کتاب از قم تا شارلوتسویل

کتاب از قم تا شارلوتسویل (طلبگی در غرب، روایتی از تحصیل و تحصل حجت الاسلام حبیب‌الله بابایی) نوشته حبیب الله بابایی، تجربه‌ی تحصیل و زندگی یک طلبه در محیط دانشگاهی آمریکا را روایت می‌کند. نویسنده مسیر خود را از کودکی در خلخال و درس‌خواندن در قم تا پژوهش در دانشگاه ویرجینیا دنبال کرده است. پرسش اصلی او، امکان آموختن از فرهنگی دیگر در کنار مراقبت از باورها و هویت خویش است. نشر معارف این کتاب را در مجموعه‌ی روایت پیشرفت عرضه کرده است. تجربه‌های خانوادگی نیز در کنار مباحث علمی، بخشی از شناخت نویسنده از محیط تازه را شکل می‌دهند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب از قم تا شارلوتسویل

کتاب از قم تا شارلوتسویل نوشته حبیب الله بابایی، خاطرات تحصیلی و سفر را به تأمل درباره‌ی آموزش، دین، فرهنگ و تمدن پیوند می‌زند. نویسنده اتفاق‌ها را از منظر طلبه‌ای بازگو می‌کند که مطالعات فلسفی، تفسیری و غرب‌شناسی را پشت سر گذاشته و اکنون می‌خواهد دانسته‌های خود را در مواجهه‌ی مستقیم با زندگی دیگران بسنجد. او مشاهده‌ی محیط دانشگاهی را از تجربه‌ی خانه، مدرسه‌ی فرزندان، معاشرت و مناسبات روزمره جدا نمی‌کند. خانواده در این مسیر فقط همراه سفر نیست؛ حضور همسر و فرزندان، موقعیت‌هایی برای شناخت فراهم می‌آورد که پژوهش در اتاق کار به‌تنهایی در اختیار او نمی‌گذاشت. روایت اول‌شخص، تردیدها و نگرانی‌های راوی را نیز در کنار تصمیم‌هایش ثبت کرده است. نویسنده از انگیزه‌ی سفر، دشواری تأمین هزینه‌ها، ضعف در مکالمه و احساس غربت سخن می‌گوید. این جزئیات نشان می‌دهند که تجربه‌ی علمی او در خلأ رخ نداده و همواره به شرایط مادی، عاطفی و اعتقادی زندگی وابسته بوده است.
کتاب از قم تا شارلوتسویل در فصل اول با عنوان خودنوشت، مسیر زندگی را زیر عنوان‌هایی چون سرمایی که ما را ساخت، از خلخال تا قم، آغاز راه غرب‌شناسی، طلبگی در غرب، تفاوت‌های فرهنگی و دغدغه‌های معنوی دنبال می‌کند. خاطره‌ی کودکی و تحصیل حوزوی، زمینه‌ی شناخت دغدغه‌هایی را فراهم می‌کند که در ادامه به مقایسه‌ی نهادهای آموزشی و شیوه‌های زندگی می‌انجامند. نویسنده گاه از یک برخورد کوتاه، مانند تفاوت معنای یک حرکت دست، به مسئله‌ی سوءتفاهم فرهنگی می‌رسد. او گاه نیز از تجربه‌ی پژوهش به اهمیت اعتماد سازمانی و گفت‌وگوی میان رشته‌های دانشگاهی توجه می‌کند. داوری‌های فرهنگی و دینی در این روایت، برداشت‌های شخصی نویسنده از مشاهدات و معاشرت‌های او هستند؛ بنابراین تجربه‌ی توصیف‌شده و تفسیر راوی باید در کنار یکدیگر خوانده شوند. متن در توصیف غرب فقط بر امکانات علمی یا دشواری‌های فرهنگی متمرکز نمی‌ماند. نویسنده کمک داوطلبانه و رفتار انسانی را نیز ثبت کرده است. تجربه‌ی خواندن این خاطرات، آشنایی با کشاکش میان اشتیاق به یادگیری و نگرانی از فرسایش معنوی است؛ کشاکشی که مشاهده‌ی دیگری را به بازاندیشی درباره‌ی محیط آشنای خود پیوند می‌دهد.

خلاصه کتاب از قم تا شارلوتسویل

حبیب الله بابایی پس از تحصیل در حوزه و مشارکت در حلقه‌های غرب‌شناسی، به این پرسش می‌رسد که شناخت حاصل از مطالعه چگونه با تجربه‌ی مستقیم تکمیل می‌شود. او برای پژوهشی تطبیقی درباره‌ی تأویل نزد علامه طباطبایی و اسطوره‌زدایی در اندیشه‌ی رودولف بولتمان، مکاتبه با استادان را آغاز می‌کند. دعوت مؤسسه‌ی مطالعات پیشرفته در فرهنگ، زمینه‌ی حضور او و خانواده‌اش در شارلوتسویل را فراهم می‌آورد. کتاب از قم تا شارلوتسویل سپس دشواری‌های آماده‌شدن برای سفر، ورود به محیط دانشگاهی و سازگاری با مناسبات تازه را شرح می‌دهد. گفت‌وگوهای علمی، مدرسه‌ی فرزندان و ارتباط با خانواده‌های مهاجر، پرسش‌های تازه‌ای پیش می‌آورند. ایده‌ی محوری این خاطرات، شناخت تفاوت‌ها بدون یکی‌گرفتن ظاهر رفتارهاست. نویسنده تلاش می‌کند میان یادگیری از دیگران، نقد برداشت‌های پیشین و حفظ تعلقات دینی خود نسبت برقرار کند.

چرا باید کتاب از قم تا شارلوتسویل را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب از قم تا شارلوتسویل را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• خاطرات، جزئیات حضور یک پژوهشگر حوزوی در دانشگاه ویرجینیا را نشان می‌دهند.
• تجربه‌ی مدرسه‌ی فرزندان، موضوع آموزش را فراتر از محیط دانشگاه مطرح می‌کند.
• نمونه‌های سوءتفاهم فرهنگی، تفاوت میان مشاهده‌ی رفتار و تفسیر معنای رفتار را آشکار می‌کنند.
• تأملات راوی، پرسش حفظ تعلقات دینی در محیطی متفاوت را پیش می‌کشند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب از قم تا شارلوتسویل به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به خاطرات تحصیلی و تجربه‌های زندگی در غرب.
• طلاب و دانشجویان علاقه‌مند به ارتباط حوزه و دانشگاه.
• پژوهشگران دغدغه‌مند درباره‌ی هویت دینی و تفاوت‌های فرهنگی.
• والدین کنجکاو درباره‌ی تجربه‌ی آموزشی فرزندان در محیط مهاجرت.

بخشی از کتاب از قم تا شارلوتسویل

«یکی از نکات بسیار ارزنده در مؤسسه مطالعات پیشرفته در فرهنگ، سمینارهای روزهای جمعه بود. هر یک هفته در میان روزهای جمعه سمیناری برگزار می‌شد که در آن‌همه اعضای مؤسسه که از رشته‌های مختلف علمی فلسفه، جامعه‌شناسی، تاریخ، الهیات، سیاست و اقتصاد بودند،‌ شرکت می‌کردند. نکته مهم در این سمینارها، موضوع واحدی بود که همه جلسات روزهای جمعه یک سال بر آن موضوع تمرکز می‌کرد. مثلاً سال ۲۰۰۷ - ۲۰۰۸ موضوع «تقلیل‌گرایی» محور تمامی سمینارهای جمعه بود.
روش کار بدین شکل بود که هر دو هفته یک‌بار، یکی از اساتید بخش‌های مختلف را برای سخنرانی در موضوع «تقلیل‌گرایی» (در رشته مربوطه) دعوت می‌کردند. مثلاً «تقلیل‌گرایی در تاریخ» یا «تقلیل‌گرایی در اقتصاد». بعد از اتمام سخنرانی اعضای حاضر در جلسه که از رشته‌های مختلف بودند وارد گفتگو با استاد مربوطه می‌شدند. این روند تا یک سال ادامه پیدا می‌کرد. سال ۲۰۰۸ - ۲۰۰۹ این موضوع از «تقلیل‌گرایی» به «مدرنیته متأخر» (Late - Modernity) تغییر یافت. این بار سخنران‌های علمیِ روزهای جمعه از دپارتمان‌های مختلف برای سخنرانی در مورد «مدرنیته متأخر» دعوت می‌شدند. دوباره اعضای مؤسسه با ایشان شروع به گفتگو می‌کردند.
جلسات جز یک ناهارِ ساندویچی هزینه دیگری نداشت، جلسات ضبط نمی‌شد. گفتگوها در متن جلسه و در حاشیه جلسه نیز بسیار سازنده بود.
این روش را من به ریاست محترم پژوهشگاهمان در قم در سال ۱۳۸۵ پیشنهاد داده بودم. یادم است که موضوع پیشنهادی‌ام هم موضوع «عقلانیت» بود تا نخبگان پژوهشکده‌های مختلف موضوع مشترکی را محور گفتگوهای هفتگی قرار بدهند. بدین‌سان هم موضوع «عقلانیت» عمق پیدا می‌کرد و هم ارتباطات علمی و بین‌رشته‌ای به‌خوبی شکل می‌گرفت. ولی خب زمینه‌های اجرایی این پیشنهاد آن موقع وجود نداشت و من مثل بسیاری از پیشنهادهای دیگرم از طرح و پیگیری‌شان پشیمان شدم.»