کتاب بازآفرینی عدن

معرفی کتاب بازآفرینی عدن

کتاب بازآفرینی عدن (Reinventing Eden) نوشته کارولین مرچنت، درباره‌ی تاریخ بوم‌شناسی انسانی و تأثیر انسان بر طبیعت است و با رویکردی تحلیلی، روایت‌های اسطوره‌ای و تاریخی درباره‌ی رابطه‌ی بشر و محیط‌زیست را از دوران باستان تا عصر مدرن بررسی می‌کند. این کتاب عموماً بر روی نقش جنسیت، اسطوره‌ی عدن و روایت‌های فمینیستی و زیست‌محیطی تمرکز دارد. بازآفرینی عدن را مژگان درویش ترجمه و نشر اندیشه احسان منتشرش کرده است. نسخه الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بازآفرینی عدن

کتاب بازآفرینی عدن اثری پژوهشی است که به بررسی روایت‌های فرهنگی و تاریخی درباره‌ی رابطه‌ی انسان و طبیعت می‌پردازد. این کتاب که در اواخر قرن بیستم نوشته شده محصول دغدغه‌ها و نگرانی‌های زیست‌محیطی و نقدهای فمینیستی بر تاریخ علم و محیط‌زیست است. کارولین مرچنت با تکیه بر منابع اسطوره‌ای، دینی و تاریخی، سیر تحول نگاه بشر به طبیعت را از اسطوره‌ی عدن و روایت‌های کتاب مقدس تا عصر روشنگری و سرمایه‌داری دنبال می‌کند. او به نقش داستان‌ها و اسطوره‌ها در شکل‌دهی رفتار و اخلاق بشر نسبت به محیط‌زیست می‌پردازد و نشان می‌دهد چگونه این روایت‌ها در طول تاریخ، هم الهام‌بخش پیشرفت و هم توجیه‌گر سلطه‌جویی و بهره‌کشی از طبیعت بوده‌اند. کتاب بازآفرینی عدن با تحلیل روایت‌های مسیحی، یونانی، رومی و همچنین روایت‌های فمینیستی و زیست‌محیطی، به پیچیدگی و چندلایگی رابطه‌ی انسان و طبیعت اشاره می‌کند و در نهایت، ضرورت بازاندیشی در این روایت‌ها و خلق داستان‌های جدید برای قرن بیست‌ویکم را مطرح می‌سازد.

خلاصه کتاب بازآفرینی عدن

پیام اصلی کتاب بازآفرینی عدن بررسی و نقد روایت‌های غالب درباره‌ی رابطه‌ی انسان و طبیعت است. مرچنت نشان می‌دهد که چگونه اسطوره‌ی عدن و داستان هبوط، به‌عنوان یک روایت مرکزی در فرهنگ غرب، همواره الهام‌بخش تلاش بشر برای بازسازی بهشت گمشده بر روی زمین بوده است. این روایت، در طول تاریخ، با مفاهیمی چون پیشرفت، سلطه بر طبیعت، و سرپرستی یا حکمرانی انسان بر محیط‌زیست درآمیخته و به شکل‌گیری پروژه‌های بزرگ تمدنی و علمی انجامیده است. او با تحلیل روایت‌های دینی، اسطوره‌ای و فلسفی، به تفاوت دو مسیر اصلی اشاره می‌کند: یکی روایت صعودی که بر پیشرفت و بازسازی عدن تأکید دارد و دیگری روایت نزولی که زوال طبیعت و از دست رفتن همزیستی اولیه را برجسته می‌کند. این کتاب روایت‌های فمینیستی و زیست‌محیطی‌ای را بررسی می‌کند که به نقش زنان و طبیعت در این داستان‌ها می‌پردازند و نقدهایی بر سلطه‌جویی مردانه و بهره‌کشی از زمین مطرح می‌کنند. در پایان نیز بر ضرورت خلق روایت‌های جدیدی تأکید می‌کند که بر همیاری پایدار میان انسان و طبیعت و اخلاق زیست‌محیطی استوار باشند.

چرا باید کتاب بازآفرینی عدن را بخوانیم؟

این کتاب با رویکردی تحلیلی و چندوجهی، به ریشه‌های فرهنگی و تاریخی بحران‌های زیست‌محیطی می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه داستان‌ها و اسطوره‌ها بر رفتار و نگرش انسان نسبت به طبیعت تأثیر گذاشته‌اند. مطالعه‌ی این اثر به درک عمیق‌تر منشأ بحران‌های محیط‌زیستی و نقش روایت‌های فرهنگی در شکل‌دهی به سیاست‌ها و اخلاق زیست‌محیطی کمک می‌کند. ضمن این‌که با بررسی روایت‌های فمینیستی و نقد ساختارهای سلطه، چشم‌اندازهای تازه‌ای برای بازاندیشی رابطه‌ی انسان و طبیعت ارائه می‌دهد.

خواندن کتاب بازآفرینی عدن را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب بازآفرینی عدن برای دوستداران محیط‌زیست، فلسفه‌ی علم، مطالعات جنسیت، اسطوره‌شناسی و کسانی که دغدغه‌ی نقد فرهنگی دارند، اثری خواندنی خواهد بود. دانشجویان و پژوهشگران رشته‌های علوم انسانی، مطالعات محیط‌زیست و مطالعات فرهنگی هم می‌توانند از آن بهره ببرند.

بخشی از کتاب بازآفرینی عدن

«زندگی 

چون عنکبوتی تارهای خود را می‌تند

همانند نغمه‌هایی مکرّر 

با گفتن قصه‌هایی مبهم 

تا مرا گنگ و کر و لال سازد

باغی سرسبز، با مسیرهایی وسوسه‌انگیز برای گردش میان سبزه‌زارها و گل‌های عطرآگین سوسن؛ رز و بوته‌های خودرو که با پراکندن شمیم شهد شیرین آمبروزیا تو را به سفره‌ی خدایان فرا می‌خواند. هوایی هماره تازه و دلچسب، طاووس‌های خرامان در میان درختان و آواز فاخته‌ها با نت سه‌تایی: کو کو کو، چرای خرگوشی در همان نزدیکی روی چمن‌ها، بره‌های آویخته بر پستان پرتپش مادر. آنجا، کمی دورتر در میان سروهای بلند، ماده آهویی حنایی همراه با برّه‌ی خود در حال جویدن برگ‌های درختچه‌ها؛ نمایی از درختستان کوچک انجیر پایین جاده. در میان درختان انجیر کنار آبشاری که برسنگ‌ها با جاری حباب‌های زلال فرو می‌ریزد. زوجی بازو در بازوی هم ایستاده‌اند. درست در میانه‌ی باغ کنار آن دو درخت معروف به درخت زندگی و درخت دانش خیر و شر. کجاست این باغ عدن؟ در سرزمین بین‌النهرین دوران پیش از میلاد که نیست. گردشگاهی است برقرار در میدان جدید پایین شهر هر یک از شهرهای ایالت کالیفرنیا. میدانی پر از فواره‌ها، علف‌های نوک تیز، جوی‌های پر پیج و خم و نیمکت‌هایی برای رهگذران. در دو سمت جویبا مغازه‌های جدید چشم‌انداز شهر را روشنی می‌بخشند. پل‌ها با خمشی ملایم دو سوی حویبار را به هم پیوند می‌زنند و مغازه‌ها روی کمربند سبز کنار جوی در می‌گشایند. از آن‌دست مغازه‌هایی که در صدها شهر این کشور یافت می‌شوند. کتاب فروشی‌ها، کافی‌شاپ‌ها، بازارهای جهانی با قیمت عمده‌فروشی، شیرینی فروشی نوح، جمهوری موز و آبمیوه‌فروشی جامبو. این همان افسانه‌ی باغ عدن است که فرهنگ غرب را از همان روزهای نخست و فرهنگ آمریکا را از آغاز قرن هفدهم شکل داد. و ما سخت در راه یافتن بهشت گمشده در بازآفرینی زمین به باغی سرسبز کوشیده‌ایم. بازارهای خرید، خیابان‌های جدید، جوامع بسته و اینترنت آخرین نمادهای بازآفرینی باغ عدن هستند. از سفرهای کریستوف کلمب تا جست‌وجوی چشمه‌های جوانی و تا "شرق عدن" نوشته جان اشتاین‌بک نمایی از یافتن بهشت گمشده با انگیزه‌ای جهانی برای کندوکاوها، سکنا گزیدن‌ها و امید به زندگی بهتر را به تصویر می‌کشد.»