کتاب رازها و نیازهای کودکان مراکز شبانه روزی

کتاب رازها و نیازهای کودکان مراکز شبانه روزی نوشته صدیقه توکلی (نعمت‌الهی) و محمدحسین شمسایی است. این کتاب کارنامه مددکاری بنیاد حضرت زینب کبری (س) است.

درباره کتاب رازها و نیازهای کودکان مراکز شبانه روزی

یکی از ویژگی‌های رفتارهای سازمانی، تقسیم کار تخصصی است. در فرایند تقسیم کار، هر گروه بر پایهٔ تخصص خود کارها را به پیش می‌برد. در یک سازمان خصوصی کوچک کوشش می‌شود از همهٔ توان سرمایهٔ انسانی و از همهٔ فرصت‌ها بهرهٔ بهینه برده شود.

برخی سازمان‌ها افزون بر خصوصی بودن، ماهیتی نیکوکارانه دارند که در عرف عمومی ایران به آنها «خیریه» می‌گویند. کار در سازمان‌های خیریه گاهی به کلی داوطلبانه و افتخاری است و به ازای آن، مزدی دریافت نمی‌شود و گاهی مزد دریافت می‌شود، ولی در هر دو صورت، نگرش به کار، نگرشی از روی نیکخواهی و فداکاری است.

مراکز نگهداری کودکان بی‌سرپرست، یکی از ده‌ها گونه سازمان‌های خیریهٔ کشورند که کاری دشوار و پرهزینه و پرحوصله به‌شمار می‌روند. بنیاد زینب کبری (س) به‌دلیل ساختار سازمانی ویژه‌ای که دارد بخش مددکاری آن، چنان طراحی شده که مددکارانش تنها به رسیدگی امور ختصاصی مددکاری بسنده نمی‌کنند، بلکه در امور فرهنگی، ورزشی و آموزشی و در لحظه‌لحظهٔ زندگی نیز با این کودکان و مربیان و دیگر مسئولان همراه هستند. اگر هر یک از فرزندان در خانواده‌های خود با پدر، مادر، برادر و یا خواهر همراز می‌شود، در مراکز نگهداری، گروه مددکارانند که سنگ صبور کودکانند و هم اینانند که در دوره‌های گوناگون زندگی از رفتن به مدرسه، فرزندخواندگی، ازدواج، مستقل شدن و زندگی خانوادگی جای یکایک اعضای اصلی خانواده را پر می‌کنند.

بنیاد زینب کبری از سال‌ها پیش در پی آن بود تا این پیام را به جامعه منتقل کند که این کودکان با کودکان دیگر تفاوتی ندارند و باید نگاه‌های ترحم‌آمیز را از آنان برداشت. در همین راستا تجربه‌ها و خاطرات مدیران، مددکاران، مربیان، کودکان و مددجویان این مرکز را در قالب چند کتاب منتشر می‌کند تا هم گزارشی از کارنامهٔ خود ارائه کند و هم تجربه‌هایش را به دیگر مراکز و مددکاران و مربیان انتقال دهد؛ از این رو، در کتاب نخست، همگام با فعالیت‌ها، زندگی‌نامه و خاطرات سرکار خانم فاطمه برزگر (ابتکار) مدیر عامل بنیاد زینب کبری چگونگی تشکیل و ادامه کار این بنیاد بررسی شد و اینک دومین اثر از این سلسله، تجربه‌ها و خاطرات مددکاران این مرکز را تقدیم جامعه می‌کند.

خواندن کتاب رازها و نیازهای کودکان مراکز شبانه روزی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به تمام افراد جامعه پیشنهاد می‌کنیم

بخشی از کتاب رازها و نیازهای کودکان مراکز شبانه روزی

کاستی‌های همزیستی با کودکان بی‌سرپرست

۱- جز دانش آموختگان و پاره‌ای اندک از انسان‌های فهیم، بقیهٔ توده‌های مردمی، آگاهی چندانی از بنیادهای فکری و فرهنگی انسان‌شناختی ندارند. هنوز بخشی از مردم کودکی را که با نقص عضو به دنیا آمده، انسان کاملی نمی‌دانند و نقص عضوش را مایهٔ سرزنش او می‌پندارند؛ از این رو، مفاهیم و اصطلاحات سرزنش‌آمیز مربوط به نقص عضو -همچون کر، کور، چُلاق، شَل و مانند آن- در فرهنگ رفتاری و گفتاری ما رایج است. این همه در حالی است که بخش زیادی از نقایص مادرزادی به وضعیت روانی و رفتاری و ژنتیک پدران و مادران مربوط می‌شود. هیچ انسانی اختیار سالم یا ناقص به دنیا آمدن خود را ندارد که کسی به سالم بودن جسم خود بنازد یا نقص جسمی مادرزادی دیگران را مایهٔ نکوهش بداند.

۲- بخشی از مشکلات مربوط به کودکان بیمار و یا فرزندان ناحواسته در جامعهٔ ایرانی به دوگانهٔ احساس عاطفی و واقعیت بر می‌گردد. این دوگانگی بدین‌سان است که خانواده‌ای که دارای فرزند بیمار یا ناخواسته است از سویی تحت تأثیر عواطف انسانی و پدر- مادری نمی‌تواند او را از خود جدا کند و از سوی دیگر از پس هزینه‌ها و زحمات نگهداری‌اش برنمی‌آید. بیشتر خانواده‌های ایرانی در جدال این عاطفه و واقعیت، طرف عاطفه را می‌گیرند که هم آسایش و آرامش را از خود سلب می‌کنند و هم نمی توانند به خوبی از چنین فرزندی نگهداری کنند؛ در حالی که اگر همین فرزند را به مراکز نگهداری و سازمان‌های حمایتی بسپرند، و خود در بخشی از کار و هزینه مشارکت کنند، هم آسایش خود را به دست می‌آورند و هم زمینهٔ بهتری برای نگهداری و مراقبت از فرزند بیمار خود فراهم می‌کنند.

۳- تعهد انسانی- اجتماعی در برابر افراد بیمار و ناتوان و بی‌کس، به‌طور فراگیر در میان مردم ما نهادینه نشده است. بسیاری از مردم حمایت از افراد بینوا و بی‌کس و بیمار را یا وظیفهٔ دولت می‌دانند یا وظیفهٔ دارامندان؛ و بدین سان به آسانی از زیر بار این مسئولیت انسانی شانه خالی می‌کنند.