کتاب آموزش اخلاق، رفتار اجتماعی و قانون پذیری به کودکان (راهنمای عملی)

درباره کتاب آموزش اخلاق، رفتار اجتماعی و قانون پذیری به کودکان (راهنمای عملی)

خانواده نخستین مرجعی است که شخصیت فرد در آن شکل می‌گیرد و با نفوذترین مرجع رسمی و اجتماعی برای تربیت است. خانواده‌ها با راهبردهای متعدد (از فشار جسمانی گرفته تا تحریم عاطفی و چانه زنی و قیاس) تلاش می‌کنند مفاهیم اجتماعی و اخلاقی را در کودکان درونی کنند. تحقیقات متعدد نشان می‌دهند که نوع مداخله والدین می‌تواند به تمرد یا اطاعت کوکان منجر شود. بنابراین امید اصلی برای توفیق در درونی‌سازی تربیت یک شهروند موفق، بیش از هر مرجعی به خانواده معطوف است.

این کتاب تلاش کرده است به شیوه‌ای دست یابد تا بتوان از طریق آن شرایط یک تربیت موفق را فراهم کرد. بر اساس مدل ارائه شده در این کتاب که بخشی از چارچوب‌های عملی هم در آن لحاظ شده است، درونی شدن احترام به قانون و یا مفاهیم اخلاقی مستلزم آموزش و آمادگی روانی کودکان است. آنها باید قبل از آموزش دیدن در زمینه قواعد اخلاقی و قوانین، در زمینه برخی مهارت‌های پایه به توانایی خاصی دست یافته باشند.

خواندن کتاب آموزش اخلاق، رفتار اجتماعی و قانون پذیری به کودکان (راهنمای عملی) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به تمام علاقه‌مندان به روان‌شناسی کودکان پیشنهاد می‌کنیم

شناسنامه کتاب آموزش اخلاق، رفتار اجتماعی و قانون پذیری به کودکان (راهنمای عملی)

نویسندگان: دکتر مسعود جان بزرگی ، ناهید نوری و دکتر مژگان آگاه هریس

نوبت چاپ: پنجم

بخشی از کتاب آموزش اخلاق، رفتار اجتماعی و قانون پذیری به کودکان (راهنمای عملی)

در این قسمت، سعی شده است مؤلفه‌های رفتاری کودک اخلاق‌گرا و رفتارهای تربیتی که تحول آنها را ارتقاء داده یا مانع از بروز آنها می‌شود، بررسی گردد. همچنین تلاش شده است تا چگونگی به‌کارگیری پنج راهبرد تربیتی اصلی برای ارتقاء هشت جنبه از اخلاق کودکان به تفصیل تشریح گردد. بسیاری از والدین و مربیان به‌طور طبیعی این راهبردها را به‌کار می‌برند، ولی برای برخی لازم است تا در دوره‌های آموزش منظم و ساخت یافته که برای کمک به آنها و در جهت حمایت از تحول اخلاقی کودکانشان طراحی شده است، شرکت کنند.

برنامه‌های آموزش والدین برای کنترل نافرمانی، پرخاشگری و سایر مسائل رفتاری کودکان از جایگاه خاصی برخوردار است. این برنامه‌های آموزشی رفتاری محور، به گونه‌ای طراحی شده‌اند که به والدین و مربیان اصول مدیریت مؤثّر رفتار را آموزش می‌دهند که این اصول شامل استفاده درست از تشویق، تقویت، تنبیه و ارتباط شفاف است. اگر چه این آموزش‌ها فقط به موارد فوق محدود نمی‌شوند. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که این آموزش‌ها، نه فقط در درمان اختلالات بلکه در ارتقاء سطح رفتار اخلاقی و جامعه‌پسند کودکان نیز مؤثّر هستند (برکویتز، ۱۹۸۳).

همچنین برنامه‌های آموزش والدین برای جمعیت‌های غیر بالینی نیز طراحی شده است و هدف از آن ارتقاء تعامل مفید والدین با کودکان است و بیشتر بر افزایش کیفیت رابطه تا حذف مسائل رفتاری متمرکز است. این برنامه‌ها پنج راهبرد را به‌صورت فردی، گروهی و یا کارگاهی آموزش می‌دهند. اگر چه ضروری است محتوای این دوره‌ها مطابق با سطح تحول هر کودک تغییر کند، اما از اصول کلی آن می‌توان برای تمام سنین سود جست.

متأسفانه در خصوص چگونگی آموزش به والدین برای ارتقاء ویژگی‌های اخلاقی کودکانشان، توجه اندکی شده است. با این حال همین مطالعات اندک نشان می‌دهند که آموزش به والدین، می‌تواند رفتار آنها را در ارتباط با تحول اخلاقی کودکان، تغییر دهد و به نتایج مثبتی در سطح تحول اخلاقی کودکان بیانجامد (کامپفر و آلوارادو، ۱۹۹۵).

اگر چه برنامه‌های آموزشی برای والدین ثمربخش است، اما تمام والدین و کودکان از آن سود نخواهند برد. عواملی همچون ناهماهنگی زناشویی، آسیب روانی والدین (به‌خصوص افسردگی) و شرایط نامناسب اجتماعی – اقتصادی، مانع از این می‌شوند که والدین مهارت‌های مذکور را درک کرده و از آنها استفاده کنند. برخی از برنامه‌های آموزشی برای حل مسائل زناشویی و کاهش افسردگی طراحی شده‌اند، اما در برخی موارد والدین و خانواده به مداخله‌های فردی یا زوج درمانگری جدی‌تری نیاز دارند و تنها پس از این مداخله‌ها می‌توانند از برنامه‌های آموزشی استفاده کنند. علاوه بر این، برخی از رفتارهای والدین با همسر یا کودکان خود، نه تنها تحول اخلاق را ارتقاء نمی‌دهد بلکه آن را با موانع جدی مواجه می‌سازد. تعارض‌های زناشویی و کودک آزاری از جمله مواردی هستند که با ایجاد پرخاشگری و رفتار ضد اجتماعی در کودکان، همبستگی دارند. بنابراین، در برخی خانواده‌ها توجه به ارتقاء تحول اخلاقی با تغییر رفتار مخرب در خانواده شروع می‌شود (دادز، شوارتز و ساندلرز، ۱۹۸۷؛ گریست و همکاران، ۱۹۸۳)‌.