کتاب انگشت مجسمه

جمیل پسری جوان و از مخالفان رژیم شاه است که پدرش در سال ۴۲ به شهادت رسیده‌است. طی جریانی جمیل پی به رازی می‌برد، دایی‌اش در دستگیری و شهید شدن پدرش نقش داشته‌است. حالا او به فکر گرفتن انتقام است و به دنبال فرصت می‌گردد: «جمیل هنوز ساکت بود. غرورش اجازهٔ عذرخواهی نمی‌داد. از حرف‌های کهنه و همیشگی خسته شده و دنبال حرف تازه‌ای بود؛ حرف مهمان دیشبی. از آن‌جا بود که همه چیز شروع شده بود. پرسید: «دایی جان خوابیده؟» دایی جان! چه کلمهٔ غریبی! اوّلین بار بود که این کلمه را بر زبان می‌آورد. چه‌قدر این دایی جان, گنگ و دور از ذهن بود؛ مثل پدر که فقط قاب عکسی از او مانده بود و آن شبحی که از او در ذهن ساخته بود. مادر، اشک‌هایش را با پشت دست پاک کرد: «آره, خوابیده. خیلی دلش شور تو یه می‌زد. دیشب کجا رفتی؟» ـ رفتُم شرکت. پیش آقا میرزا بودُم. ـ چرا اوجا؟ نگفتی با تیر می زننت؟ نگفتی داغته به دل ننه‌ت می‌ذاری؟ جمیل مهلت نداد؛ یعنی تحمّل شنیدن آن سرزنش‌ها را نداشت. پشیمان بود. در دلش غوغا بود و غرورش در تب و تاب. نمی‌دانست تاوان آن اشتباه را چه‌طور بدهد.»