دانلود و خرید کتاب صوتی پنج داستان

کتاب صوتی پنج داستان نوشته‌ی جلال آل احمد مجموعه‌ای از پنج قصه‌ی بلند و کوتاه است که هرکدام تکه‌ای از زندگی شهری و مذهبی و خانوادگی ایرانی را در دوره‌ای پرآشوب به تصویر کشیده است. نشر صوتی نیک این کتاب صوتی را با گویندگی محمد ولیان و شهره روحی منتشر کرده است و شنونده را از حیاط مدرسه و حوض مسجد تا خانه‌های تنگ و پرتنش و حتی واشنگتن و گورستان آرلینگتون می‌برد. در این کتاب صوتی با جهان نوجوانان مدرسه‌ای، خانواده‌های مذهبی، مناسبات قدرت در مدرسه و مسجد، روابط پیچیده‌ی زن و شوهر، و تجربه‌ی مهاجرت و ازدواج با یک آمریکایی روبه‌رو می‌شویم. آل احمد در این داستان‌ها با زبانی سرراست و پرجزئیات، از دل گفت‌وگوهای روزمره، فحش‌ها، اصطلاحات کوچه‌بازاری و توصیف‌های ریز از حیاط‌ها، پشت‌بام‌ها، حمام‌های خانگی، دکان‌ها و اداره‌ها، فضایی زنده و ملموس ساخته است. ترکیب دو گوینده در این کتاب صوتی باعث شده صداها و لحن‌ها با جنسیت و موقعیت شخصیت‌ها هماهنگ شود؛ از لحن نوجوان مدرسه‌ای و پسر خانواده‌ی روحانی تا زن جوانی که از شوهر آمریکایی‌اش و کار او در گورستان نظامی می‌گوید. پنج داستان در کنار هم تصویری چندوجهی از جامعه‌ای در حال تغییر می‌سازند که در آن مدرسه، مسجد، بازار، خانه و اداره هرکدام میدان کشمکش و سؤال‌اند و شنونده را درگیر جزئیات زندگی شخصیت‌ها می‌کنند.

درباره کتاب پنج داستان

کتاب پنج داستان مجموعه‌ای است که در آن جلال آل احمد پنج روایت مستقل اما هم‌خانواده را کنار هم گذاشته است؛ روایت‌هایی که در آن‌ها کودکی و نوجوانی، خانواده‌ی مذهبی، مدرسه‌ی سنتی، مناسبات قدرت در نظام آموزشی و دینی، و تجربه‌ی زیستن میان سنت و مدرنیته به‌هم گره خورده است. در داستان گلدسته‌ها و فلک، راوی نوجوان در حیاط مدرسه‌ای کنار مسجد معیر، مجذوب گلدسته‌های نیمه‌کاره می‌شود و با رفیقش اصغر ریزه نقشه‌ی بالا رفتن از آن‌ها را می‌کشد؛ ماجراجویی‌ای که به فلک‌شدن و درد کف پا ختم می‌شود و در پس آن، تصویر دقیقی از مدرسه‌ی شش‌کلاسه، معلم تریاکی، ناظم، فراش، و رابطه‌ی بچه‌ها با مسجد و محله شکل می‌گیرد. در جشن فرخنده، همان فضای مذهبی و خانوادگی از زاویه‌ی دیگری دیده می‌شود؛ پسر یک روحانی با دعوت‌نامه‌ی جشن ۱۷ دی و «آزادی بانوان» روبه‌رو است و در خانه‌ای کوچک، میان حمام خانگی، ماهی‌های حوض، کفترهای همسایه و دعوای پدر و مادر، با واژه‌هایی مثل «بانو»، «ملحد» و «زندیق» دست‌وپنجه نرم می‌کند. در داستان خواهرم و عنکبوت، بیماری و رنج خواهر بزرگ‌تر روی تختی کنار پنجره، عنکبوت گوشه‌ی درگاه، سربی که از دکان ریخته‌گر می‌آید و زمزمه‌ی «شل به داغ می‌ساند» سنم بر، همه در هم می‌آمیزند و شنونده را به دل آیین‌ها و باورهای عامیانه درباره‌ی درد و مرگ می‌برند. در شوهر آمریکایی، زاویه دید عوض می‌شود؛ این‌بار زنی ایرانی در تهران، با لحنی تند و پرحرف، از ازدواجش با یک آمریکایی، کلاس زبان، کلوب آمریکایی‌ها، سفر به واشنگتن، دیدن مسگرآباد و بعد کشف شغل واقعی شوهرش در گورستان نظامی آرلینگتون می‌گوید؛ جایی که او و همکارانش برای سربازان کشته‌شده در جنگ‌ها گور آماده می‌کنند. تضاد میان رؤیای ازدواج با «آمریکایی خوش‌تیپ و پولدار» و واقعیت کار او، در کنار نگاه انتقادی به مهاجرت، تفاوت فرهنگی و مصرف‌گرایی، این داستان را به یکی از متفاوت‌ترین قصه‌های کتاب پنج داستان تبدیل کرده است. هر پنج داستان در کنار هم، با جزئیات دقیق از محله‌ها، دکان‌ها، مدرسه‌ها، حمام‌ها، گورستان‌ها و اداره‌ها، تصویری فشرده از جامعه‌ای می‌سازند که میان سنت و مدرنیته، دین و دولت، و رؤیا و واقعیت معلق است.

خلاصه داستان پنج داستان

در پنج داستان، جلال آل احمد شنونده را به دل زندگی شخصیت‌هایی می‌برد که در ظاهر مشغول کارهای روزمره‌اند اما زیر پوست این روزمرگی، ترس، کنجکاوی، خشم و احساس بی‌پناهی جریان دارد. در گلدسته‌ها و فلک، راوی نوجوان تازه به مدرسه‌ای کنار مسجد معیر آمده است. از همان روز اول، گلدسته‌های نیمه‌کاره‌ی مسجد توی چشمش است؛ گلدسته‌هایی که «سرشان بریده» و مثل خیار نصفه رها شده‌اند. او با موچول، پسر صدیق تجار، و بعد با اصغر ریزه، پسر بقال چقال‌ها، رفاقت می‌کند. معلم تریاکی، که بین کیفوری و خماری نوسان دارد، به‌خاطر نوشتن اسم خدا با دست چپ، دست راوی را با ترکه باد می‌کند و اصغر ریزه اولین‌بار به دادش می‌رسد. کم‌کم نقشه‌ی بالا رفتن از گلدسته‌ها جدی می‌شود؛ قفل در پلکان بام مسجد با دسته‌کلید قرضی از داداش اصغر باز می‌شود، دو پسر از راه‌پله‌ی تنگ و پر از فضله‌ی کبوتر بالا می‌روند، از سوراخ‌های گلدسته حیاط مدرسه و بچه‌ها را می‌بینند و بالاخره سرشان از لبه‌ی کفه بیرون می‌آید. پایین، مدیر و معلم‌ها آن‌ها را می‌بینند و وقتی برمی‌گردند، پای فلک در حیاط مدرسه منتظرشان است. پنجاه ضربه کمربند روی کف پا، دردی می‌سازد که با سریدن پا در آب یخ حوض و دیدن تصویر گنبد و گلدسته‌ها در آب، به تجربه‌ای فراموش‌نشدنی تبدیل می‌شود؛ تجربه‌ای که در آن میل به بالا رفتن و دیدن شهر از بالا، با تنبیه و تحقیر در هم گره می‌خورد. در جشن فرخنده، راوی همان فضای مذهبی و خانوادگی را از زاویه‌ی دیگری روایت می‌کند. پدر روحانی، که در مسجد نماز می‌خواند و در خانه روضه و دوره دارد، دعوت‌نامه‌ای برای «جشن فرخنده ۱۷ دی و آزادی بانوان» دریافت می‌کند؛ کاغذی که روی آن فقط اسم و فامیل او و کلمه‌ی «بانو» نوشته شده است. این دعوت‌نامه خشم او را برمی‌انگیزد و سیل فحش‌هایی مثل «زندیق» و «ملحد» راه می‌افتد. در همین خانه‌ی کوچک، حمام خانگی تازه راه افتاده، هیزم باید از زیرزمین تا ته مطبخ کشیده شود، خواهر بزرگ‌تر با بچه‌ی شیرخوارش آمده و از «چله سر» و توپ مرواری و قنداق تفنگ حرف می‌زنند. راوی میان مدرسه‌ای که ناظمش او را به‌خاطر شلوار بلند تهدید به اخراج کرده و خانه‌ای که پدرش با هر تغییر اجتماعی درگیر است، سرگردان است و از خلال جزئیات نان گرفتن، هیزم آوردن، نگاه‌کردن به کفترهای همسایه و شنیدن بحث‌های بزرگ‌ترها، معنای «آزادی»، «ناموس» و «آبرو» را لمس می‌کند. در خواهرم و عنکبوت، مرکز ثقل داستان تختی است کنار پنجره که خواهر بزرگ‌تر روی آن افتاده و از درد می‌نالد. بالای درگاه، عنکبوتی سیاه و بزرگ تار پهنی تنیده و هشت گوله‌ی سیاه کوچک، لاشه‌ی مگس‌ها، از آن آویزان است. راوی که همیشه از عنکبوت متنفر بوده و مگس‌های گرفتار را نجات می‌داده، حالا با خواهری روبه‌رو است که انگار با همین عنکبوت و رفت‌وآمدش سرگرم است. مادری که مدام در مطبخ است، شوهر خواهری که قصه‌های بی‌نمک می‌گوید، معلم حسابی که راوی با او درافتاده، و سنم بر که با زبان کج و معماگونه‌اش از «شل به داغ می‌ساند» حرف می‌زند، همه در کنار هم فضایی می‌سازند که در آن سرب از دکان ریخته‌گر به خانه می‌آید تا برای خواهر «سلاطون» درست کنند. راوی با سطل سرب سنگین، انگشت پای زخمی، و ترس از اینکه چه بلایی قرار است سر خواهر بیاید، میان مطبخ، حوض، نانوایی و خانه‌ی خاله در رفت‌وآمد است و درنهایت وقتی برمی‌گردد، تخت و خواهر رفته‌اند و فقط عنکبوت و تارش مانده است؛ عنکبوتی که این‌بار با پرتاب گیوه به شیشه‌ی بالای در، نابود می‌شود. در شوهر آمریکایی، راوی زن جوانی است که در خانه‌ای در تهران، روبه‌روی میزبان، با سیل کلمات و ویسکی، داستان زندگی‌اش را تعریف کرده است. او دیپلم گرفته، کلاس زبان رفته، در کلوب آمریکایی‌ها با مردی بلندقد و بور آشنا شده، با او به نمایشگاه نقاشی و مجلس رقص و مسگرآباد رفته و درنهایت در محضر، با حضور دو نفر از سفارت، عقد کرده است. خانواده از این وصلت راضی بوده‌اند، مهر صد هزار تومانی و عنوان «حقوقدان» در قباله آمده و او خیال کرده با یک وکیل یا کارمند مهم طرف است. بعد از مهاجرت به واشنگتن، زندگی در آپارتمان، ماشین رختشویی، بوقلمون شب کریسمس و تولد دخترشان، همه‌چیز عادی به‌نظر می‌رسد تا روزی که «گرل‌فرند» سابق شوهر، از لس‌آنجلس می‌آید و در گفت‌وگو با او، شغل واقعی مرد روشن می‌شود: کار در گورستان نظامی آرلینگتون، اندازه‌گیری و گودبرداری قبر برای سربازان کشته‌شده در جنگ‌ها. زن همراه با آن دختر، از پشت شمشادها شوهر را می‌بیند که با کلنگ برقی زمین را سوراخ می‌کند و سیاه‌پوستان خاک و چمن را جابه‌جا می‌کنند. این کشف، همه‌چیز را در ذهن او فرو می‌ریزد؛ از رؤیای «شوهر آمریکایی» تا اعتماد به حرف‌های مرد. او در دادگاه، با قاضی بحث می‌کند، مهریه‌اش را می‌بخشد، حضانت دختر را می‌گیرد و به ایران برمی‌گردد؛ درحالی‌که هنوز با خشم به دختران فرنگی‌ای نگاه می‌کند که زن مردان ایرانی شده‌اند و از «تمدن» و ماشین رختشویی حرف می‌زنند.

چرا باید کتاب پنج داستان را بشنویم؟

شنیدن کتاب صوتی پنج داستان فرصتی است برای ورود به جهان پرجزئیات و زنده‌ای که در آن مدرسه، مسجد، خانه، بازار، حمام، گورستان و اداره هرکدام به صحنه‌ای برای کشمکش‌های پنهان و آشکار تبدیل شده‌اند. آل احمد در این مجموعه، از زاویه‌ی دید نوجوان مدرسه‌ای، پسر روحانی، برادر نگران، و زن جوانی که از شوهر آمریکایی‌اش می‌گوید، لایه‌های مختلف جامعه را کنار هم می‌گذارد و نشان می‌دهد چگونه تصمیم‌های کوچک روزمره زیر سایه‌ی ساختارهای قدرت، سنت، مذهب و مدرنیته شکل می‌گیرند. این کتاب صوتی برای شنونده‌ای که به دنبال قصه‌هایی سرشار از صحنه و گفت‌وگو است، تجربه‌ای شنیداری فراهم می‌کند که در آن صدا، لحن و ریتم گفتار شخصیت‌ها اهمیت زیادی دارد. گویندگان با بازآفرینی لحن نوجوانان، روحانیان، زنان خانه‌دار، کارمندان آمریکایی و مهاجران، فاصله‌ی زمانی و مکانی را کم کرده‌اند و شنونده می‌تواند خود را در حیاط مدرسه، پای فلک، کنار حوض، روی پشت‌بام، در مطبخ پر از دود، یا در گورستان آرلینگتون تصور کند. پنج داستان همچنین امکان مقایسه‌ی دو جهان را فراهم کرده است: جهان سنتی و مذهبی تهران با حمام خانگی، توپ مرواری، قنداق تفنگ و «سلاطون»، و جهان مدرن واشنگتن با ماشین رختشویی، ویسکی، بوقلمون کریسمس و گورستان نظامی. این تقابل، بدون شعار، در دل روایت‌ها شکل گرفته است و شنونده را به فکر درباره‌ی مهاجرت، هویت، بدن، مرگ، و رابطه‌ی فرد با ساختارهای بزرگ‌تر می‌اندازد. برای کسانی که به دنبال شناخت عمیق‌تری از فضای اجتماعی و ذهنی آن دوره هستند، این کتاب صوتی منبعی سرشار از تصویر، زبان و موقعیت است.

شنیدن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن کتاب صوتی پنج داستان به کسانی پیشنهاد می‌شود که به داستان‌های شهری و خانوادگی با محوریت مدرسه، مسجد و خانه علاقه دارند و می‌خواهند فضای زندگی نسل‌های پیشین را از زاویه‌ی دید نوجوانان و زنان تجربه کنند. به دانشجویان و علاقه‌مندان ادبیات معاصر فارسی، مطالعات فرهنگی، جامعه‌شناسی دین و آموزش، و همچنین کسانی که درگیر موضوعاتی مثل مهاجرت، تفاوت فرهنگی و رابطه‌ی ایران و آمریکا هستند نیز پیشنهاد می‌شود. شنونده‌ای که به گفت‌وگوهای طولانی، جزئیات ریز زندگی روزمره و شخصیت‌پردازی از خلال زبان و لحن حساس است، از این کتاب صوتی بهره‌ی بیشتری می‌برد.