کتاب رشد آموزش از راه دور در ایران

هدف از تدوین کتاب «رشد آموزش از راه دور در ایران» شناخت کلی و تحلیل آموزش از راه دور است. از این رو سیر تکوینی آموزش از راه دور، به عنوان یک نظام آموزشی رو به رشد در سطح جهان، با توجه به اهداف آموزشی، فرهنگی، اجتماعی و زیرساخت‌های فناوری در کشورهای مختلف بررسی می‌شود. بی‌تردید روند رشد این شیوهٔ آموزشی از دل قالب‌های سنتیِ مبتنی بر چاپ تا رسیدن به ضرورت استفاده از شبکه‌های الکترونیکی پیشرفته، از جمله صفحات وب، نیازمند گذشت زمان بوده است. در طول این مسیر نه چندان طولانی، ولی پر فراز و نشیب، توسعهٔ فناوری‌های مربوط به اطلاعات و ارتباطات نقشی اساسی برعهده داشته است. با گسترش تکنیک‌های آموزشی مبتنی بر رایانه، الگوهای سنتی آموزش که بسیار منفعل بودند، جای خود را به الگوهای مدرن‌تر سپردند. شیوه‌های جدید خواستار مشارکت فعال یادگیرنده در فرآیند یادگیری‌اند و برمبنای تعامل آموزشی بیشتر، طرح مسئله و یافتن راه حل استوار شده‌اند. جامعهٔ امروز به افراد تحصیل‌کرده‌ای نیاز دارد که قدرت تصمیم‌گیری دارند و می‌توانند با تکیه بر توانایی در اندیشه و عمل و برقراری ارتباط با دیگران، تصمیمات خود را اجرا کنند. ورود شبکه‌های اینترنتی به دنیای آموزش ظهور شیوه تازهٔ آموزش از راه دور را با عنوان آموزش مجازی سبب شد و بدین ترتیب، شعار سازمان یونسکو در باب ایجاد و تقویت فرصت‌های یادگیری برابر و امکان دستیابی همگانی به آموزش را فارغ از بعد زمان و مسافت متحقق ساخت. امروزه تمام کشورهای دنیا مجموعه‌ای از آموزش‌های از راه دور را، با بهره‌گیری از فنّاوری اطلاعات و ارتباطات در قالب آموزش الکترونیکی، آموزش رادیویی، آموزش تلویزیونی و حتی شیوه‌های ابتدایی آموزش مکاتبه‌ای در اختیار دارند. کشورها، با توجه به ویژگی‌های جغرافیایی، سیاسی، علمی، سیاست‌های آموزشی، ساختار نظام آموزشی و جایگاه آموزش بزرگسالان، نهادهای سیاست‌گذاری و منابع سرمایه‌گذاری، این نوع آموزش را متفاوت ارائه می‌دهند. جستجو در یافتن نکات مشترک و متفاوت این شیوه‌ها می‌تواند راهگشای برنامه‌ریزان آموزشی کشور ما در امر برنامه‌ریزی آموزش از راه دور، با طرحی منسجم وحساب شده، منطبق با فرهنگ و شرایط آموزشی و اجتماعی ـ اقتصادی، باشد. امیدواریم در این راه گامی هر چند کوچک ولی مؤثر برداشته باشیم. در واقع کتاب حاضر، با بررسی عوامل مختلفی که در پیشرفت آموزش از راه دور در سطح جوامع مختلف و آموزش الکترونیکی در سطح مراکز آموزش عالی در جهان نقش داشته‌اند، به شناخت و آگاهی ما نسبت به این نوع از آموزش می‌افزاید و زمینه‌های لازم را برای برنامه‌ریزی صحیح آموزش از راه دور در سطح خرد و کلان فراهم می‌کند.