کتاب طراحی آموزشی؛ جلد دوم

کتاب طراحی آموزشی؛ جلد دوم نوشته پاتریشیا ال اسمیت و تیل من جی. راگان است. سونیا موسی رمضانی، زینب اسماعیلی، مرضیه سعیدپور، عظیمه نجف قلی‌نژاد، الهام فردوسیان این کتاب را به فارسی برگردانده‌اند.

 درباره کتاب طرزاحی آموزشی؛ جلد دوم

این کتاب در نظر دارد به هر فردی که علاقه‌مند به تسهیل یادگیری است، کمک نماید. این کتاب برمبنای این عقیده نگاشته شده است که طراحان علاوه بر مهارت کاربرد رویه‌ها در قالب تمارین مقبول، نیازمند مشارکت در حل مسئله از نقطه نظر تعیین مفاهیم و اصول هستند. بنابراین اگرچه این کتاب رویه‌های فراگیری را به عنوان کمک به طراحان ارائه می‌نماید اما برچارچوبی تاکید می‌کند که برمبنای اصول مطرح در اغلب مدل‌ها و رویه‌ها در حوزه طراحی آموزشی ساخته می‌شود. 

این کتاب چارچوبی را فراهم می‌نماید که برمبنای آن کاربران می‌توانند فرایندهای طراحی را برای استفاده در شرایط خاص سازگار نمایند. علارغم جوان بودن رشته تخصصی طراحی آموزشی، این رشته یک گرایش غنی را توسعه داده است. در سال‌های اخیر، نظریه و عمل مشمول در طراحی آموزشی به واسطه‌ ایده‌ها و رویه‌هایی از نقطه نظرات مختلف غنی شده است. به هر حال، بسیاری از افراد چه در داخل این رشته تخصصی و چه خارج از این رشته تخصصی شروع به صحبت در خصوص طراحی آموزشی نموده اند؛ «آیا این رشته از ایده‌های جدید تاثیر پذیرفته است و یا به عنوان یک تمرین نظامند البته با انجام پژوهش‌های ناچیز و یا حتی بدون هیچ گونه پژوهشی مطرح پابه منصه ظهور نهاده است و یااینکه ایده‌های جدیدی را در زمینه تسهیل یادگیری خارج از این رشته تخصصی دریافت می‌نماید».

 تجربه نویسندگان در زمینه طراحی آموزشی حاکی از این است که این رشته به سرعت از نظر نظری غنی و به عنوان یک حوزه چالش برانگیز و ارزشمند در عمل (پژوهش) تغییر می‌کند.

 متن این کتاب در ۵ بخش اصلی سازماندهی شده است: اولین بخش؛ معرفی، مقدمه‌ای درخصوص طراحی آموزشی، مباحث فلسفی و چارچوب نظری آن است. بخش دوم؛ تحلیل و ارزیابی که شامل فصل‌هایی در زمینه تحلیل شرایط (ارزیابی نیازها)، یادگیرندگان و وظایف یادگیری است. همچنین این بخش شامل فصلی در زمینه ارزیابی یادگیری است. 

بخش سوم؛ راهبردهای آموزشی است که عمدتا با راهبردهای در سطح پایین جهت تسهیل یادگیری در ارتباط است. در این بخش فصل جداگانه‌ای برای راهبردهای هدایت کننده یادگیری در هشت طبقه وجود دارد که عبارتند از : دانش بیانی، مفاهیم، اصول، رویه‌ها، حل مسئله در حوزه‌های خاص، راهبردهای شناختی، تغییر نگرش و انگیزه و مهارت‌های روانی – حرکتی. 

رویکردی جهت طراحی راهبردهای آموزشی که به طور تنگاتنگ با نظریه یادگیری شناختی و پژوهش‌های انجام شده در این زمینه مرتبط است نیز عنوان می‌شود که در آن نیازمندی‌های خاص شناختی، وظایف یادگیری در کنار محتوا و ویژگی‌های یادگیرنده جهت تحت تاثیر قرار دادن تصمیم گیری‌های آموزشی مطرح می‌شوند. فصل آخر این بخش به راهبردهایی در سطوح بالا و تلفیق یادگیری در واحدهای گسترده مطالعاتی اختصاص یافته است.

 بخش چهارم؛ اجرا، مدیریت و ارزشیابی. این بخش از فصلی درباره اجرای آموزش، مدیریت آموزش و ارزشیابی تکوینی و تراکمی آموزش تشکیل می‌شود. بخش پنجم شامل نتیجه گیری، پیشنهادات و یادآوری‌هایی چون پیگیری سریع و رویکردهای طراحی و اصول مقتضی تکنولوژی است. همچنین این بخش تلاشی است جهت استخراج مواردی از کل کتاب به شکل خلاصه و مشاهداتی درزمینه هدایت آتی علایق آنان در این حوزه.

خواندن کتاب طراحی آموزشی؛ جلد دوم را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب برای مربیان و دست‌اندرکاران علوم تربیتی و آموزشی که علاقمند به یادگیری طراحی آموزشی هستند، مفید است.

 درباره نویسندگان کتاب طراحی آموزشی 

پاتریشیا ال. اسمیت از اساتید ممتاز دانشگاه اُکلاهما در حوزه روان‌شناسی تربیتی و تکنولوژی است. او درجه دکتری خود را از نظام آموزشی دانشگاه فلوریدا ایالات متحده آمریکا در سال ۱۹۸۲ دریافت نمود. دکتر اسمیت نویسنده دو کتاب و تعداد بی شماری مقالات مجلات، گزارش‌های فنی، بخش‌های آموزشی رایانه محور و طراحی آموزشی است و به عنوان مسئول بخش نظریه و پژوهش و یکی از اعضای هیئت مدیره آن بخش به انضمام بخش توسعه آموزشی (که در حال حاضر طراحی و توسعه نام گرفته است) و انجمن تکنولوژی و ارتباطات آموزشی خدمت کرده است. همچنین او به عنوان مسئول کنفرانس اساتید طراحی و تکنولوژی اموزشی و نیز در انجمن تحقیقات آموزشی آمریکا به عنوان مسئول گروه‌های خاص علاقمند به تکنولوژی آموزشی مشغول خدمت بوده است. عمده حوزه‌های مورد علاقه وی طراحی آموزشی به ویژه طراحی راهبردهای آموزشی، طراحی آموزش متن محور، بازخوردهای آموزشی و ارزشیابی برنامه‌های آموزشی است.

تیل من جی. راگان نیز یکی از اساتید ممتاز دانشگاه اُکلاهما در حوزه روان‌شناسی تربیتی و تکنولوژی است. او درجه دکتری خود را در تکنولوژی آموزشی از دانشگاه سیراکیوز در سال ۱۹۷۰ دریافت نمود. راگان نویسنده ۵ کتاب و تعداد بی شماری مقالات، گزارش‌های فنی، فصولی در زمینه تکنولوژی آموزشی و نویسنده مجله تکنولوژی آموزشی است. او در موسسات خدمت کرده است. وی ریاست بخش نظریه-پژوهش، بخش توسعه آموزشی (که درحال حاضر به طراحی و توسعه تغییر نام داده است)، انجمن تکنولوژی و ارتباطات آموزشی، معاون انجمن بین المللی مبارزه با بی سوادی با ابزارهای دیداری کمکی و مسئول کنفرانس اساتید تکنولوژی و طراحی آموزشی را برعهده داشته است. عمده حوزه‌های مورد علاقه وی؛ تکنولوژی آموزشی با علاقمندی خاص نسبت به ویژگی‌های یادگیرندگان، مبارزه با بی سوادی با ابزارهای دیداری کمکی و کاربرد تکنولوژی رایانه جهت تسهیل یادگیری است.