کتاب رژه

کتاب رژه (Parade) نوشته ریچل کاسک و ترجمه فرزانه طاهری است؛ رمانی که باتکیه‌بر چند روایت به‌ظاهر جدا، به هنر، بدن، خشونت، زنانگی، حافظه و نسبت انسان با بازنمایی می‌پردازد و نشر مرکز در سال ۱۴۰۴ آن را منتشر کرده است. در این اثر، شخصیت‌ها اغلب با حرف G شناخته می‌شوند و این انتخاب حس جابه‌جایی، ابهام و چندلایگی هویت را به مخاطب منتقل می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب رژه اثر ریچل کاسک

کتاب رژه، نوشته‌ی ریچل کاسک، رمانی است که به‌جای تکیه‌بر یک خط داستانی ثابت، از قطعه‌هایی به‌هم‌پیوسته تشکیل شده است؛ قطعه‌هایی که میان زندگی هنرمندان، تجربه‌ی زن‌بودن، حافظه، جابه‌جایی، آسیب و ادراک در رفت‌وآمدند. نویسنده از همان آغاز نشان می‌دهد که قرار نیست با شخصیت‌پردازی معمول یا نام‌های آشنا پیش برود. بسیاری از چهره‌ها با حرف G معرفی می‌شوند و این انتخاب هم فاصله می‌سازد هم توجه را از هویت فردی به موقعیت، تجربه و نگاه معطوف می‌کند. در این فضا، نقاشی، مجسمه‌سازی، نوشتن و حتی تماشاکردن صرفاً فعالیت هنری نیستند و هرکدام راهی‌ هستند برای روبه‌روشدن با چیزی که گفتنش آسان نیست.

کتاب رژه به سراغ موقعیت‌هایی می‌رود که در آن‌ها مرز میان واقعیت بیرونی و تجربه‌ی درونی مدام جابه‌جا می‌شود. یک نقاش با وارونه‌کردن تابلوهایش به درکی تازه از جهان می‌رسد، زنی پس از یک حمله‌ی ناگهانی در خیابان با معنای خشونت و بدن درگیر می‌شود و روایت‌هایی دیگر از زندگی هنرمندان زن و مرد نسبت میان آفرینش هنری و قدرت را مطرح می‌کنند. ریچل کاسک در این رمان به‌جای توضیح مستقیم، از تصویرها، تکرارهای سنجیده و پیوندهای پنهان میان صحنه‌ها استفاده کرده است تا نشان دهد چگونه تجربه‌های شخصی، تاریخی و جنسیتی در هم فرو می‌روند. فضای کتاب گاه سرد و متفکرانه است و گاه به‌شدت تنانه و ناآرام، اما در همه‌ی بخش‌ها یک پرسش محوری حضور دارد: وقتی واقعیت با زبان یا تصویر به‌سادگی قابل‌مهار نیست، هنر چه می‌تواند بکند؟

خلاصه داستان رژه

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

رمان رژه از چند روایت به‌هم‌مرتبط ساخته شده است که در آن‌ها شخصیت‌هایی با نام مشترک G یا بی‌نام، درگیر هنر، رابطه، حافظه و خشونت‌ هستند. در یکی از بخش‌ها، یک نقاش با وارونه‌کردن آثارش به شهرتی تازه می‌رسد و هم‌زمان زندگی مشترکش زیر فشار نگاه، قدرت و جنسیت قرار می‌گیرد. در بخشی دیگر، راوی پس از تجربه‌ی بی‌خانمانی موقت و سپس حمله‌ای ناگهانی در خیابان، جهان را از زاویه‌ای دیگر می‌بیند و می‌کوشد میان بدن، ترس و بازنمایی پیوندی بیابد. این کتاب در مجموع، حرکت میان این تجربه‌هاست؛ تجربه‌هایی که از دل آن‌ها پرسش‌هایی جدی درباره‌ی دیدن، خلق‌کردن و زیستن بیرون می‌آید.

چرا باید کتاب رژه را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب رژه را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب از طریق موقعیت‌های انسانی و تنش‌زا رابطه‌ی هنر و زندگی را نشان می‌دهد.
• خواننده با مسئله‌ی بازنمایی، یعنی فاصله‌ی میان واقعیت و آنچه از آن گفته یا تصویر می‌شود، درگیر می‌شود.
• این رمان تجربه‌ی زنانگی، بدن و خشونت را از زاویه‌هایی تازه مطرح می‌کند.
• ساختار چندبخشی کتاب امکان می‌دهد تا مضمون‌های مشترک در شخصیت‌ها و موقعیت‌های متفاوت دیده شوند.
• این کتاب برای کسانی مناسب است که به پیوند ادبیات و هنرهای تجسمی علاقه دارند.

خواندن کتاب رژه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب رژه به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به رمان‌هایی که بر ادراک، حافظه و تجربه‌ی درونی تکیه دارند.
• خوانندگانی که به موضوع هنر، نقاشی و نسبت آفرینش هنری با زندگی شخصی فکر می‌کنند.
• کسانی که می‌خواهند داستانی متفاوت درباره‌ی زنانگی، بدن و آسیب بخوانند.
• مخاطبانی که از رمان‌های تأمل‌برانگیز و تصویرمحور لذت می‌برند.
• علاقه‌مندان به آثار ریچل کاسک و رمان‌هایی که با فرم و زاویه‌ی دید بازی می‌کنند.

درباره ریچل کاسک

ریچل کاسک، رمان‌نویس و نویسنده‌ی بریتانیایی، در سال ۱۹۶۷ در کانادا به دنیا آمد. او دومین فرزند از چهار فرزند خانواده‌ای کاتولیک بود و بخش مهمی از کودکی‌اش را در لس‌آنجلس گذراند. خانواده‌ی او در سال ۱۹۷۴ به بریتانیا بازگشتند و کاسک در مدرسه‌ی کاتولیک سنت مری در کمبریج و سپس در رشته‌ی ادبیات انگلیسی در کالج نیوکالج آکسفورد تحصیل کرد. نخستین رمانش، نجات اگنس (Saving Agnes)، در سال ۱۹۹۳ منتشر شد و همان سال جایزه‌ی نخستین رمان ویتبرد را به دست آورد. آثار اولیه‌ی کاسک بیشتر بر تجربه‌های زنانه و طنز اجتماعی متمرکز بودند. او رمان‌ موقت (The Temporary) را در سال ۱۹۹۵ و زندگی روستایی (The Country Life) را در سال ۱۹۹۷ منتشر کرد که رمان دوم جایزه‌ی سامرست موآم را برایش به ارمغان آورد.

کاسک در سال ۲۰۰۳ با انتشار خوش‌شانس‌ها (The Lucky Ones) بیشتر مورد توجه قرار گرفت و در همان سال مجله‌ی گرانتا او را در فهرست ۲۰ نویسنده‌ی جوان برتر بریتانیا قرار داد. رمان پارک آرلینگتون (Arlington Park) نیز در سال ۲۰۰۷ به فهرست نهایی جایزه‌ی اورنج راه یافت. 

کاسک از اوایل دهه‌ی ۲۰۰۰ نوشتن آثار غیرداستانی را نیز در کنار رمان‌نویسی دنبال کرد. یک عمر کار (A Life’s Work) درباره‌ی تجربه‌ی مادرشدن و پیامدها (Aftermath) درباره‌ی زندگی مشترک و طلاق اوست. سه‌گانه‌ی «طرح» نقطه‌ی عطف کارنامه‌ی ادبی کاسک به شمار می‌رود. این مجموعه شامل طرح (Outline)، دگرگونی (Transit) و اعتبار (Kudos) است و با فاصله‌گرفتن از الگوهای معمول داستان‌گویی، بیشتر بر گفت‌وگوهای راوی بی‌نام با آدم‌های مختلف استوار است. این شیوه‌ی روایت تحسین گسترده‌ی منتقدان را در سراسر جهان برانگیخت و جایگاه کاسک را در ادبیات معاصر تثبیت کرد.

کاسک در سال‌های بعد به بازآفرینی آثار کلاسیک و تجربه‌کردن شیوه‌های تازه‌ی روایت روی آورد. او در سال ۲۰۱۵ نمایش‌نامه‌ی مده‌آ را برای تئاتر آلمیدا بازنویسی کرد. رمان منزل دوم (Second Place) در سال ۲۰۲۱ منتشر شد؛ اثری که از اقامت دی. اچ. لارنس در نیومکزیکو و رابطه‌ی او با میزبانانش الهام گرفته است. این رمان در فهرست بلند جایزه‌ی بوکر قرار گرفت و ترجمه‌ی فرانسوی آن در سال ۲۰۲۲ جایزه‌ی فمینا را دریافت کرد. رژه (Parade) که در سال ۲۰۲۴ منتشر شد نیز جایزه‌ی گلداسمیت را به دست آورد.

یک عمر کار و منزل دوم از جمله آثار او هستند که به فارسی ترجمه شده‌اند.

این کتاب یا نویسنده چه جوایز و افتخاراتی کسب کرده است؟

از مهم‌ترین جوایز و افتخارات کاسک می‌توان به جایزه‌ی نخستین رمان ویتبرد در سال ۱۹۹۳، جایزه‌ی سامرست موآم در سال ۱۹۹۷، عضویت در انجمن سلطنتی ادبیات بریتانیا در سال ۲۰۱۲، جایزه‌ی فمینا در سال ۲۰۲۲، جایزه‌ی مالاپارته در سال ۲۰۲۴ و جایزه‌ی گلداسمیت اشاره کرد. او همچنین در سال‌های مختلف در فهرست‌های بلند و کوتاه جوایزی مانند بوکر، اورنج و فولیو حضور داشته است.

بخشی از کتاب رژه

«خانه‌شان در منطقه‌ای بود جنگلی، بیرون از شهر، زیرا G، به‌رغم تمامی تأییدیه‌هایی که جهان نثارش می‌کرد، باز از جهان برآشفته و دل‌آزرده بود و هر کار می‌کرد دلش راضی نمی‌شد که از سر تقصیرات جهان بگذرد. کارهای اولیه‌اش را بی‌رحمانه نقد کرده بودند و هرچند آدم‌ها به G اطمینان می‌دادند که قدرتش در شوکه کردن قطعی‌ترین گواه استعداد اوست، هنوز نتوانسته بود از تأثیر این حملات خلاص شود. قدرت او از آن‌جور قدرت‌ها نبود که کمکش کند در برابر آنچه می‌خواست مسموم و نابودش کند بایستد؛ در عوض همه را درمی‌آشامید، زهر را می‌بلعید و زهر او را تغییر می‌داد، تا حدی که داستانِ بقای او نه داستان تاب‌آوریِ صرف که یک‌جور مصلوب شدنِ کند و کشدار بود که سرانجام جهان را واداشت تا از آنچه با او کرده بود توبه کند. همین جنگل‌ها G را هدایت کردند تا راهی برای بیرون رفتن از بن‌بست هنری‌اش بیابد؛ آخر احساس می‌کرد که بین سرشت حکایت‌گونهٔ بازنمایی و گسست انتزاع گرفتار شده است. ساعت‌های متمادی نشسته بود فعالیت جنگل‌بانان محلی را تماشا کرده بود، و هربار که فروانداختن درختی را دیده بود مسئلهٔ عمودی‌بودن به ذهنش آمده بود. آن اوایل در نقاشی‌هایش این آدم‌ها و درخت‌ها زیستی داشتند مشترک، طوری که می‌شد تن آدم‌ها را به جای تنهٔ درخت‌ها گذاشت. بعد دیده بود که تن آدم را هم می‌شود به خاک انداخت، بریده از ریشه و بر پهلو افتاده یا قطعه‌قطعه بریده‌شده. سرانجام ایدهٔ وارونگی به ذهنش رسید و دید که راهی است برای حل‌وفصل این خشونت و بازیابی اصل تمامیت، طوری که جهان یک‌بار دیگر یک‌پارچه بشود، اما این بار سروته و بنابراین رها از قید واقعیت.»