کتاب کتاب کار افکار منفی

کتاب کار افکار منفی (The negative thoughts workbook) نوشته دیوید ای. کلارک و ترجمه فاطمه قدیری لشکاجانی است و انتشارات ارجمند آن را منتشر کرده است. این اثر بر یک مسئله‌ی مشترک در بسیاری از آشفتگی‌های هیجانی دست می‌گذارد؛ افکار منفی تکراری که به‌شکل نگرانی، نشخوار ذهنی، حسرت، سرافکندگی و کینه ظاهر می‌شوند و آرامش روزمره را مختل می‌کنند. نویسنده با تکیه بر تمرین‌ها، کاربرگ‌ها و مثال‌های آموزشی نشان می‌دهد که چگونه می‌توان این چرخه‌ی ذهنی را شناخت و واکنش مناسبی به آن داشت. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب کار افکار منفی اثر دیوید ای. کلارک

کتاب کار افکار منفی نوشته‌ی دیوید ای. کلارک بر این ایده متمرکز است که بسیاری از حالت‌های دشوار هیجانی فقط از خودِ رویدادهای ناراحت‌کننده نمی‌آیند؛ بلکه از چسبیدن ذهن به الگوهای تکرارشونده‌ی فکر هم نیرو می‌گیرند. نویسنده افکار منفی تکراری را به‌عنوان هسته‌ی مشترک نگرانی، نشخوار ذهنی، احساس گناه، سرافکندگی، تحقیر و کینه بررسی کرده است. کتاب از ابتدا روشن می‌کند که مسئله فقط وجود فکر منفی نیست؛ بلکه تکراری‌بودن، مزاحم‌بودن، کنترل‌ناپذیری و اثر فرساینده‌ی آن بر زندگی روزمره است. به همین دلیل کتاب حاضر مدام ذهن را به‌سمت مشاهده، سنجش و تغییر واکنش‌ها می‌برد.

کتاب کار افکار منفی که هشت فصل دارد، از معرفی مفهوم تفکر منفی تکراری شروع می‌شود. فصل‌های آغازین به شناسایی تله‌های ذهن، آغازگرهای فکر، پیامدهای هیجانی و مسئله‌ی کنترل ذهن می‌پردازند. نویسنده از پارادوکس کنترل حرف می‌زند و نشان می‌دهد که چرا تلاش افراطی برای بیرون‌راندن فکر، گاهی آن را نیرومندتر می‌کند. بعد از این بخش‌های پایه، فصل‌های بعدی به‌سراغ شکل‌های مشخص‌تر این الگو می‌روند؛ از نگرانی و نشخوار ذهنی گرفته است تا حسرت، سرافکندگی، تحقیر و کینه. تمرین‌ها و کاربرگ‌های هر فصل نقش مهمی دارند و کتاب را از متنی صرفاً توضیحی جدا می‌کنند.

کتاب کار افکار منفی از مثال‌های آموزشی و موقعیت‌های روزمره استفاده کرده است؛ نمونه‌هایی مثل نگرانی درباره‌ی آینده، عملکرد تحصیلی یا شغلی، سلامت، روابط و اشتباهات گذشته. این مثال‌ها کمک می‌کنند مفاهیم انتزاعی به تجربه‌هایی قابل‌شناسایی نزدیک شوند. فضای اثر بیشتر بر خودسنجی، ثبت تجربه‌ها و بازبینی عادت‌های ذهنی استوار است. نویسنده مرز میان استفاده‌ی مستقل از کتاب و زمان نیاز به کمک حرفه‌ای را هم مطرح کرده است. این کتاب فقط بر تغییر فکر تمرکز نکرده است؛ بلکه به شدت و گستره‌ی پریشانی هم توجه می‌کند.

خلاصه کتاب کار افکار منفی

ذهن گاهی روی یک فکر منفی گیر می‌کند و همان فکر را در قالب نگرانی درباره‌ی آینده یا نشخوار درباره‌ی گذشته بارها تکرار می‌کند. دیوید ای. کلارک ابتدا ویژگی‌های این الگوی فکری را شرح می‌دهد؛ از مزاحم‌بودن و تکراری‌بودن تا حس کنترل‌ناپذیری. او سپس نشان می‌دهد که سرکوب‌کردن فکر همیشه نتیجه‌ی مطلوب نمی‌دهد و حتی ممکن است آن را پررنگ‌تر کند. کتاب در ادامه با تمرین‌ها و کاربرگ‌های متعدد به سنجش آغازگرها، پیامدها و شیوه‌های واکنش به این افکار می‌پردازد. بخش‌های بعدی اثر بر روی شکل‌های مختلف این چرخه مثل نگرانی، نشخوار ذهنی، حسرت و سرافکندگی متمرکز می‌شوند و مسیر کار را از شناخت مسئله تا تغییر تدریجی پاسخ‌های ذهنی پیش می‌برند.

چرا باید کتاب کار افکار منفی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب کار افکار منفی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب افکار منفی تکراری را به‌صورت دقیق دسته‌بندی می‌کند و تفاوت نگرانی، نشخوار ذهنی، حسرت و کینه را روشن‌تر نشان می‌دهد.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند آغازگرهای شخصی افکار و اثرشان بر خواب، تمرکز، خلق و عملکرد روزانه را بهتر تشخیص دهد.
• این اثر با کاربرگ‌ها و تمرین‌ها امکان ثبت و بررسی تجربه‌های واقعی را فراهم می‌کند.
• کتاب نشان می‌دهد چرا بعضی تلاش‌ها برای کنترل فکر نتیجه‌ی معکوس می‌دهند و چه واکنش‌هایی این چرخه را طولانی‌تر می‌کنند.
• بخش‌های جداگانه‌ی مربوط به نگرانی، نشخوار ذهنی، سرافکندگی و حسرت کمک می‌کنند مسئله از زاویه‌های مختلف دیده شود.
• این کتاب برای کسانی مفید است که می‌خواهند میان مسئله‌ای که باید حل شود و فکری که فقط در ذهن تکرار می‌شود، تمایز دقیقی بگذارند.

خواندن کتاب کار افکار منفی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب کار افکار منفی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• کسانی که با نگرانی‌های مداوم درباره‌ی آینده دست‌وپنجه نرم می‌کنند و احساس می‌کنند ذهنشان مدام به‌سمت بدترین احتمال‌ها می‌رود.
• خوانندگانی که درگیر نشخوار ذهنی درباره‌ی اشتباهات، حسرت‌ها یا رویدادهای ناراحت‌کننده‌ی گذشته هستند.
• مخاطبانی که می‌خواهند رابطه‌ی میان افکار تکراری و حالت‌هایی مثل اضطراب، افسردگی، گناه، خشم یا سرافکندگی را بهتر بفهمند.
• دانشجویان و درمانگران حوزه‌ی روان‌شناسی که به نمونه‌های تمرینی و کاربرگ‌های شناختی‌ـ‌رفتاری علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند در کنار فرایند مشاوره یا درمان، تجربه‌های ذهنی خود را دقیق‌تر ثبت و بررسی کنند.

درباره دیوید ای. کلارک

دیوید ای. کلارک (David Clark)، متولد ۲۰ اوت ۱۹۵۴، روان‌شناس انگلیسی و استاد روان‌شناسی دانشگاه آکسفورد بوده است. او در شهر دارلینگتون به دنیا آمد، تحصیلات خود را در رشته‌ی روان‌شناسی تجربی در دانشگاه آکسفورد به پایان رساند و سپس آموزش‌های تخصصی روان‌شناسی بالینی را در مؤسسه‌ی روان‌پزشکی لندن دنبال کرد. کلارک پس از پایان این دوره بار دیگر به دانشگاه آکسفورد رفت و به عضویت هیئت‌علمی این دانشگاه درآمد.

این نویسنده در سال ۲۰۰۰ ریاست بخش روان‌شناسی مؤسسه‌ی روان‌پزشکی (IOP) را بر عهده گرفت و با همکاری دو روان‌شناس برجسته، مرکز اختلالات اضطرابی و تروما را در این مؤسسه و بیمارستان مادزلی راه‌اندازی کرد. بخش عمده‌ی فعالیت‌های پژوهشی دیوید ای. کلارک به طراحی و گسترش مدل‌های شناختی و روش‌های درمان شناختی برای اختلال‌های اضطرابی اختصاص یافته است؛ ازجمله اختلال وحشت‌زدگی، هیپوکندریا، فوبی اجتماعی و اختلال استرس پس از سانحه.

دیوید ای. کلارک از اندیشه‌ها و نظریه‌های آرون تی. بک، بنیان‌گذار درمان شناختی، تأثیر فراوانی پذیرفته و به یکی از چهره‌های مؤثر در اجرای برنامه‌ی ملی «بهبود دسترسی به درمان‌های روان‌شناختی» (IAPT) در بریتانیا تبدیل شده است. او همچنین در سال ۲۰۱۴ همراه با اقتصاددان برجسته، ریچارد لیارد، کتاب «شکوفایی: قدرت درمان‌های روان‌شناختی مبتنی‌بر شواهد« (Thrive) را منتشر کرد؛ اثری که بر گسترش درمان‌های روان‌شناختی علمی و در دسترس تأکید دارد. کتابی با عنوان «کتاب کار افکار منفی» از دیگر آثار اوست.

جوایز و افتخارات نویسنده

دیوید ای. کلارک در طول فعالیت حرفه‌ای خود افتخارات و جوایز متعددی را در بریتانیا و ایالات متحده کسب کرده است. در سال ۲۰۱۳ به پاس خدمات برجسته‌اش در حوزه‌ی سلامت روان، نشان فرمانده‌ی امپراتوری بریتانیا (CBE) به او اعطا شد. همچنین در سال ۲۰۱۶ با انتخاب به‌عنوان عضو آکادمی علوم اجتماعی بریتانیا (FAcSS)، جایگاه علمی و نقش تأثیرگذار او در پیشرفت پژوهش و درمان در حوزه‌ی روان‌شناسی بالینی بیش از پیش مورد تأیید قرار گرفت.

چه نسخه‌های دیگری از کتاب کار افکار منفی منتشر شده است؟

کتاب حاضر به‌همت مترجمان و نشرهای گوناگون روانه‌ی بازار کتاب ایران شده است. فهرست زیر چاپ‌هایی از این اثر را نشان می‌دهد:

- رهایی از افکار منفی اضطراب‌زا و افسرده‌ساز (با مقدمه‌ای از رابرت لیهی) ترجمه‌ی مسعود آهوان و عاطفه قوتی و مطهره آخرتی‌ شورابی، انتشارات ابن‌سینا، ‏‫۱۴۰۰.‬

- کتاب کار افکار منفی : مهارت‌هایCBT برای غلبه بر نگرانی مکرر، شرم و نشخوار فکری که باعث تحریک اضطراب و افسردگی می‌شوند ترجمه‌ی فرشته ترکاشوند و مریم ایزانلو، نشر نایاب‏‫، ‫۱۴۰۱.‬‬

بخشی از کتاب کار افکار منفی

«نگاه کردن به یکدیگر

شیوهٔ تفکر ما در مورد ارزش شخصی‌مان طی یک عمر تجربه‌های اجتماعی آموخته می‌شود. آنچه دیگران در مورد ما فکر می‌کنند، مهم‌ترین روش تعیین خودارزشمندی ماست. به همین دلیل اکثر ما دغدغهٔ زیادی داریم که مردم در موردمان چه فکری می‌کنند. به دنبال شواهدی می‌گردیم که آیا افراد بانفوذ زندگی‌مان دوست‌مان دارند، ما را می‌پذیرند و برای‌مان ارزش قائل هستند یا نه. این نوع بازخورد مثبت باورمان را به خودارزشمندی‌مان تقویت می‌کند. ولی انتقاد، طرد و عدم تأیید، باورمان را به ارزش شخصی‌مان مورد تهدید قرار می‌دهند. وقتی این اتفاق می‌افتد، آغازگر افکار منفی تکراری در مورد خودارزشمندی پایین و خودسرزنشگری همراه با موجی از احساسات منفی می‌شود.»