کتاب صوتی چکش و خنده

کتاب صوتی «چکش و خنده» نوشتهٔ میخائیل میلنیچینکو و ترجمهٔ شهرام همت زاده است. انتشارات نیستان هنر این کتاب را با گویندگی محسن خدری منتشر کرده است. کتاب چکش و خنده حاوی مجموعه لطیفه‌های طبقه‌بندی‌شدهٔ دوره شوروی است.

درباره کتاب صوتی چکش و خنده

نظام استبدادی استالینی کاری کرده بود که گفتن لطیفه سیاسی و یا گوش‌دادن به آن جرم محسوب می‌شد. در سال‌های پس از جنگ، لطیفه‌های شوروی از مرزهای اتحاد جماهیر شوروی پا فراتر می‌گذارد و گسترهٔ جغرافیایی وسیع‌تری را دربر می‌گیرد. کتاب چکش و خنده گردآوری نظام‌مندی است از لطیفه‌های ثبت‌شده در رسانه‌های گروهی، منابعی که مهاجرین با خود به خارج کشور برده بودند، اطلاعات رسمی از شرح حال ساکنان کشور شوروی که در مرکز اسناد شوروی ثبت شده است، گزارش‌ها، پرونده‌های قضایی، ثبت و ضبط لطیفه‌ها توسط علاقه‌مندان به آثار شفاهی عامیانه، منابعی که در دوران پروستوریکا و پس از آن منتشر شده‌اند؛ دفتریادداشت‌های مردم و همچنین سایر منابع مختلف همچون نوارهای کاست. در مجموع کتاب چکش و خنده شامل ۲۶۲۹ لطیفه است که از سال ۱۹۱۷ تا ۱۹۹۱ در شوروی شنیده و ثبت شده‌اند و هر کدام از آن‌ها به موضوعی از تاریخ این دوران دلالت دارد. 

کتاب صوتی چکش و خنده را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب به دوستداران لطیفه‌های سیاسی و تاریخ روسیه پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب صوتی چکش و خنده

«۳۴. دریافت وام از مردم به گونه‌ای بود که اگر کسی داوطلبانه حاضر نمی‌شد برگه اوراق قرضه را امضا کند و در این طرح مشارکت داشته باشد با عواقب بعدی آن مواجه می‌شد. به همین دلیل در محل‌هایی که ثبت‌نام مشارکت در اوراق قرضه انجام می‌شد، صف‌های طولانی از مردم شکل می‌گرفت. گفته می‌شود جهانگردی با دیدن صفی طولانی در مسکو حس کنجکاویش تحریک می‌شود. ابتدا فکر می‌کند صف نان است و می‌خواهد بداند که مردم پس از ایستادن در این صف طولانی چه نانی دریافت می‌کنند. به همین دلیل خودش هم در صف می‌ایستد ولی وقتی به ابتدای صف می‌رسد، متوجه می‌شود که صف مشارکت در اعطای وام به دولت بوده است!

۳۵. پس از اتمام جنگ، یک هیئت از اتحادیه‌های کارگری انگلستان تصمیم می‌گیرد که از مسکو بازدیدی داشته باشد. ولی در آن زمان صف‌های طولانی در مسکو در مقابل مغازه‌ها شکل گرفته بود. استالین به مالینکوف دستور می‌دهد که هر چه سریع‌تر و پیش از رسیدن هیئت انگلیسی، صف‌ها را از بین ببرد. مالینکوف نیز بیریا را می‌خواهد و موضوع را با او درمیان می‌گذارد. بیریا هم می‌گوید: «نگران نباشید! فردا هیچ صفی وجود نخواهد داشت». فردای آن روز مالینکوف با ماشینش تمام مسکو را زیر پا می‌گذارد و حتی یک صف هم نمی‌بیند. جلوی مغازه‌ای که هر روز صف‌های طولانی در مقابلش تشکیل می‌شد می‌ایستد تا بفهمد موضوع چیست. می‌بیند اعلامیه‌ای روی شیشه مغازه چسبانده شده و روی آن نوشته شده: «در این محل، ثبت‌نام مشارکت در اعطای وام به دولت انجام می‌شود».

۳۶. طبق قانون، ثبت‌نام مشارکت برای اعطای وام به دولت یا همان خرید اوراق قرضه، همه‌ساله در ماه فوریه آغاز می‌شد و سپس برگه‌های مشارکت به محل کار ثبت‌نام‌کنندگان ارسال و پس از دو ماه مبلغ وام به مدت ده ماه از حقوق افرادی که ثبت‌نام کرده بودند، کسر و به خزانه دولت واریز می‌شد. بر همین اساس لطیفه زیر ساخته شده بود:

- بهترین ماه‌های سال برای یک شهروند شوروی چه ماه‌هایی هستند؟

- مارس و آوریل!»