کتاب امپراطوری پارس باستان: فرهنگ، تمدن و جامعه در امپراطوری پارس (تاریخ تمدن ایران: جلد سوم)

«امپراطوری پارس باستان: فرهنگ، تمدن و جامعه در امپراطوری پارس» نوشته مایکل برگن( -۱۹۶۰)، نویسنده و تاریخ‌پژوه، از مجموعه کتاب‌های تاریخ تمدن ایران است.

این کتاب بر اساس داده‌ها و یافته‌های باستان‌شناسی، به بررسی زندگی، سیاست، فرهنگ و اجتماع ایران در ایران باستان می‌پردازد.

در بخشی از کتاب که درباره هنر روزگار هخامنشیان است می‌خوانیم:

«هنر هخامنشیان بسیار متفاوت و گسترده است. از نقوش برجسته‌ی سنگی و بزرگ بر روی کوه‌ها و کاخ‌های سلطنتی گرفته تا قطعات ریز جواهرات که با ظرافت ساخته شدند. نقوش برجسته‌ی سنگی منبع مهمی از اطلاعات تاریخی را در اختیار ما قرار می‌دهد و به ما کمک می‌کند از چگونگی زندگی در دربار پارسی آگاهی یابیم. اغلب آنها شاه را پیروز میدان یا پس از شکار یا در حال دریافت هدایایی از ملاقات‌کنندگانش ترسیم می‌کنند.

بسیاری از شکوهمندترین بناهای هخامنشی در پرسپولیس و دیگر مراکز امپراطوری بنا شده‌اند. معماران پارسی سبک‌های موجود ستون سازی را از یونان، مصر و دیگر ممالک با طرح‌های خود می‌آمیختند.

یکی از مهارت‌های بومی کندن سرهای گاو یا دیگر حیوانات بر بالای ستون‌ها بود. بعضی از اشکال نیز ترکیبی از ظاهر انسان و حیوان در یک جانور بود. یک سر گاو بر فراز ستونی در پرسپولیس ۱۰ تن وزن دارد، این سر اکنون در موزه‌ی شرق شناسی شیکاگو در معرض نمایش همگان است. حکاکی‌های کاخ‌ها و دیگر بناهای سلطنتی بر روی سنگ انجام می‌گرفت، در حالی که معمولاً دیوارها از خشت ساخته می‌شدند.

طرح‌های ساختمانی پایتخت داریوش در پرسپولیس نمونه‌ای بود که دیگر هخامنشیان از آن تبعیت کردند و تحسین برانگیزترین ساختمان آنجا، تالار بزرگ آپادانا است. دو پلکان به این تالار منتهی می‌شود. در اطراف آن نقوش برجسته قرار دارد که به نظر می‌رسد مهمانان در حال بالا رفتن از پلکان آن هستند. تالار اصلی آپادانا ۳۶ ستون داشت که بلندای هر یک از آنها به بیش از ۱۸ متر می‌رسد.»