کتاب عاشورا؛ پیامد تغییر ارزش ها

کتاب عاشورا؛ پیامد تغییر ارزش ها نوشته حجت الاسلام والمسلمین دکتر شمس‌الله مریجی است. کتاب عاشورا؛ پیامد تغییر ارزش ها را انتشارات معارف برای تمام علاقه‌مندان به امام حسین(ع) منتشر کرده است.

درباره کتاب عاشورا؛ پیامد تغییر ارزش ها

به گواهی اسناد و شواهد تاریخی، جوامع انسانی به صورت ناگهانی یا تدریجاً، محسوس یا نامحسوس، هر روز تغییراتی را به خود می‌بینند. در عرصه دگرگونی‌های اجتماعی آن‌چه که بیش از همه توجه جامعه‌شناسان و جامعه‌شناسی تغییرات را به خود معطوف می‌دارد این است که، اولاً: موضوع تغییرچیست؟ یعنی، چه چیزی تغییر کرده است؟ زیرا تغییر ناگهانی یک جامعه در هر بُعدی از ابعادش امری غیرمعمول است؛ بنابراین باید دانسته شود که این تغییر در کدام یک از عناصر ساختی، فرهنگ، الگوها، ارزش‌ها یا ایدئولوژی‌ها رخ داده است.

کتاب عاشورا؛ پیامد تغییر ارزش ها تلاش دارد واقعه عاشورای حسینی (ع) را با رویکردی اجتماعی، تحلیل کند و با تکیه بر آموزه‌های جامعه‌شناسی وارد آن مقطع تأثیرگذار از تاریخ شود و تاثیرات آن اتفاق را در ابعاد مختلف بررسی کند.

خواندن کتاب عاشورا؛ پیامد تغییر ارزش ها را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به تمام علاقه‌مندان به درک بهتر واقعه عظیم عاشورا پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب عاشورا؛ پیامد تغییر ارزش ها

از آن‌جایی که هسته اصلی هر جامعه، فرهنگ آن است و به تعبیر جامعه‌شناسان، فرهنگ برای جامعه به مثابه هوایی است که هیچ جامعه‌ای بدون آن توان ادامه حیات ندارد؛ طبعاً نقطه آغازین تغییر در جامعه را باید دگرگونی در فرهنگ آن دانست و لذا هرگاه گروهی بخواهند جامعه‌ای را به دلخواه خود تغییر دهند، پیش از هر چیز فرهنگ و به ویژه عنصر ارزش‌ها و باورهای آن را نشانه می‌گیرند؛ زیرا فرهنگ، مجموعه‌ای از ارزش‌ها،‌ باورها و هنجارها، آداب و رسوم، عُرف، قانون، نماد است که افراد به عنوان اعضای گروه یا جامعه آن‌ها را کسب می‌کنند. تغییر در اندیشه و ارزش‌ها موجب تغییر در سایر بخش‌های فرهنگ خواهد شد، چه این که سایر عناصر فرهنگ به طور مستقیم یا غیرمستقیم تحت تأثیر اندیشه و ارزش‌ها هستند.

حال که نقطه آغاز تغییر در جامعه، فرهنگ هست و ریشه تغییرات فرهنگی نیز دگرگونی ارزش‌هاست، باید مهم‌ترین عامل یا کارگزار تغییرات فرهنگی را جست‌وجو کرد؛ چون نقش کارگزاران در تغییر اجتماعی و فرهنگی، نقشی برجسته و قابل ملاحظه است؛ چون که کنش و تصمیم‌های آنهاست که اغلب سرنوشت جوامع را مشخص می‌سازد. به اعتقاد «دفلور ملوین»، نقش دولت از سایر عوامل تأثیرگذار در تغییرات اجتماعی برجسته‌تر است؛ زیرا خط‌مشی‌ها و اهداف کلی دولت‌ها می‌تواند باعث ایجاد تغییرات وسیعی در سطح جامعه در زمینه‌های متفاوتی نظیر هنجارها، ارزش‌ها، گرایش‌ها و باورداشت‌ها گردد.

بر این اساس است که ما جریان سقیفه را به عنوان نخستین گام و اصحاب سقیفه را مهم‌ترین عامل و کارگزار در جهت تغییر ارزش‌ها می‌دانیم؛ همان‌هایی که پس از عروج ملکوتی رسول خدا (ص) به جای حضور در خانه علی (ع) و تجدید بیعت با او که منصوب خدا و رسولش بوده است، در سقیفه بنی‌ساعده گرد آمده و دستار حکومت را به دست و حاکمیت جامعه نبوی را به برکت رأی مردم (بیعت) طوعاً و کرهاً در اختیار گرفتند؛ چراکه به خوبی می‌دانستند که تغییر ارزش‌ها بدون تسلط اجتماعی - که ساز و کارش حکومت است - ممکن نخواهد بود.

اگر تغییر و دگرگونی، جامعه نبوی را تا آن‌جا درنوردید که پس از نیم قرن، مردمی که خود را امت محمد (ص) می‌نامیدند در سرزمین کربلا جنایتی انجام دادند که زمین و آسمان در عزای مصیبتِ آن تا قیامت مویه‌کُنان‌اند، ریشه این دگرگونی و تحول را باید در سقیفه جست‌وجو کرد. به تعبیر مهیار دیلمی۲: «ای فرزند رسول خدا (ص)! این سقیفه بود که راه کربلای تو را هموار کرد و آن‌گاه که حق پدرت علی (ع) و مادرت زهرا(ع) را غصب کردند. کشته شدنت خوب جلوه کرد.»

اصحاب سقیفه در جایگاه کارگزاران و عاملان اجتماعی با بهره‌گیری از ساز و کار اجتماعی‌ای به نام حکومت، توانستند ارزش‌های الهی و معنوی جامعه نبوی را تغییر داده و ارزش‌های دوران جاهلیت را جایگزین آن کنند که واقعه تلخ و جان‌گداز کربلا پیامدی از آن تغییر بوده است.