کتاب آشنایی با آرای متفکران درباره هنر؛ جلد پنجم

کتاب حاضر جلد پنجم از مجموعه کتاب‌های آشنایی با آرای متفکران درباره هنر نوشته محمد مددپور است که به آرای متفکران جدید مدرن و پست‌مدرن می‌پردازد. این مجموعه برای آشنایی مخاطبان شیفته هنر و تاریخ زیبایی‌شناسی با حقیقت هنر و سرمشق‌های اصلی هنری هر دوره تاریخی فراهم شده است.

 درباره کتاب آشنایی با آرای متفکران درباره هنر؛ جلد پنجم

 این جلد از مجموعه دوازده فصل دارد که عبارتند از فرهنگ ‌اومانیستی‌ هنر‌ جدید، آغاز‌فلسفه‌هنرجدید، متألّهان‌ و هنرمندان‌ نظریه‌پرداز‌ نوافلاطونی،‌ آغاز‌ اندیشه‌های‌‌ دوگانه ‌فلسفی‌ در عصر‌خرد‌ و باروک، فلسفه‌ هنر‌ عصر روشنگری،‌ انتقال‌‌ از‌ فلسفه‌ هنر‌ به‌ علم‌ زیبایی‌شناسی، آغاز ایده‌الیسم آلمانی‌ و تکوین‌ نظریه‌ کانتی‌ هنرمدرن، فلسفه رمانتیک‌ هنر، فلسفه‌های‌ هنری ضد هگلی، نحله‌های‌ صغیر‌ فلسفه‌ هنر‌ مدرن ‌و زیبایی‌شناسی، گذر‌ از‌ فلسفه ‌رسمی‌ هنر‌ غربی، فلسفه‌های پست‌مدرن‌ هنر و زیبایی‌شناسی. همچنین در مطلبی کوتاه با عنوان هنر منجی به تشریح کارکرد هنر به عنوان منادی گشایش در عصر تجلّی قدسیان و حقیقت در عصر ما پرداخته است.

 خواندن مجموعه آشنایی با آرای متفکران درباره هنر را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

 همه پژوهشگران و علاقه‌مندان به تاریخ هنر مخاطبان این مجموعه‌اند.

بخشی از کتاب آشنایی با آرای متفکران درباره هنر؛ جلد پنجم

با نهضت رنسانس عهد و دوره‏ای ديگر از ادوار تاريخ تفکر و هنر آغاز می‏‌شود، موقف و ميقات دوره جديد غير از موقف و ميقات عالم و تاريخ مسيحيت و اسلام است. چنانکه حکمای اُنسی اسلام گفته‌‏اند «حقيقت را به هر دوری ظهوری است» و با هر ظهور و حضور، خفا و غيبتی همراه است. خفا و غيبت دوره جديد رجوع به اسم آن حقيقت الهی دارد که در تاريخ صدر اسلام و قرون کهن مسيحی بر جهان نور افکنده بود، و حضرت مسيح (ع) و حضرت محمد (ص) مظهر تام و تمام آن بودند، البته هر چه تاريخ اسلام و مسيحيت جلوتر آمده‏اند، از حقيقت نور مسيحايی و محمدی دور شده، و ظلمت پوشيدگی حقيقت به سراغشان آمده است، و ظهور وقايع هنری آن دو رجوع به اسم اجلال و اضلال و حجاب حق‏تعالی پيدا کرده است.

بنابراين وقتی که حقيقت قدسی تمدن دينی قرون آغازين اسلامی و مسيحی پنهان می‌‏شود، اسم ديگری به ظهور می‏آيد، و انسان مظهر اسم جديدی قرار می‏گيرد. اين اسمی که ظاهر می‏شود عبارت است از ميقات ما، و اين ميقات مستلزم غياب و نهان بودنِ اسم حقيقی خدای قرآن، «الله»، است و موقف مدرن بشر همين اسم نهانی است؛ و خدای حقيقی برای بشر در اين موقف غايب است. وقتی خدايی می‌‏آيد ساير خدايان بايد بروند، و آن در دوره جديد غرب عبارت از اين است که طاغوت يونانی و خدای مسيح در پشت اسمی که صورت نوعی تاريخ جديد است، پنهان و بی‏تاريخ و اثر شوند، و اين اسم جديد بالذات يا بالعرض همه اسماء را به حجاب خويش کشد، و حقيقت تاريخ جديد شود.

اسمی که در ميقات دوره جديد ظاهر است، «اسم نفس بشريت» humanity است؛ يعنی انسان در اين دوره «خدا» و «موضوع» يعنی «سوژه» subject است، و اين عبارت است از «اومانيسم» و اصالت سوژه انسانی و انسان مداری humanism وsubjectivism. پس در صدر تاريخ جديد «نفس انسان»، جای همه «خدايان قديم» را می‏‌گيرد و آنها را می‌‏پوشاند، و اين مستلزم پشت کردن به خدای حقيقی و غفلت از آن حقيقت متعالی است و غياب حق و حقيقت و الله، که همان نيست‏‌انگاری مضاعف و خودبنيادی باشد.

از اينجا رنسانس يا «باز زايش» که به معنی «رنسانس» است، همين غياب را حکايت می‏کند، آغاز دوره‏ای است که در آن انسان و اومانيته (آداب دانی بشری) مدار همه امور می‌‏شود، و ديگر نه خدای حقيقی و نه خدايان، هيچ يک در کار نيستند. به عبارت ديگر، انسان داير مدار هستی است و خدا و خدايان، همگی بهانه کار بشری‏اند که در پايان، اين بهانه نيز به دست بشر کشته می‌‏شوند تا نفس و اراده انسان مطلق شود. به عبارت ديگر، انسان داير مدار هستی و خدا و خدايان و عوالم غيب و شهادت مظهر و ظل و خليفه او پنداشته می‌‏شوند.