کتاب کورش کبیر

«کوروش کبیر» اثر ماندگار هارولد آلبرت لمب، تاریخدان و شرق‌شناس آمریکایی، سرگذشت داستان‌وار کوروش کبیر پادشاه بزرگ سلسله هخامنشی ایران باستان است. متن انگلیسی اثر در سال ۱۹۶۰ در آمریکا منتشرشد که مصادف با جشن‌های دوهزاروپانصدساله شاهنشاهی بود: «او را به‌نام کوروش می‌خواندند که نام پدرش هم بود و این کلمه معنی چوپان می‌داد؛ ولی این جوان شغل گوسفندداری نداشت. البته صدها رمه بر دامنه آن کوه‌ها می‌چریدند و تا آن‌جا که برف‌های قله‌ها آب می‌شد نزدیک می‌شدند. پاسبانی این رمه‌ها به‌عهده مردم سالدیده و سگ‌های شبانی بود. میان مردم افسانه‌ای شایع بود که شاه‌چوپانی به‌نام کوروش ملت خود را پاسبانی می‌کند و آن‌ها را به نان و نعمت رهبری می‌نماید و از حیوانات وحشی و شیاطین و غارتگران آدمیزاد مصون می‌دارد. مادرش بعد از زاییدن او درگذشت و بی‌درنگ اعضای خانواده گرد آمدند و گفتند زادگاه بچه برای سکونت مناسب نیست و قرار دادند به چراگاه‌های نوین روانه شوند. ولی پدرش کمبوجیه پس از تأمل چنین گفت که: «این کار تنها با نظر خانواده نمی‌شود بلکه باید شورای سه قبیله هم موافقت کند و به‌عقیده من عزیمت از این‌جا صلاح نیست. این دره برای اسب و آدم سازگار است و در واقع بهشتی است!» کمبوجیه، شاه کوچک پارسیان، فکری لجوج داشت. دره‌ای که او می‌گفت در ارتفاعات شمال شرقی بود و رودی سیل‌آسا از قعر آن جاری بود که گذشته از آوردن آب مشعر صدای ناهید هم بود.»