کتاب راهنمای عملی درمان شناختی - رفتاری وسواس (راهنمای درمانگر)

کتاب راهنمای عملی درمان شناختی - رفتاری وسواس (راهنمای درمانگر) نوشتهٔ ادنا ب. فوآ و النا یادین و تریسی ک. لیچنر با ترجمهٔ مهدی ایمانی و خدیجه شیرالی نیا و جواد کریمی در نشر ارجمند چاپ شده است.

درباره کتاب راهنمای عملی درمان شناختی - رفتاری وسواس (راهنمای درمانگر)

اختلال وسواسی - اجباری علاوه بر آشفتگی درونی و اضطراب طاقت‌فرسا، احساس گناه، شرمساری و مسئولیت افراطی زیادی را برای بیمار به‌همراه دارد و در زندگی شخصی، خانوادگی، شغلی و اجتماعی او نیز اختلال‌های جدی ایجاد می‌کند. این اختلال زندگی فرد را با محدودیت‌های گسترده‌ای مواجه می‌کند و کیفیت کلی زندگی او را پایین می‌آورد.

تکنیک‌های ارائه‌شده در این کتاب همگی از پشتوانهٔ پژوهشی برخوردار است و به گفتهٔ متخصّصان این حوزه مؤثرترین نوع درمان برای اختلال وسواس هستند. کتاب با زبانی ساده و قابل درک نگاشته شده است و یک برنامهٔ عملی غلبه بر وسواس را معرفی می‌کند و می‌تواند نیاز درمانگران به تدوین یک برنامهٔ عملی گام‌به‌گام را برطرف سازد.

مشخصات کتاب راهنمای عملی درمان شناختی - رفتاری وسواس (راهنمای درمانگر)

نویسندگان کتاب حاضر از نظریه‌پردازان و درمانگران پیشرو جهان در زمینهٔ اختلال وسواس و درمان شناختی - رفتاری هستند.

ترجمه

دکتر جواد کریمی

عضو هیأت علمی دانشگاه ملایر

دکتر خدیجه شیرالی‌نیا

عضو هیأت علمی دانشگاه شهید چمران اهواز

دکتر مهدی ایمانی ‌

عضو هیأت علمی دانشگاه شیراز

چاپ چهارم

کتاب راهنمای عملی درمان شناختی - رفتاری وسواس (راهنمای درمانگر) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

توصیه می‌کنیم تمام درمانگرانی که با بیماران مبتلا به وسواس سروکار دارند کتاب حاضر را مطالعه کنند.

بخشی از کتاب راهنمای عملی درمان شناختی - رفتاری وسواس (راهنمای درمانگر)

«این راهنمای درمانی به شرح یک برنامه شناختی- رفتاری برای درمان وسواس می‌پردازد که شامل چیزی بین ۱۷ تا ۲۰ جلسه درمانی است. دو جلسه نخست به ارایه الگوی شناختی- رفتاری وسواس، تشریح برنامه درمانی و گردآوری اطلاعات در خصوص تصویر بالینی خاص بیمار اختصاص می‌یابد. که این اطلاعات شامل تاریخچهٔ وسواس بیمار، کشف چگونگی شروع و سیر اختلال، شناسایی عوامل برانگیزان افکار وسواسی و مزاحم گوناگون و نیز پیدا کردن الگوهای اجباری (آیین‌مندی‌ها) و اجتنابی بیمار می‌باشد. درمانگر همچنین در طی این دو جلسه ضمن آموختن خودبازنگری به بیمار به همراه وی به ایجاد سلسله مراتبی از تمرینات رویارویی و جلوگیری از پاسخ (آیین‌مندی) اقدام می‌کند.

درمان رویارویی و جلوگیری از پاسخ (آیین‌مندی) شامل فرایندهای زیر است:

مواجهه زنده (رویارویی در زندگی واقعی) شامل کمک به بیمار برای رویارو شدن با محرک‌هایی است که افکار وسواسی را برمی‌انگیزانند. این محرک‌ها می‌توانند: اشیاء، کلمات، تصاویر یا موقعیت‌ها باشد. به عنوان مثال لمس کردن روشویی در یک مکان عمومی می‌تواند افکار وسواسی مربوط به آلودگی و میکروب را برانگیزاند (برای بحث مفصل در مورد این موضوع به فصل سوم مراجعه کنید).

رویارویی تجسمی در بردارنده درخواست از بیمار برای تصور کردن افکار و یا موقعیت‌های برآشفته کننده با تمام جزئیات آنها است. هدف اصلی از این فرایند کمک به بیماران به منظور رویارویی با پیامدهای وحشتناکی است که به زعم آنان در صورت عدم انجام آیین‌ها روی خواهد داد. مثلاً این رویارویی تجسمی می‌تواند در بردارنده تصور دچار شدن به بیماری‌های مسری جنسی به خاطر نشستن کافی دست‌ها پس از استفاده از یک توالت عمومی و به دنبال آن مورد سرزنش واقع شدن از سوی دوستان و خانواده باشد (برای بحث مفصل در این مورد به فصل ۳ مراجعه نمایید).

جلوگیری از آیین‌مندی شامل آموزش به بیمار برای خودداری از انجام آیین‌مندی‌هایی است که به خیال او مانع از بروز فاجعه شده یا برآشفتگی ناشی از وسواس فکری را کاهش می‌دهند (مانند شستن دست‌ها پس از لمس زمین و هراس از دچار شدن به بیماری). بیمار با تمرین کردن جلوگیری از آیین‌مندی‌ها، یاد می‌گیرد که اضطراب و برآشفتگی بدون آیین‌مندی کاهش می‌یابد و اینکه پیامدهای فاجعه‌باری روی نخواهند داد (برای بحث مفصل در این مورد به فصل ۳ مراجعه نمایید).»