کتاب طراح هدایتی

کتاب طراح هدایتی، سخنرانی شهید دکتر عبدالمجید دیالمه در دانشکده علوم مشهد است که در دفتر نشر معارف به چاپ رسیده است.

عبدالحمید دیالمه، نماینده مجلس اول شورای اسلامی ایران ۴ اردبیهشت ۱۳۳۳ در تهران به دنیا آمد و ۷ تیر ۱۳۶۰ در اثر انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی از دنیا رفت.

او تحصیلات حوزوی و دانشگاهی دارد. علوم منطق، فلسفه و عرفان را نزد مرتضی مطهری فراگرفت و در دانشگاه فردوسی مشهد در رشته داروسازی تا مقطع دکترا تحصیل کرد. او یکی از مخالفان رژیم سلطنتی بود و بارها توسط ساواک دستگیر شد. او همچنین از مخالفان گروه مجاهدین و همچنین از منتقدان خط فکری و سیاسی بنی صدر بود. 

او سخنرانی‌های بسیاری در شهرهای تهران، قم و مشهد ایراد می‌کرد که پس از نمایندگی مجلس گسترش یافت. کتاب طراح هدایتی نیز یکی از همین سخنرانی ها است که در دانشگاه علوم مشهد ایراد کرده بود. 

کتاب طراح هدایتی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم 

خواندن کتاب طراح هدایتی را به تمام علاقه‌مندان به مطالعات مذهبی و سیاسی پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب طراح هدایتی

مثلاً اکنون کشور ما در حال نگارش قانون اساسی است. همهٔ گروه‌ها می‌گفتند آزادی نباید هیچ حد و حصری داشته باشد، حتی تا مرز قیام مسلحانه. هرکس هر کاری خواست باید بتواند انجام دهد. با این طرز تفکر و قانون، آیندهٔ کشور چه خواهد شد؟! این مطلب با تمایلات برخی افراد می‌سازد، اما به مصلحت جامعه نیست. با وضع قوانینی که همه به تمایلاتشان برسند، آرام آرام جامعه به سمت جامعهٔ حیوانی پیش می‌رود. انتفاع و بهره‌وری در سطح حیوانی مطرح می‌شود و همانگونه که در مباحث قبل در مورد ابعاد مادی انسان -که تمایل به بودن در قالب زمان دارد- گفتم، این انسان در سراشیبی ابعاد مادی حرکت می‌کند؛ به همین دلیل برای طرح هدایت جامعه باید مصلحت آن جامعه در نظر گرفته شود.

- کسی نمی‌تواند در جامعه این کار را انجام دهد.

شهید دیالمه:‌ بله، درست است، اما اول باید اصل را بپذیریم و اینکه چه کسی می‌خواهد یا می‌تواند این کار را انجام دهد، بحث دیگری است. بحث ما این است که در یک طرح هدایتی کامل، مصالح افراد مقدم است یا تمایلات؟ این مطلب یکی از همان مقدمه‌هایی است که در مثال به عنوان عدد دو فرض کردیم. اگر پذیرفته شده، مطلب بعدی را مطرح کنیم؟

- عقل ما را راهنمایی می‌کند.

بله، درست است. عقل چیزهای بدیهی را تشخیص می‌دهد، اما اگر از بدیهیات یک مجموعه ساخته شود، ممکن است دچار اشتباه شویم. از عقل می‌پرسیم: «آیا هر جزئی از کلّش کوچک‌تر است؟» جواب می‌دهد: «بله». از هر فرد معمولی بدون اینکه هیچ آموزشی دیده باشد هم بپرسید که نصف سیب بزرگ‌تر است یا یک سیب کامل؟ می‌گوید: «یک سیب کامل». اما اگر این گزاره‌های بدیهی را ترکیب کردید و یک فرمول ریاضی ساختید، عقل به‌تنهایی نمی‌تواند این مسئله را حل کند، بلکه نیازمند تخصص و مطالعه است.

- پس عقل در همین بحث شما نیز به اشکال برمی‌خورد!

شهید دیالمه: من مسائل بدیهی را مطرح می‌کنم. وقتی ما می‌پرسیم: «مصالح بهتر است یا تمایلات؟» جواب این سؤال را چه کسی به شما یاد داده؟ آیا شما طبق عقاید اسلامی‌تان جواب می‌دهید؟ یا واقعیت این است که از هرکسی بپرسید، همین جواب را می‌دهد؟ اگر از فرد غیرمذهبی بپرسید، آیا پاسخ او این نیست که باید مصالح را در نظر بگیرد، نه تمایلات را؟

- چرا با استفاده از مکتب بحث را ادامه نمی‌دهید؟

شهید دیالمه: ما در حال حاضر نمی‌خواهیم وارد بحث‌های مکتبی شویم. ما فقط بحث‌های عقلانی را مطرح می‌کنیم. ما می‌گوییم این یک مطلب کاملاً معمولی است، حتی اگر شما برای یک فرد عادی درس‌نخوانده هم بگویید، می‌پذیرد که توجه به مصالح درست است.

- مصلحت باعث ناراحتی می‌شود.

شهید دیالمه:‌ بله، باعث ناراحتی می‌شود، چون ضرب‌المثلی داریم که می‌گوید: «حقیقت تلخ است». انسان از حقیقت فرار می‌کند، اما عقل او طالب حقیقت است.

مطلب دوم این است که:

کسی که می‌خواهد طرح هدایتی ارائه کند، نباید به جامعه‌ای که برایش طرح می‌دهد، وابسته باشد.