرح‌های سمفونیک دریا از تخیل شاعریِ طبیعت‌گرا به‌عنوان نقطهٔ آغازین استفاده کرده است، اما طبیعت در میانهٔ راه و در ناشناخته‌های درون او گم می‌شود. دبوسی در توضیح اسرار آهنگسازی می‌گوید: «...صدای دریا، خم افق، نسیم میان برگ‌ها یا صدای پرندگان تأثیراتی عمیق‌اند و آدمی را وامی‌دارند تا ناگهان و بدون اینکه خود بخواهد یکی از هزاران خاطرهٔ درونی‌اش سر برآورده و زبان بیانِ خود را از راه موسیقی بیابد.»

اما تنها طبیعت و عنصر «امپرسیون» آن نیست که محرک و برانگیزاننده بوده است، بلکه پدیدهٔ دیگر ذهن، یعنی خاطره نیز آهنگساز را به سرودن ترغیب کرده است. دبوسی می‌گوید: «... کاش می‌توانستم چشم‌اندازهای درونی‌ام را از زبان کم‌هنر یک کودک بازگو کنم.» پرواضح است که دبوسی تکنیک‌های سنتی آهنگسازی را مانع کار و نارسا برای بیان تصورات و تخیلات موسیقایی می‌یافت و آن‌ها را آن‌قدر تحمیلی و مصنوعی قلمداد می‌کرد که فقط به کار بیان و برانگیختن عواطف سطحی بیایند.

پس دبوسی از کلیشهٔ سنتی رهایی یافت و هیچ‌گاه تکنیک و حساسیت موسیقایی را از یکدیگر جدا ندید. در حقیقت، سیالیت و روانی‌ای که دبوسی به آن دست یافته بود، این بخت را به او بخشید که آثارش بازتابِ خالصِ تخیلات ژرف و تصاویر رمزگونهٔ ذهن او باشند و درعین‌حال، این آثار مبین دریافت نو و تازهٔ او از زیبایی‌شناسی مه‌آلود و ابری‌ای شد که نقبی عظیم به دنیای موسیقی زمان زد. پرلود به‌سرعت محبوب شد و هیچ اعتراضی را موجب نگشت؛ و همین باعث شد تا راه برای آثار رادیکال شوئنبرگ و استراوینسکی و دیگران باز شود. امّا هنوز تا اجرای بالهٔ اِروتیک نیژینسکی و جنجالی که به‌دنبال داشت، دو دهه باقی است. دبوسی راه موسیقی مدرن و گسستن از تونالیتهٔ سنتی را نشان داد. پیچیدگی‌های تازهٔ ریتمیک را عرضه کرد و همزمان، ضرورت درک و دریافت ناخودآگاهی و ضرورت رنگ‌آمیزی ارکستری را قوام بخشید. او برای هر اثرش فرمی جدید سامان داد و سرانجام توانست به اعماق ذهن بشر نفوذ کند. ولی دبوسی این‌همه را در خفا انجام داد.»