کتاب قراردادهای بانکی

کتاب قراردادهای بانکی نوشتهٔ عاطفه آخوندی و سیدضیاءالدین کیاالحسینی است. مرکز نشر هاجر این کتاب را روانهٔ بازار کرده است. این اثر دربارهٔ انطباق عملکرد بانکداری بدون ربا با شاخص‌های اسلامی است.

درباره کتاب قراردادهای بانکی

پول و امور مربوط به آن از مهم‌ترین موضوعات اقتصادی بلکه از مهم‌ترین موضوعات زندگی رایج انسان‌هاست. از ابتدا که بشر آن را برای سهولت در مبادله اختراع کرد و به‌کار گرفت، کسی فکر نمی‌کرد بعدها بخش گسترده‌ای از زندگی و علم انسان‌ها را به خود اختصاص دهد. در آغاز انسان‌ها نیازهای خود را با مبادله رفع می‌کردند، اما مرور زمان و ظهور مشکلاتی مثل عدم هم‌زمانی و انطباق نیازها، غیرقابل‌تقسیم‌بودن کالاها، فسادپذیری برخی از کالاها و بالابودن هزینهٔ مبادلات، سبب گردید تا بعضی از کالاها که خواهان بیشتری داشتند، به‌عنوان واسطهٔ در مبادلات نقش‌آفرینی کنند.

باتوجه‌به چنین گذشته‌ای، کتاب قراردادهای بانکی خواسته علاوه بر معرفی شاخص‌های مناسب، میزان انطباق عملکرد بانک را با اصول و موازین شرعی بسنجد تا به ارائهٔ خدمات بانکداری منطبق با اصول اسلامی دست یابد. این کتاب با هدف شناسایی میزان انطباق بانکداری بدون ربای کشور (مطالعهٔ موردی مشتریان بانک مسکن شهر گرگان) با شاخص‌های اسلامی در ۳ شاخص «ممنوعیت ربا»، «غرری‌نبودن» و «صوری‌نبودن عقود» انجام شده است.

فصل اول به تاریخچهٔ بانکداری متعارف و بانکداری بدون ربا پرداخته است و ۳ فصل بعدی هم به‌ترتیب دربارهٔ مشروعیت نظام بانکی بدون ربا، روش‌شناسی این پژوهش و تحلیل داده‌ها و نتایج تجربی است.

خواندن کتاب قراردادهای بانکی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

خواندن این کتاب را به دوستداران قوانین اسلامی پیرامون بانکداری و ربا پیشنهاد می‌کنیم.

بخش‌هایی از کتاب قراردادهای بانکی

«نوع خاصی از صنعت بانکداری است که فعالیت‌های آن در چارچوب موازین شریعت و قانون عملیات بانکداری بدونِ ربا سامان داده می‌شود. به گونه‌ای که همهٔ اجزا و عناصر آن بر اساس آموزه‌های اسلامی برنامه ریزی شده‌اند و از هر معامله‌ای که آلوده به ربا باشد اجتناب می‌نماید. تعریف عملیاتی بانکداری بدون ربا از طریق شاخص‌های ممنوعیت ربا، ممنوعیت غرر و صوری نبودن عقود انجام پذیرفته که به دلیل اهمیت این شاخص ها، به تفکیک به تعریف نظری و تعریف عملیاتی هر یک آنها پرداخته می‌شود.

الف) تعریف عملیاتی ممنوعیت ربا

حذف ربا از تمام عملیات مربوط به تخصیص، تجهیز و خدمات بانکی می‌باشد. که برای سنجش این متغیر از سوالات ذیل استفاده می کنیم:

میزان تفاوت بین بهره در بازار و سود بانکی تسهیلات چقدر است.

سود بانکی تسهیلات دریافتی خود را در بازپرداخت تا چه میزان واقعی می‌دانید.

بین سود مقرر در قرارداد بانک مسکن با موازین شرعی چه میزان فاصله است.

ب) تعریف عملیاتی ممنوعیت غرر

شفاف و بدون ابهام بودنِ تمام ارکان، عناصر، شرایط و جزئیات قراردادهای بانک‌های اسلامی است. که برای سنجش این متغیر از سوالات ذیل استفاده می‌کنیم:

میزان اطلاع شما نسبت به مفاد قراردادی که از تسهیلات آن در بانک مسکن بهره برده‌اید و کاربرد آن چقدر است.

نسبت به زمان وچگونگی بازپرداخت تسهیلات اعطایی در بانک مسکن چه میزان اطلاعات دارید.

میزان اطلاع شما نسبت به شرایط قرارداد مورد استفاده در بانک مسکن چقدر بوده است.»