کتاب پندارهای یونانی در مثنوی

کتاب پندارهای یونانی در مثنوی نوشتۀ فاطمه حیدری است. این کتاب را انتشارات روزنه منتشر کرده است.

درباره کتاب پندارهای یونانی در مثنوی

مهم‌ترین موضوعاتی که در کتاب پندارهای یونانی در مثنوی مورد بررسی قرار گرفته، عبارتند از: عشق، عقل، وحدت وجود، قوس صعود و نزول موطن، نخستین صیرورت موسیقی و سماع عالم مثل و روح و... که در فهرست به‌طور کامل آمده است. در آغاز هر بخش کتاب به ذکر نظرات عرفانی به‌ویژه از دیدگاه «مولانا» پرداخته شده و کوشش شده به‌صورتی نسبتاً موجز، اندیشۀ شاعر عارف باتوجه‌به ابیات او با ذکر شمارهٔ بیت و دفتر و در ضمن آن، گاه نظرات عرفانی دیگر و دیدگاه‌های اندیشه‌مندان یونانی بازگو شود.

خواندن کتاب پندارهای یونانی در مثنوی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

علاقه‌مندان به پژوهش‌ها و کتاب‌های ادبی می‌توانند از مخاطبان این کتاب باشند.

بخشی از کتاب پندارهای یونانی در مثنوی

«نی نامه

ابیات آغازین مثنوی معنوی که درباره حکایت و شکایت پرسوزوگداز «نی» سروده شده، نفخۀ روحانی «مولانا» است و در حقیقت زیده تمامی معنایی است که وی در سراسر مثنوی معنوی در خلال حکایات و داستان‌های خویش بیان کرده است و دربردارنده مقاصد و اهدافی است که وی در تمامی طول مدت سرودن «مثنوی معنوی» در ذهن خویشتن آنها را می‌پرورانده است. در این هجده بیت که با بیت:

بشنو از نی چون حکایت می‌کند              از جدایی‌ها شکایت می‌کند

شروع شده و با بیت:

در نیابد حال پخته هیچ خام                 پس سخن کوتاه باید والسلام

پایان‌یافته است مفهوم فنا در حق‌تعالی و بقا به وی در شکواییه و ناله «نی» و رمز عشق و فقر و شوروشوق «انی» برای بازگشت به نیستان و عدم انیت او به چشم می‌خورد؛ به‌عبارت‌دیگر مثنوی سیر و سلوکی است در وادی‌های شریعت و طریقت و حقیقت و این سیروسلوک به صورتی خلاصه در نی‌نامه ذکر شده است و به عبارتی دیگر می‌توان گفت هجده بیت، آغازین براعت‌استهلالی است بر تمامی «مثنوی» و همین نی نامه بیان می‌کند که سراسر مثنوی دنیایی است سرشار از تحرک و تطور نه دنیایی جامد و راکد جهان مثنوی مملو از بقا و حیات و زندگی است نه جهانی مرده و بی‌رمق، زیرا گویندۀ آن زندگی حقیقی یافته و به حق متصل است.

ذکر این نکته نیز در آن لحاظ می‌شود که این زندگی و حیات از سرچشمه حیات حقیقی یعنی خداوند جریان یافته است؛ زیرا «مولانا» به‌سان عرفای دیگر، وجود همه‌چیز را از حق‌تعالی می‌بیند، در عین اینکه بازگشت و مرجع آن‌ها را نیز به‌سوی او می‌داند. «مولانا» عکس ضمیر دل خود را که عارف کاملی است و عکس ضمیر دل هر عارف کامل را در وجود انی منعکس می‌کن. وی شکایت هجران و سوزوگداز ناشی از دوری حق را با شرح‌حال انی بیان می‌کند گرچه در غزلیات خویش آن را از زبان سازهای دیگر نیز ذکر می‌کند در حقیقت می‌خواهد داستان مهجوری و مشتاقی عاشق غریب و دور از معشوق را بیان کند در دیوان کبیر از زبان رباب می‌گوید:

هیچ میدانی چه می‌گوید رباب                    ز اشک چشم و از جگرهای کباب

پوستی‌ام دورمانده من ز گوشت                 چون ننالم در فراق و در عذاب

چوب هم گوید بدم من شاخ سبز                زین من بشکست و بدرید آن رکاب

ما غریبان فراقیم ای شهان                       بشوید از ما الی الله المآب

هم زحق رستیم اول در جهان                   هم بدو وا می‌رویم از انقلاب»