کتاب سواد مطالبه

کتاب الکترونیکی «سواد مطالبه» نوشتهٔ محسن مهدیان در نشر معارف چاپ شده است. این کتاب در پاسخ به این سؤال اصلی شکل گرفته است: چرا با رشد کنشگری‌های اجتماعی و نظارت‌های مدنی و عدالت‌خواهی در سطح حاکمیتی، امید به اصلاح کمتر، احساس بی‌عدالتی و تبعیض بیشتر، و تلقی فساد سیستمی مضاعف شده است؟

درباره کتاب سواد مطالبه

این کتاب با تأکید بر زمانۀ عدالت‌خواهی آغاز شده است و نویسنده توضیح می‌دهد در روزگاری به‌سر می‌بریم که نمی‌توانیم به اصل عدالت بی‌اعتنا باشیم. عدالت در همۀ تاریخ مورد اعتنا بوده ‌است و حتی اگر در اجرا ضعف داشته، دغدغۀ مردم و نخبگان بوده ‌است. حداقل ماجرا این بوده که به عدالت به‌عنوان یک آرمان فطری توجه شده ‌است. اما امروز ماجرا فراتر از نوعی کشش درونی به فضیلت عدالت است؛ امروز زمانۀ عدالت‌خواهی است. به سخن ساده‌تر، با الزام تاریخی مواجهیم، الزامی که برآمده از رشد و بلوغ یک ملت است. مسیر حرکت انقلاب اسلامی در نقطه‌ای قرار گرفته که دورۀ تثبیت و دولت‌سازی است. در این دوره، بیش از هرچیز، اصلاح و تحول نمایان است. حرکت ملت طی چهار دهۀ گذشته زمانۀ عدالت‌خواهی را رقم زده ‌است، زمانه‌ای که قرین حضور نسل جوان بعد از انقلاب است؛ نسلی که تربیت‌شدۀ انقلاب اسلامی است و در قلۀ کرامتِ نفس، اصلاح و تغییر و تحول را مطالبه می‌کند.

عناوین فصول کتاب به این شرح است:

فصل اول: شناخت زمانۀ عدالت‌خواهی

فصل دوم: نظام اندیشۀ عدالت‌خواهی

فصل سوم: قهرمانی دولت اسلامی

فصل چهارم: عدالت‌خواهی امیدآفرین

فصل پنجم: سواد رسانه‌ای عدالت‌خواهی

کتاب سواد مطالبه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب به علاقه‌مندان به مطالعهٔ کتاب‌هایی با مضامین دینی و اسلامی پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب سواد مطالبه

یک بار عدالت‌خواهی را به‌عنوان روح زمانه تحلیل می‌کنیم. زمانه یعنی بخواهید یا نخواهید، حتی اگر دربارۀ چندوچون این آرمان ابهام یا اختلاف دارید، بازهم زمانۀ عدالت‌خواهی است. دوران ما دوران مطالبه‌گری است و هیچ موضوعی در هیچ سطحی از اهمیت نمی‌تواند به این دوران و لوازم آن بی‌اعتنا باشد. زمانۀ عدالت‌خواهی برآمده از یک راه طی‌شده است، برآمده از نهضتی مشترک میان امام و امت. زمانۀ عدالت‌خواهی خروجی یک پروژۀ مشترک اجتماعی میان ولیّ زمان و مجاهدان آن دوران و بالاتر از همه، استقامت یک ملت است. شکل‌گیری زمانه و ظهور روح منبسط از آن نتیجۀ همسو شدن ارادۀ مردم جامعه با ارادۀ الهی است. بر این اساس، چند ویژگی برای زمانه متصور است:

نکتۀ اول این که زمانه دارای التزام زمینه‌ای است، یعنی به تعبیری، از آن گریزی نیست. زمانه الزام خود را بر گردۀ جامعه سوار می‌کند و جامعه باید با آن همراهی کند. بی‌اعتنایی فرد به زمانه ابتدا نفی خود اوست؛ مثل اینکه فردی در دوران نوجوانی قرار بگیرد. نوجوانی از حیث روانی، فیزیکی، استعدادی و ذهنی و مواردی از این قبیل، لوازمی را بر او مسلط می‌کند.

بی‌اعتنایی به زمانه فقط فرصت‌سوزی نیست، بلکه فراهم آوردن مجموعه‌ای از آسیب‌ها و تهدیدهاست. اگر فرزند به دوران نوجوانی رسید و والدین قواعد این دوران را در مواجهه با فرزند رعایت نکردند، دوران مستعد و سازندۀ نوجوانی به تهدیدی برای دوران‌های جوانی و میان‌سالی تبدیل می‌شود. شخصیت فرد در این دوران ساخته می‌شود و بی‌اعتنایی به قواعد این دوران سراسر ضرر است. نمی‌شود در این دوران بود و نبود، یا بود و عبور کرد، یا بود و اعتنا نکرد. بر این اساس، هر دوره‌ای قواعدی دارد که بر آن زمانه مسلط است. آن قواعد را باید شناخت و متناسب با آن، باید تدبیر کرد. قواعد را باید شناخت و براساس آن‌ها، فرصت‌ها و تهدیدها را در برنامه‌ریزی‌های اجتماعی دخالت داد.