کتاب انسان از منظر قرآن

کتاب انسان از منظر قرآن اثری از سیدمحمد بهشتی و حاصل گردآوری محمدمهدی رفیعی است و نشر معارف آن را منتشر کرده است. این کتاب از دل گفتارها و نوشتارها و گفت‌وگوهای سیدمحمد بهشتی، تصویری پیوسته از انسان در نگاه قرآنی را ارائه کرده است؛ از پرسش درباره‌ی آفرینش و هویت انسان تا نسبت او با آزادی، فطرت، جامعه و هدف زندگی. یکی از نکته‌های مهم این اثر را می‌تواند بررسی هم‌زمان مسئله‌ی انسان با تکیه‌ بر آیات قرآن و گفت‌وگو با دیدگاه‌های فلسفی و علمی دانست؛ بی‌آن‌که کتاب به شعار یا ساده‌سازی فروکاسته شود. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب انسان از منظر قرآن اثر سیدمحمد بهشتی

کتاب انسان از منظر قرآن مجموعه‌ای از دیدگاه‌های سیدمحمد بهشتی درباره‌ی انسان‌شناسی قرآنی است که با گردآوری محمدمهدی رفیعی در قالبی منظم ارائه شده است. کتاب حاضر به پرسش‌هایی بنیادین پرداخته است؛ انسان کیست، از کجا آمده است، چه نسبتی با جهان دارد و چه چیزی زندگی او را از سطح زیست مادی فراتر می‌برد؟ بهشتی توضیح داده است که هر برداشت از انسان چگونه بر فهم تربیت، اخلاق، جامعه و حتی نظام‌های فکری اثر می‌گذارد.

کتاب انسان از منظر قرآن اثر سیدمحمد بهشتی در یک مقدمه و پنج فصل تنظیم شده است. سیدمحمد بهشتی در بخش‌های آغازین از نسبت میان دین و نظریه‌ی تکامل، آفرینش آدم، خلقت حوا و عالم ذر سخن می‌گوید و می‌کوشد مرز میان فرضیه‌ی علمی، تفسیر دینی و برداشت شتاب‌زده را روشن نگه دارد. در ادامه بحث به هویت انسان می‌رسد؛ جایی که بهشتی هم به تصویر انسان در جهان جدید می‌پردازد و هم تلقی قرآن از آزادی، اراده، کرامت، آگاهی و مسئولیت را شرح می‌دهد.

کتاب انسان از منظر قرآن بر استدلال، مقایسه و بازخوانی مفاهیم استوار است. در این میان، نقد تمدن مصرف‌زده و پرسش از هدف زندگی نیز جای مهمی دارد و نشان می‌دهد مسئله‌ی انسان در این کتاب فقط به آغاز آفرینش محدود نمی‌شود؛ بلکه به وضعیت امروز او هم پیوند خورده است.

خلاصه کتاب انسان از منظر قرآن

انسان موجودی است که در عین پیوند با طبیعت، به مرحله‌ای رسیده است که با آگاهی، اراده و مسئولیت شناخته می‌شود. این کتاب از آفرینش انسان آغاز می‌کند و در ادامه به هویت، فطرت، آزادی، کرامت، رابطه‌ی فرد و جامعه و معنای زندگی می‌پردازد. سیدمحمد بهشتی نظریه‌های علمی و فلسفی را مرور می‌کند و می‌کوشد نشان دهد قرآن چگونه انسان را موجودی هدف‌مند و انتخاب‌گر معرفی کرده است. یکی از محورهای اصلی کتاب حاضر نقد گونه‌ای از زندگی است که در چرخه‌ی تولید و مصرف خلاصه می‌شود و از پرسش‌های اساسی درباره‌ی مقصد و ارزش انسان فاصله می‌گیرد.

چرا باید کتاب انسان از منظر قرآن را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب انسان از منظر قرآن را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب پرسش‌های اصلی درباره‌ی آفرینش، هویت و مقصد انسان را در کنار هم مطرح می‌کند.
• این اثر نشان می‌دهد برداشت از انسان چه تأثیری بر اخلاق، تربیت و زندگی اجتماعی دارد.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند نسبت میان آزادی، فطرت، مسئولیت و کرامت انسان را بررسی کند.
• این کتاب بحث آیات مربوط به آفرینش انسان را در کنار موضوعاتی مانند تکامل، هدف زندگی و نقد مصرف‌زدگی قرار می‌دهد.

خواندن کتاب انسان از منظر قرآن را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب انسان از منظر قرآن به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی نگاه قرآن به هویت انسان بدانند.
• کسانی که با سؤالاتی پیرامون هدف زندگی، آزادی انسان و معنای کرامت درگیرند.
• علاقه‌مندان به آثار سیدمحمد بهشتی که می‌خواهند دیدگاه او را در موضوع انسان‌شناسی دنبال کنند.
• دانشجویان و پژوهشگرانی که به موضوعاتی مانند انسان، دین، فطرت و جامعه علاقه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند نسبت میان آیات آفرینش، نظریه‌ی تکامل و تفسیر دینی را دریابند.

درباره سیدمحمد بهشتی

سیدمحمد بهشتی یا سید محمد حسینی بهشتی در ۲ آبان ۱۳۰۷ در اصفهان متولد شد. او فقیه، سیاست‌مدار، دومین رئیس دیوان عالی کشور پس از انقلاب ۱۳۵۷ در ایران، نخستین دبیرکل حزب جمهوری اسلامی و نایب‌رئیس مجلس خبرگان قانون اساسی بود. از او گاه به‌عنوان نظریه‌پرداز ولایت فقیه یاد می‌شود. او از نزدیک‌ترین یاران آیت‌الله روح‌الله خمینی و از حامیان تشکیل حکومت اسلامی در ایران به شمار می‌رود و در استقرار جمهوری اسلامی نقش مهمی ایفا کرده است.

ازجمله آثار مکتوب سیدمحمد بهشتی می‌توان به «آموزش مواضع»، «از حزب چه می‌دانیم؟»، «اقتصاد اسلامی»، «اهمیت شیوه‌ی تعاون»، «بانکداری و قوانین مالی اسلام»، «باید و نبایدها»، «رسالت دانشگاه و دانشجو»، «حق و باطل از دیدگاه قرآن»، «روش برداشت از قرآن»، «سرود یکتاپرستی»، «سلسله درس‌های اسلامی - مسئله‌ی مالکیت»، «سلسله درس‌های اسلامی - شناخت»، «تشکیلات بهشتی» و «حزب جمهوری اسلامی» اشاره کرد.

سیدمحمد حسینی بهشتی در ۷ تیر ۱۳۶۰ و هنگام سخنرانی در تالار حزب جمهوری اسلامی، در پی بمب‌گذاری در دفتر این حزب در تهران، ترور شد.

بخشی از کتاب انسان از منظر قرآن

«۲) فطرت، عنصر مشترک همۀ انسان‌ها

همۀ انسان‌ها در همۀ سیستم‌های متنوع فکری، عقیدتی، اخلاقی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی، از چیزهایی مشترک متنفرند و نسبت‌به یک چیزهای مشترکی گرایش نشان می‌دهند؛ نمی‌خواهیم بگوییم صد مورد، بلکه حتی یک یا دو مورد. می‌بینیم فطرت همۀ انسان‌ها، به‌صورت مشترک، در عرصۀ پهناور تاریخ و در صحنۀ گستردۀ جغرافیای جهان، از یک چیزهایی خوششان می‌آمده و خوششان می‌آید و از یک چیزهایی بدشان می‌آمده و بدشان می‌آید، ولو یک نمونه؛ از تواضعی که بر اساس تملق نباشد و بر اساس ضعف نفس نباشد ـ با این قید می‌گویم ـ فروتنی [ای] که ناشی از ضعف نفس نباشد و دشمنان حق و عدل را خیره‌سرتر نکند، آیا شما کسی را سراغ دارید که از این نوع تواضع بدش بیاید؟ در فرهنگ‌های مختلف از ایثار و مقدم داشتن نیاز دیگران بر نیاز خویشتن ـ اما ایثاری که باز دست تجاوزگر را به حقوق مظلومان درازتر نکند، ایثاری که گیرندۀ ایثار و طرف ایثار را تنبل‌تر و بی‌حرکت‌تر نکند، ایثاری که با به‌حرکت درآوردن محرومان و کوتاه‌تر کردن دست محروم‌کنندگان همراه باشد، با این قیود می‌گویم ـ آیا کسی را سراغ دارید که از این نوع ایثار خوشش نیاید؟ می‌بینید که ایثار در همۀ مکتب‌ها به‌عنوان شعار تلقی می‌شود، یعنی همه آن را می‌پسندند.»