دانلود و خرید کتاب صوتی پسین شوم

کتاب صوتی پسین شوم نوشته‌ی محمدرضا مرزوقی روایتی طولانی، پرجزئیات و نفس‌گیر از یک خودسوزی در محله‌ای بندری است که نویسنده خودش آن را برای شنونده خوانده است. نشر روشنگران و مطالعات زنان این کتاب صوتی را با گویندگی خود مرزوقی منتشر کرده است و همین هم‌زمانی نویسنده و گوینده، به روایت حال‌وهوایی اعترافی و صمیمی داده است؛ انگار راوی سال‌ها بعد از حادثه، نشسته و لایه‌به‌لایه خاطراتش را برای مخاطب باز می‌کند. این کتاب صوتی در قالب روایت اول‌شخص، زندگی و مرگ نجف علی‌یحیی را دنبال می‌کند؛ جوانی خوش‌چهره از خانواده‌ای قدیمی در ناحیه‌ای ساحلی که سرنوشتش از کودکی یتیمی، از نوجوانی اعتیاد و از جوانی جنگ و خلبانی را تجربه کرده و در نهایت با خودسوزی‌اش، محله را در شوکی عمیق فرو می‌برد. متن کتاب پر است از صحنه‌های پررنگ از زندگی روزمره در یک بندر جنوبی: بوی دریا، لنج‌ها، اسکله، مراسم عزا و عروسی، شایعه‌ها، روضه‌ها، قلیان‌ها، و گفت‌وگوهای ریز و درشت اهالی. در پسِ ماجرای خودکشی، کتاب صوتی پسین شوم به روابط خانوادگی، فشارهای اجتماعی، اعتیاد، خاطره‌ی جنگ، عشق‌های ناگفته و نقش شایعه در شکل‌دادن به سرنوشت آدم‌ها می‌پردازد. شنونده در طول فصل‌ها با شبکه‌ای از شخصیت‌ها روبه‌رو می‌شود: دایه سکینه، گلی دختر ناخدا خلف، خانواده‌ی زنگویی، عمه کلثوم بحرینی، صغرا مختکی، و ده‌ها چهره‌ی فرعی که هرکدام تکه‌ای از پازل این مرگ و این محله را در دست دارند. این کتاب صوتی بیش از آنکه فقط داستان یک خودسوزی باشد، تصویر یک جهان کوچک است که در آن، یک «پسین شوم» همه‌چیز را زیرورو می‌کند.

درباره کتاب پسین شوم

کتاب پسین شوم با تمرکز بر یک واقعه‌ی مرکزی، یعنی خودسوزی نجف علی‌یحیی، ساختاری شبیه یک پرونده‌ی قطور شفاهی دارد که راوی آن را برای شنونده ورق می‌زند. محمدرضا مرزوقی در این کتاب صوتی، ماجرا را از همان روز گرم بهاری و بعدازظهر پنجشنبه‌ای که مصادف با سی‌ام ماه رمضان است آغاز کرده است؛ روزی که همه‌ی اهالی ناحیه یا در اسکله منتظر مهمانان بحرینی‌اند یا در تدارک عروسی فرخنده زنگویی، و درست در همین زمان، نجف در حیاط خانه‌ی پدری خودش را به آتش می‌کشد. فصل‌های ابتدایی کتاب، مثل فصل «نجف علی‌یحیی روز خودکشیش» و فصل مربوط به «روزی که نجف خودکشی کرد»، صحنه‌ی حادثه، واکنش اهالی، تشییع جنازه، و اولین موج شایعات را با جزئیات فراوان بازسازی کرده است. در ادامه، کتاب به عقب برمی‌گردد و در فصل‌هایی مثل «نجف علی‌یحیی شب تولدش» و روایت‌های مربوط به کودکی و نوجوانی او، ریشه‌های این مرگ را در یتیمی، وابستگی عاطفی به دایه سکینه، خانه‌ی نمور کنار دریا، و سال‌های سربازی و خلبانی در نیروی هوایی جست‌وجو می‌کند. در بخش‌های بعدی کتاب پسین شوم، تمرکز از خود حادثه به فضای اجتماعی و روانی ناحیه کشیده می‌شود. فصل‌هایی که به شنبه‌ی بعد از تشییع، مجلس ختم، حضور بازپرس پیر و شاعرپیشه، بازجویی از دایه سکینه، مادر راوی و گلی دختر ناخدا خلف، و همچنین شایعات مربوط به عشق‌های احتمالی نجف (از فرخنده دخترخاله تا گلی و دیگران) اختصاص یافته، نشان می‌دهد که چگونه یک مرگ، آینه‌ای می‌شود برای دیدن چهره‌ی واقعی محله: از صغرا مختکی روضه‌خوان و سفرهایش به دبی، تا عمه کلثوم و دختران بحرینی‌اش، تا خانواده‌ی زنگویی که عروسی‌شان به هم می‌خورد و زیر بار اتهام «باعث مرگ نجف بودن» می‌روند. کتاب در چندین فصل، هم‌زمان هم به گذشته‌ی نجف (دوره‌ی دانشگاه خلبانی، اعتیاد، تلاش‌های نافرجام برای ترک، خاطره‌ی سقوط هواپیمای اف۱۴ و دوست خلبانش) و هم به حالِ ناحیه (مجالس عزا، نماز عید فطر، دعواهای پنهان خانوادگی، و بازجویی‌های رسمی) می‌پردازد. این رفت‌وبرگشت‌های زمانی، همراه با تعدد فصل‌ها و خرده‌روایت‌ها، از پسین شوم یک کتاب صوتی چندلایه ساخته است که شنونده را از سطح یک حادثه‌ی فردی به لایه‌های عمیق‌تری از حافظه‌ی جمعی و زخم‌های پنهان یک جامعه‌ی کوچک می‌برد.

خلاصه کتاب پسین شوم

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند! کتاب صوتی پسین شوم با روایت خودسوزی نجف علی‌یحیی در یک ناحیه‌ی ساحلی آغاز می‌شود؛ جوانی که در نگاه اهالی، هر عیبی ممکن است داشته باشد جز اینکه خودش را بسوزاند. راوی که هم‌محله‌ای و دوست قدیمی نجف است، از همان ابتدا چند خط اصلی را پیش می‌کشد: روز و ساعت حادثه (بعدازظهر پنجشنبه، سی‌ام رمضان)، هم‌زمانی آن با آمدن مهمانان بحرینی برای عروسی فرخنده زنگویی، و غیبت تقریباً همه‌ی اهالی که یا در اسکله‌اند یا در آرایشگاه و خیاطی مشغول آماده شدن برای جشن. تنها چند نفر صحنه را می‌بینند: مادر راوی از بالای دیوار مشترک، گلی دختر ناخدا خلف از پشت‌بام، و بعد هم جمعیتی که با جیغ مادر راوی به حیاط علی‌یحیی هجوم می‌آورند. در ادامه، کتاب به‌جای دادن یک پاسخ ساده، مجموعه‌ای از روایت‌ها و حدس‌ها را کنار هم می‌گذارد. بعضی‌ها می‌گویند پای عشق در میان بوده؛ شایعه‌ی عاشق‌بودن نجف به دخترخاله‌اش فرخنده، یا به دختری دیگر، دهان‌به‌دهان می‌چرخد. گروهی دیگر اعتیاد را دلیل اصلی می‌دانند: نجفی که از هروئین و مورفین خسته شده، دو بار ترک کرده، یک بار در بازپروری چاق و سرخ‌وسفید برگشته و همه برایش جشن گرفته‌اند، اما دوباره به همان حال سابق و بدتر از قبل افتاده است. دوستان نزدیک‌تر، از «مرض روحی» حرف می‌زنند و از خاطره‌ی سقوط هواپیمای اف۱۴ و سوختن دوست خلبان نجف در آسمان مرزی، که مثل کابوسی مزمن در ذهن او مانده است. راوی در فصل‌های میانی، زندگی نجف را از تولد تا مرگ مرور می‌کند: تولد در شبی طوفانی، مرگ مادر دو روز بعد، شیرخوارگی در آغوش دایه سکینه، کودکی در خانه‌ی نمور کنار دریا، نوجوانی با اتاقی پر از کتاب و نقاشی و عکس فروغ و شاملو، و جوانی که با قبولی در دانشگاه خلبانی، امید خانواده و محله می‌شود. بعد جنگ، جبهه، سقوط هواپیماها، و بازگشت نجف به ناحیه با بدنی سالم اما روحی زخمی. اعتیاد کم‌کم وارد زندگی‌اش می‌شود، ترک‌های ناموفق، تحقیرهای پدر و برادران («بی‌عار، مفت‌خور، مفنگی»)، فاصله گرفتن دایه و دخترانش، و نگاه‌های پر از انزجار همسایه‌ها، او را به حاشیه می‌رانند. در کنار خط اصلی زندگی نجف، کتاب شبکه‌ای از خرده‌روایت‌ها را می‌سازد: عشق یک‌طرفه‌ی گلی به نجف و شوک دیدن سوختن او، سفرهای صغرا مختکی به دبی و شایعاتی که درباره‌اش ساخته می‌شود، ماجرای عمه کلثوم و دختران بحرینی‌اش که برای عروسی می‌آیند و با مرگ نجف و شایعه‌ی عشق او به فرخنده، عروسی به‌هم می‌خورد، و دعوای پنهان خاله فروزان و عمه کلثوم که زیر سایه‌ی عزاداری پنهان می‌ماند. بازپرس پیر و شاعرپیشه‌ای که برای تشکیل پرونده می‌آید، در گزارشش بیشتر از آنکه به «علت» خودکشی برسد، منظره‌ی دریا، خانه‌ی قدیمی علی‌یحیی و شب‌های ناحیه را توصیف می‌کند؛ انگار خود سیستم رسمی هم توان یا تمایل چندانی برای فهمیدن ریشه‌ی این مرگ ندارد. در فصل‌های پایانی، راوی به حال برمی‌گردد: شنبه‌ی بعد از تشییع، مسجد پر از بوی عرق و قلیان و شربت، خانه‌ی سیاه‌پوش علی‌یحیی، و ناحیه‌ای که در ظاهر به زندگی عادی برمی‌گردد اما در عمق، چیزی در آن شکسته است. او در گفت‌وگویی کوتاه با دبیر تاریخ سابقش، حجت‌نیا، جمله‌ای می‌شنود که مثل جمع‌بندی کتاب عمل می‌کند: «نجف می‌خواست مثل آدم زندگی کنه و کرد، حالا اگه عاقبتش این شد، گناهش فقط گردن او نیست، باید دید گناهکار اصلی کیه.» کتاب بدون دادن پاسخ قطعی، شنونده را با همین سؤال رها می‌کند.

چرا باید کتاب پسین شوم را بشنویم؟

شنیدن این کتاب صوتی برای کسانی که به روایت‌های شخصیت‌محور و فضاسازی دقیق علاقه دارند، فرصتی است برای ورود به جهان یک محله‌ی بندری که در آن، یک مرگ همه‌چیز را زیر سؤال می‌برد. کتاب پسین شوم فقط داستان خودسوزی نجف نیست؛ تصویری است از اینکه چگونه اعتیاد، جنگ، فشار خانواده، توقعات اطرافیان و شایعه‌های بی‌پایان می‌توانند یک انسان را به نقطه‌ی بن‌بست برسانند. شنونده در طول کتاب، نه‌تنها با رنج نجف، بلکه با تناقض‌های اهالی ناحیه روبه‌رو می‌شود؛ مردمی که در عزاداری سنگ تمام می‌گذارند اما پیش از آن، از دیدن معتاد محل رو می‌گیرند. این کتاب صوتی همچنین برای کسانی که به جزئیات زندگی روزمره، لهجه‌ها، اصطلاحات و فرهنگ جنوب ایران کنجکاوند، منبعی سرشار از تصویر و صداست. از توصیف خانه‌های نمور کنار دریا و لنج‌ها و اسکله، تا مراسم عزا و عروسی، روضه‌خوانی‌ها، سفر به بحرین و دبی، و حتی بحث‌های ریز اهالی درباره‌ی لباس، طلا، قیمه‌ی عزا و نذر، همه در متن حضور دارند. گویندگی خود نویسنده باعث شده لحن راوی، ریتم جمله‌ها و تأکیدها با روح متن هماهنگ باشد و شنونده حس کند پای صحبت یکی از همان اهالی نشسته است. از زاویه‌ای دیگر، کتاب پسین شوم به شنونده امکان می‌دهد درباره‌ی مفهوم «گناهکار اصلی» فکر کند؛ اینکه در یک خودکشی، فقط فرد مسئول است یا مجموعه‌ای از ساختارها، خاطرات و آدم‌ها در این فرایند نقش دارند. این کتاب صوتی با پایان‌بندی باز و بدون قضاوت مستقیم، شنونده را به تأمل درباره‌ی قضاوت‌های روزمره، شایعه‌سازی، و نحوه‌ی برخورد با کسانی که در حاشیه‌ی جامعه قرار گرفته‌اند دعوت کرده است، بی‌آنکه شعار بدهد یا نسخه‌ای آماده ارائه کند.

شنیدن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

به کسانی که به داستان‌های واقع‌گرایانه با تمرکز بر زندگی شهری و محله‌ای، به‌ویژه در جنوب ایران، علاقه‌مندند شنیدن این کتاب صوتی پیشنهاد می‌شود. به مخاطبانی که دغدغه‌ی موضوعاتی مثل اعتیاد، پیامدهای جنگ بر زندگی فردی، فشارهای خانوادگی و نقش شایعه در شکل‌دادن به سرنوشت آدم‌ها را دارند نیز پیشنهاد می‌شود. همچنین به دانشجویان و علاقه‌مندان مطالعات فرهنگی و اجتماعی که می‌خواهند از خلال یک روایت داستانی، با جزئیات زیست روزمره در یک ناحیه‌ی بندری آشنا شوند، شنیدن این کتاب صوتی می‌تواند مفید باشد.