کتاب سرگذشت سینما در ایران

کتاب سرگذشت سینما در ایران نوشتهٔ گیسو فغفوری است. نشر افق این کتاب را منتشر کرده است؛ کتابی که جلد پنجم از مجموعهٔ «فرهنگ و تمدن ایرانی» است.

درباره کتاب سرگذشت سینما در ایران

کتاب سرگذشت سینما در ایران که ۱۲ فصل دارد، شرحی است مختصر و مفید از چگونگی پیدایش رسانه و هنر سینما در ایران و تبدیل آن به یکی از مهم‌ترین عناصر زندگی امروز. این کتاب مراحل مختلف رشد و تکامل سینما در دوره‌های تاریخی را شرح داده و مطالعه کرده است. می‌دانیم که از همان روزی که اولین دوربین فیلم‌برداری در سال ۱۲۷۹ توسط مظفرالدین‌شاه و «میرزا ابراهیم‌خان عکاس‌باشی» به ایران آمد و پس از گذشت سه دهه، اولین فیلم تاریخ سینما با نام «آبی و رابی» با کارگردانی «اوانس اوگانیانس» و فیلم‌برداری «خان‌بابا‌خان معتضدی» در سال ۱۳۰۹ ساخته شد. هنرمندان و سینماگران نامداری مشغول ساخت فیلم در ایران شده و هر‌ کدام تحت‌تأثیر مسائلی همچون دغدغه‌های شخصی، نیاز جامعه، روح حاکم بر زمانه و... دست به ساخت آثاری ارزشمند و درخشان زدند؛ کارگردانانی همچون سهراب شهید ثالث، محمدرضا اصلانی، علی حاتمی، مسعود کیمیایی، داریوش مهرجویی، فریدون گله، پرویز کیمیاوی، عباس کیارستمی، کیانوش عیاری و... . در این باره بیشتر بدانید؛ با مطالعهٔ کتابی به قلم گیسو فغفوری (نویسنده و روزنامه‌نگاری ایرانی).

خواندن کتاب سرگذشت سینما در ایران را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران مطالعه در باب تاریخِ هنر و حرفهٔ سینما در ایران پیشنهاد می‌کنیم؛ این کتاب برای نوجوانان نیز مناسب است.

بخشی از کتاب سرگذشت سینما در ایران

«فصل ششم: تولد سینمای متفاوت

بازار فیلمفارسی هم‌چنان در ایران داغ است و فیلم‌های زیادی تولید می‌شود. با این‌که از مدتی پیش نسبت به برهنگی سخت‌گیری می‌کنند و دولت جلوی برخی فیلم‌ها را می‌گیرد، اما باز هم در بخشی از سینمای ایران از برهنگی به‌عنوان یک عنصر جذب‌کنندهٔ مشتری استفاده می‌شود. در هر فیلم با بهانه و بی‌بهانه هنرپیشه‌ها سری به کاباره می‌زنند و مدتی از فیلم در کاباره‌ها و با رقص زنان نیمه‌لخت سپری می‌شود. این فیلم‌ها از نظر داستان کلیشه‌های مشخصی دارند و اغلب کپی فیلم‌های پرطرفدار خارجی و گاهی داخلی‌اند. هم‌چنان فیلم‌های پرسوز و گداز هندی و فیلم‌های عاشقانهٔ آمریکایی در ایران پرطرفدارند و خیلی کم فیلم‌هایی از دیگر کشورها به نمایش درمی‌آید. تهیه‌کنندگان و کارگردانان ایرانی هرازگاهی به افزایش فیلم‌های خارجی اعتراض می‌کنند و برای حمایت از سینمای ایران خواستار محدودیت اکران فیلم‌های خارجی می‌شوند.

در گرماگرم فیلمفارسی‌سازی، هم‌چنان عده‌ای به فکر تهیهٔ فیلم‌های روشنفکری هستند. این فیلم‌ها اگرچه گاهی با استقبال منتقدان و حتی جشنواره‌ها روبه‌رو می‌شوند، اما نمی‌توانند اقبال مردمی را به دست بیاورند. در چنین زمانه‌ای دو کارگردان جوان با ساختن دو فیلم متفاوت و پرفروش، موج تازه‌ای را در سینمای ایران به‌وجود می‌آورند و این موج از سوی کارگردانان جوان دیگری دنبال می‌شود اما قبل از این‌که به این دو اتفاق بزرگ بپردازیم، باید از رخدادهای دیگر این دوره یاد کنیم.

همه فیلم‌ساز می‌شوند

بازار پررونق فیلمفارسی و تولید سردستی و آسان آن هرکسی را که امکانی برای تولید فیلم دارد و یا پولی برای این کار دارد، به وسوسه می‌اندازد و در مدت کمی، همهٔ عوامل سینما از بازیگر گرفته تا عوامل فنی و حتی کسانی که وسایل تولید فیلم را اجاره می‌دادند، وسوسهٔ ساخت فیلم به سرشان می‌زند و کارگردان‌هایی پیدا می‌شوند که شناخت‌شان از سینما ارتباط با چند بازیگر و عوامل فنی سینماست. مدتی نمی‌گذرد که فیلم‌هایی تولید می‌شود که در آن حرف اول را ستاره‌های سینمایی می‌زنند، خوانندگان و بزن‌بهادرهایی که بخش زیادی از وقت خود را در کاباره‌ها می‌گذرانند تا حضور زنان نیمه‌لخت در این‌گونه فیلم‌ها توجیه شود.

در این دوره نوعی از سینما شکل می‌گیرد که در آن لودگی حرف اول را می‌زند. چند هنرپیشهٔ لوده پیدا می‌شوند که با مسخرگی و مزه‌پرانی ستاره می‌شوند.»