کتاب ساختار حیات

کتاب ساختار حیات؛ پیش‌بینی‌هایی برای بهبود کیفیت حیات نوشتهٔ آمی وب و اندرو هسل و ترجمهٔ علی علی پناهی است و انتشارات ذهن آویز آن را منتشر کرده است.

درباره کتاب ساختار حیات

کتاب ساختار حیات که به قلم پروفسور آمی وِب و آندره هِسِل نگاشته شده بی‌شک یکی از جدیدترین و بهترین کتاب‌هایی است که توانسته، به‌خوبی سیر پیشرفت علم مهندسی زیستی و اصلاح ساختار موجودات زنده را بیان کند.

مهندسی زیستی از جمله شاخه‌های نوین زیست‌شناسی سلولی و مولکولی است که در سال‌های گذشته پیشرفت چشمگیری داشته است. در چند سال اخیر، همه‌گیری کووید ۱۹ عامل مؤثری شد که به این علم بیشتر از معمول توجه شود؛ به این ترتیب با تهیهٔ واکسن آن، افق جدیدی در علم پزشکی مولکولی و مهندسی زیستی گشوده شد.

این حوزه به‌قدری وسیع و ژرف است که زبان از بیان آن قاصر است و همچون فناوری‌های دیگر تغییرات بسیار و دستاوردهای علمی تخیلی را در آینده‌ای نه‌چندان دور می‌توان برای آن متصور شد. در آینده‌ای بسیار نزدیک اصلاح ساختار زیستی موجودات زنده، درمان بیماری‌های ژنتیکی و مادرزادی، تشخیص دقیق و سریع انواع بیماری‌ها امکان‌پذیر خواهد شد.

خواندن کتاب ساختار حیات را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به پژوهشگران رشتهٔ مهندسی زیستی پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب ساختار حیات

«علائم و نشانه‌های بالینی دیابت نوع ۱، یعنی تکرر ادرار، گیجی، زودرنجی و تندخویی، نداشتن تمرکز و گاهی‌اوقات مرگ، که نخستین‌بار حدود سه‌هزار سال قبل در مصر ثبت شد. حدود سال ۱۵۵۰ قبل از میلاد حضرت مسیح، فردی از اهالی مصر برای درمان بیماریِ تکرر ادرار دارویی تهیه می‌کرد که از شیر تازه و چند گیاه تشکیل شده بود. پزشکان مصری به این نتیجه رسیده بودند که بین آنچه انسان‌ها می‌خورند و نشانه‌هایی که اکنون می‌دانیم مربوط به دیابت هستند رابطه‌ای وجود دارد، اما ۱۵۰۰ سال قبل از ارسطو، پزشکانی از یونان، چین و جنوب آسیا متوجه بیماری دیابت شده بودند و داروهایی نیز تجویز می‌کردند.

در سال ۱۶۷۴، پزشکی از دانشگاه آکسفورد، به نام توماس ویلیس، با روشی بسیار نامطلوب شروع به تحقیق کرد. او به بیمارانی که علائم دیابت داشتند می‌گفت داخل لیوان ادرار کنند سپس آن را بو و مزمزه می‌کرد. مانند صفحه نمایش الکترونیکی که میلی‌گرم قند خود را در هر دسی‌لیتر نشان می‌داد، ویلیس نیز میزان شیرینی را اندازه‌گیری می‌کرد، اما شناخت دقیق بیماری دیابت چند قرن بعد از ویلیس اتفاق افتاد. برخی پزشکان، در اوایل قرن بیستم، از روشی استفاده می‌کردند که آن را «رژیم غذایی گرسنگی» می‌نامیدند. آن‌ها بر این باور بودند که اگر بیماران دیابتی را از هر نوع مواد قندی محروم کنند، احتمالاً دیابت از بین خواهد رفت، اما متأسفانه این نوع رژیم غذایی شرایط بیماران را وخیم‌تر کرد به‌طوری که آن‌ها از گرسنگی می‌مردند. در سال ۱۹۲۱، پیشرفت مهمی اتفاق افتاد. در آن زمان، نظریه‌ای قدیمی و تأییدنشده در جامعه پزشکی وجود داشت مبنی بر اینکه ترشح لوزالمعده عامل تنظیم قند خون است و پزشکی کانادایی، به نام فردریک بَنتینگ، و دانشجوی او، چارلز بست، فرضیه‌ای را مطرح کردند با این شرح که ممکن است قبل از اینکه محققان به ترشحات لوزالمعده دسترسی پیدا کنند، آنزیم‌های گوارشی آن‌ها را از بین ببرند. به همین دلیل، آن‌ها تصمیم گرفتند لوله‌های لوزالمعده را ببندند تا سلول‌هایی که آنزیم‌ها را تولید می‌کردند از بین بروند سپس بررسی کنند تا ببینند چه نتیجه‌ای حاصل خواهد شد. متأسفانه هیچ‌یک از این دو پزشک دورهٔ جراحی را طی نکرده بودند و تحقیق زودهنگام آن‌ها که روی سگ‌های آزمایشگاهی انجام می‌شد، کار بسیار وحشتناکی بود طوری که بسیاری از سگ‌ها تلف شدند. آن دو به‌ناچار شروع به خریدن سگ‌هایی از بازار سیاه کردند و با چند تمرین، موفق شدند بدون کشتن حیوان، لوزالمعده را از بدن سگ خارج کنند. پس از خشک‌کردنِ لوزالمعدهٔ سگ، آن را خشک کرده، بعد از آردکردن، آن را از صافی عبور دادند و مقداری از مایعی را که از آن تهیه کردند به سگ تزریق کردند. بعد از آن، هر ۳۰ دقیقه نمونه‌های خون سگ را گرفتند تا ببینند آیا میزان قند خون تغییر می‌کند یا خیر. آن‌ها با کمال تعجب مشاهده کردند میزان قند خون سگ به سطح عادی برگشته است، اگرچه سگ از داشتن لوزالمعده محروم شده بود. آن‌ها شاهد تغییرات درخور توجه و محسوس در عاملی بودند که بعدها به نام انسولین معروف شد؛ بنابراین سؤال جدیدی مطرح شده بود: آیا این درمان که در سگ‌ها مؤثر واقع شده است، امکان دارد در انسان‌ها نیز مؤثر واقع شود؟

پاسخ این بود که شاید! اما بدیهی است یافتن لوزالمعدهٔ سالم جنازهٔ انسان برای بررسی موضوع کار ساده‌ای نبود. به همین دلیل فردریک بَنتینگ و چارلز بِست، همراه با گروه تحقیقی جدیدی تصمیم گرفتند تحقیق فوق را روی گاوها هم انجام دهند. آن‌ها از یک مرکز بسته‌بندی گوشت، لوزالمعدهٔ گاو خریدند. آن را داخل آسیاب صنعتی ریختند و مقدار زیادی لوزالمعده آسیاب‌شده تهیه کردند.

گروه تحقیق، از این ماده انسولین به دست آوردند. پس از تصفیه، آن را به پسر نوجوانی تزریق کردند که مانند بیل ۱۴ ساله بود و از دیابت نوجوانان رنج می‌برد. این نوجوان نزدیک به مرگ بود، اما پس از تزریق، حالِ وی به مقدار زیادی بهبود پیدا کرد. تیم تحقیق با بلندنظری و آینده‌نگری، برای شرکت‌های دارویی مجوز رایگان صادر کردند تا کار آن‌ها را ادامه دهند. این کار باعث رونق تولید تجاری انسولین شد. در سال ۱۹۲۳، بَنتینگ، بِست و تیم تحقیق آن‌ها به پاس تلاش برای تحول در مسیر زندگی میلیون‌ها انسان در سراسر جهان، برندهٔ جایزه نوبل شدند، اما با گذشت زمان، میزان دیابت همچنان افزایش می‌یافت و تعداد زیادی پانکراس گاوی تهیه می‌شد.»