کتاب ساختار مغز زن و مرد

ساختار مغز زن و مرد، تفاوت‌های جنسیتی مغز کتابی درباره تفاوت‌های ساختاری مغز زنان و مردان نوشته دکتر مونیکا ارفع و دکتر سیدمجتبی جزایری است.

تردیدی در وجود تفاوت‌های بنیادی بین دو جنس نیست اما نظریات و فرضیات زیادی در مورد منشأ این تفاوت‌های جنسیتی در دنیا وجود دارد. برخی از پژوهشگران، صرفآ بیولوژی و علوم مرتبط با آن به ویژه ژنتیک و تکامل را عامل این تفاوت‌ها می‌دانند. برخی دیگر معتقدند که فقط عوامل اجتماعی، فرهنگی و تربیتی باعث این تفاوت‌ها در دو جنس شده است و بر این باورند که اجتماع رفتارهای زن و مرد را تعیین و از بدو تولد به آن‌ها القا کرده و آموزش می‌دهد؛ از جمله بسیاری از فمینیست‌های افراطی که جنسیت را محصول جبری اجتماع و باورهای عرفی می‌دانند که در طول تاریخ توسط مردان و به نفع آنان پایه‌ریزی شده است.

تعداد زیادی از پژوهشگران هم هرگونه دیدگاه تک‌بُعدی نسبت به منشأ تفاوت‌های جنسیتی را نادرست می‌دانند و معتقدند که مغز انسان در بدو تولد لوحی نانوشته نیست که صرفآ از محیط پیرامونِ خود تأثیر می‌پذیرد. بلکه دارای ساختارِ جنسیتی مشخصی است که در دوران جنینی شکل گرفته است و محصول بیولوژی، ژنتیک و تکامل می‌باشد. این ساختار اولیه باعث برخی تفاوت‌های بنیادی در دو جنس می‌شود. اما از بدو تولد انواع عوامل بیرونی نیز به ویژه فرهنگ و تربیت بر سازماندهی جنسیتی مغز تأثیر می‌گذارند.

درباره کتاب ساختار مغز زن و مرد

کتاب حاضر با توجه به دو رویکرد یاد شده، از دوبخش اصلی تشکیل شده است. بخش نخست که به نقش بیولوژی، ژنتیک و تکامل در تعیین جنسیت مغز می‌پردازد و بخش دوم که تأثیر عوامل اکتسابی بر روی ساختار جنسیتی مغز را بررسی می‌کند. هدف از نگارش این کتاب بالا بردن سطح آگاهی عمومی در مورد تفاوت‌های جنسیتی و منشأ آن‌هاست. بخش نهایی یا بخش سوم که بعدا به کتاب افزوده شده است هم به عوامل تقویت‌کننده و تضعیف‌کنندهٔ ساختار و عملکرد مغز انسان، صرف‌نظر از تفاوت‌های جنسیتی می‌پردازد.

خواندن کتاب ساختار زن و مرد را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

علاقه‌مندان به مباحث روان‌شناسی و بیولوژی دو جنس و متخصصان حوزه روانشناسی و انسان‌شناسی

جملاتی از کتاب ساختار مغز زن و مرد

اساسآ تعریف قدرت برای زن و مرد متفاوت است. از این‌رو نمی‌توان زنان را با معیارهای قدرت مردان سنجید و اهداف و روش‌های مردان را برای زنان تجویز کرد و برعکس.

مردان برای پیروزی از انواع راه‌ها استفاده می‌کنند. متأسفانه ساخت ابزار جنگ در دنیا یکی از راه‌های قدرت‌نمایی آن‌هاست که تمایل ذاتی آن‌ها به رهبری کردن را ارضا می‌کند.

اکثر زنان برعکس مردان نه تمایلی به رقابت دارند و نه به رهبری کردن به شکل مردان گرایش نشان می‌دهند. طبیعت زادن و فرزندپروری در آنان موجب شده است که خصوصیاتی همچون مراقبت، حمایت، ملاحظه‌گری را در خود تقویت کنند. نگاه زنان به دنیا، درکشان از زندگی و در نهایت واکنش آن‌ها به وقایع با مردان تفاوت دارد.

پس چطور دو جنس می‌توانند در دنیای امروز با این همه اهداف، آرمان‌ها و رفتارهای متفاوت از یکدیگر، در کنار هم زندگی و پیشرفت کنند؟ جواب، آگاهی آن‌ها از تفاوت‌های یکدیگر، درک لزوم وجود این تفاوت‌ها، ارزش قائل شدن متقابل برای یکدیگر و استفادهٔ بهینه از مهارت‌ها در زندگی است.

فهرست کتاب ساختار مغز زن و مرد

سخن آغازین

بخش نخست: پیش‌گفتار

بیولوژی چیست؟

ساختار و کارکرد مغز

نگرش گذشتگان به تفاوت‌های جنسیتی زن و مرد

برخی از مهم‌ترین تفاوت‌های مغز انسان با سایر مهره‌داران

مراحل تکامل مغز در جنین انسان

تفاوت‌های دو جنس در سن بلوغ

نقشهٔ توپوگرافیک مغز

تفاوت‌های زن و مرد در کهنسالی

چرا مغز زن و مرد تا بدین اندازه با یکدیگر متفاوت است؟

تأثیر هورمون‌های مردانه بر جسم و روان زن

هوش منطقی و هوش هیجانی در زنان و مردان

برخی اختلالات / بیماری‌های جسمی ـ روانی که در دختران و زنان شیوع بیشتری دارند

برخی اختلالات / بیماری‌های جسمی ـ روانی که در پسران و مردان شیوع بیشتر دارند

بخش دوم: پیش‌گفتار

عوامل بیرونی تأثیرگذار بر تفاوت‌های جنسیتی

بخش سوم: مهمترین عوامل تأثیرگذار بر ساختار و کارکرد مغز

سخن پایانی

منابع

منابع فارسی

منابع خارجی

یادداشت‌ها