کتاب چگونه ترجمه باکیفیتی داشته باشیم؟

کتاب چگونه ترجمه باکیفیتی داشته باشیم؟ نوشتهٔ لیلا محمودی و فاطمه محمودی و ویراستهٔ اندیشه قدیریان است و انتشارات متخصصان آن را منتشر کرده است.

درباره کتاب چگونه ترجمه باکیفیتی داشته باشیم؟

ترجمه، دانشی آمیخته با هنر است؛ بدین معنا که هر مترجم می­‌بایست افزون بر تحصیلات آکادمیک در حوزۀ ترجمه، و اِشراف بر قواعد صرفی و نحوی، از ذوق و خلّاقیت والایی نیز بهره­‌مند باشد. نگارنده با علم به این واقعیت کوشیده­ است تا از طریق بیان نظام­‌مند نکاتِ مهارتی و برشمردن سلسله­‌وار تکنیک­‌های پرکاربرد، به اعتلای کیفیِ ترجمه، یاری رسانَد.

یک مترجم باید در کنارِ تسلّط بر دانش گرامری و برخورداری از گنجینۀ سرشار لغوی، خلاقانه عمل­ کنَد و در حین ترجمه، با درنظرگرفتن گفتمان متن، به معادل­ یابی‌ های مناسب و درخور، مبادرت ورزد؛ بنابراین در ترجمه، دو نگاه اساسی وجود دارد: یکی نگاه آموزشی که با دانش گرامری و معنایی مرتبط است، و دیگری، نگرش هنری و غیر قابل آموزش که به بازآفرینیِ متن در زبان مقصد می­‌انجامد.

تکرار و تمرین، مهم­‌ترین راز ورزیدگی در ترجمه، و یگانه راهکار ارتقای کیفی آن است؛ لذا توصیه­ می­‌کنم در این مسیر پرفراز و فرود، از ممارستِ توأم با ذوق­ آزمایی دست برندارید و از هیچ تلاشی فروگذار نکنید.

این درسنامه، ضمن توضیح مفاهیم و روش­‌های ترجمه، شما را با آرای گوناگونِ نظریه­ پردازان این عرصه نیز آشنا می­‌سازد که می­‌تواند در ترجمۀ انواع کتاب­‌ها و مقالات به کارتان آید.

خواندن کتاب چگونه ترجمه باکیفیتی داشته باشیم؟ را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به همهٔ دانشجویان رشتهٔ مترجمی پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب چگونه ترجمه باکیفیتی داشته باشیم؟

«مطالعات ترجمه بر طبق آنچه که در کتابی به همین نام از جِرِمی ماندی، انتشار یافته، دربرگیرندۀ دو ساحَتِ کلّی است:

مطالعات ترجمۀ محض (Pure TS)

مطالعات ترجمۀ کاربردی (Applied TS)

مطالعات محض، دو هدف کلی را دنبال می­‌‌کند:

وضع اصول کلی برای توضیح ­ترجمه موسوم به «تئوری ترجمه یا تئوری محض».

توصیف پدیدۀ ترجمه که خود شامل سه زمینۀ ذیل است:

مطالعات ترجمۀ محض، به دو صورت تئوری و توصیفی است. بخش تئوری، نظریه­ های موجود در این نوع مطالعات را که از سوی صاحب­ نظران گوناگون، ارائه گردیده برمی­ شمارَد. از سوی دیگر، مطالعات ترجمۀ توصیفی، چنان­ که از نامش پیداست، توصیف پدیده­‌ها و روش­‌ها را بررسی می­‌کند. این دسته از مطالعات ترجمه، به توصیف سه مقوله می­‌پردازد:

A) Product Oriented

فرآورده مدار: بررسی و تحلیل ترجمه­ هایی که در بازار هستند.

B) Process Oriented

فرایند مدار: به فرایند ذهنی مترجم می­‌پردازند و از آنچه در ذهن وی می­‌گذرد سخن می­‌گویند.

در این خصوص، پروژه­‌ای برای ذهن­ خوانی مترجم در نظر گرفته شده که به آن TAP می­‌گویند:

TAP (THINK ALOUD PROTOCAL)

پروژه فکر کوکی

C) Function Oriented

نقش مدار: به اینکه ترجمه چه نقشی را در جامعه ایفا می­ کند، توجه دارد. مهم­ ترین فاکتوری که در اینجا مورد بررسی قرارمی­ گیرد، شرایط فرهنگی ـــ اجتماعی جامعه است.

یک مترجم حرفه­‌ای، قبل از شروع کار ترجمه به این موارد توجه کرده و در حین ترجمه، تمام دقت خود را بر روی «هدف ترجمه» متمرکز می­‌سازد و از خود می­ پرسد: این ترجمه بر مخاطب و به طور کلی جامعه، چه اثری دارد؟ یکی از تأثیرات رایج ترجمه در جامعه، آشنا شدن مخاطبان با فرهنگ عامه و عادات مردمِ دیگر سرزمین­‌ها و آگاهی یافتن از رسوم فرهنگی و دینی آنان است. از طریق ترجمه، فرهنگ و مذهب جامعۀ مبدأ برای مخاطبان جامعۀ مقصد به تصویر کشیده می­‌شود؛ به عنوان مثال، ترجمه به شناخت انواع عبادت در فرهنگ­ های مختلف کمک می­‌کند؛ برای نمونه، همه می­ دانیم مسلمانان در مسجد نماز می­‌گزارند، مسیحیان در کلیسا نیایش می­‌کنند، و یهودیان در کنیسه، به انجام مناسک عبادی خود می­ پردازند.»