کتاب آتش بس

کتاب آتش بس (La Teregua) نوشته ماریو بندتی و ترجمه زهرا رهبانی است؛ رمانی که از خلال یادداشت‌های روزانه‌ی مردی در آستانه‌ی بازنشستگی، تنهایی، فرسودگی کار اداری، فاصله‌ی عاطفی در خانواده و امکان دگرگونی در میانه‌ی زندگی را پیش می‌کشد. بندتی در این اثر، زندگی مارتین سانتومه را دنبال می‌کند؛ زندگی‌ای که کم‌کم به تصویری از دلزدگی، خاطره و امید بدل می‌شود. انتشارات گل آذین در سال ۱۳۹۴ این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب آتش بس اثر ماریو بندتی

کتاب آتش بس، نوشته‌ی ماریو بندتی، رمانی است که به‌شکل دفترچه‌ی روزانه پیش می‌رود و‌ زندگی مردی میان‌سال را در آستانه‌ی بازنشستگی زیر ذره‌بین می‌گذارد. راوی، مارتین سانتومه، کارمندی دقیق و خسته است که سال‌ها در نظم خشک اداره و با مسئولیت خانوادگی و خاطره‌ی همسر ازدست‌رفته‌اش زندگی کرده است. یادداشت‌های او فقط ثبت اتفاق‌های روزانه نیست؛ هر سطر نشانی از فرسودگی، تردید، خودکاوی و نگاه او به آدم‌های اطرافش دارد. فضای اثر از طریق خیابان، اداره، خانه و گفت‌وگوهای کوتاه ساخته می‌شود و همین جزئیاتْ جهان درونی شخصیت اصلی را روشن می‌کند.
کتاب آتش بس در کنار روایت تنهایی یک مرد، تصویری از رابطه‌های ناتمام و فاصله‌های عاطفی نیز ارائه می‌دهد. سانتومه با فرزندانش زیر یک سقف زندگی می‌کند، اما میان آن‌ها سکوت، سوءتفاهم و نوعی خستگی مشترک جریان دارد. او در محیط کار نیز با مجموعه‌ای از کارمندان، مدیران و مناسبات اداری روبه‌روست که هم گاهی طنزآمیزند هم خفه‌کننده. در این میان، ورود لائورا آویاندا به اداره ریتم ذهنی و عاطفی او را تغییر می‌دهد و لایه‌ی دیگری به داستان می‌افزاید؛ لایه‌ای که به‌جای هیجان بیرونی، بر لرزش‌های درونی، امید محتاطانه و ترس از مضحک‌شدن تکیه دارد. ماریو بندتی در این کتاب، زندگی روزمره را به بستری برای طرح پرسش‌های بزرگ‌تر تبدیل کرده است: آیا می‌شود پس از سال‌ها عادت، دوباره چیزی را به‌طور جدی حس کرد؟ آیا خاطره جای زندگی را می‌گیرد یا راهی برای بازگشت به آن باز می‌کند؟

خلاصه داستان آتش بس

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
مارتین سانتومه، کارمند ۴۹ساله‌ای است که روزهایش را میان حساب‌وکتاب‌های اداره، فکر بازنشستگی و رابطه‌ای سرد با فرزندانش می‌گذراند. او سال‌ها پس از مرگ همسرش، زندگی را بیشتر با عادت‌ها و وظیفه‌ها فهمیده است تا با اشتیاق. یادداشت‌های روزانه‌اش از دلزدگی، خاطره، تنهایی و نگاه تیزبینش به آدم‌ها پر شده است. با ورود لائورا آویاندا، یکی از کارمندان تازه، این سکون آرام‌آرام ترک برمی‌دارد. گفت‌وگوهای کوتاه، توجه‌های محتاطانه و نزدیکی تدریجیْ سانتومه را با احساسی روبه‌رو می‌کند که گمان می‌کرد دیگر جایی در زندگی‌اش ندارد.

چرا باید کتاب آتش بس را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب آتش بس را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تنهایی، فرسودگی شغلی و اضطراب نزدیک‌شدن به بازنشستگی را نشان می‌دهد.
• خواننده با ذهن شخصیتی روبه‌رو می‌شود که هم دقیق و حسابگر است هم درگیر تردید، خاطره و نیاز به دگرگونی.
• فرم یادداشت‌های روزانه تغییرات عاطفی و فکری را بی‌واسطه‌تر و ملموس‌تر می‌کند.
• رابطه‌های خانوادگی در این کتاب نه به‌شکل کلی، بلکه از خلال سکوت‌ها، دلخوری‌ها و گفت‌وگوهای کوتاه تصویر شده‌اند.
• فضای اداری و مناسبات کاری در اثر، فقط پس‌زمینه نیست و بخشی از فشار روانی شخصیت اصلی را می‌سازد.
• این رمان برای کسانی که به داستان‌های شخصیت‌محور و مشاهده‌ی جزئیات زندگی علاقه دارند، خواندنی است.

خواندن کتاب آتش بس را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب آتش بس به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به رمان‌های شخصیت‌محور که بر زندگی درونی قهرمان تکیه دارند.
• خوانندگانی که به داستان‌هایی درباره‌ی تنهایی، خاطره و میان‌سالی علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند داستانی ادبی درباره‌ی روزمرگی اداری و فرسودگی ناشی از آن بخوانند.
• مخاطبانی که از داستان‌های مبتنی‌بر یادداشت روزانه و ثبت جزئیات لذت می‌برند.
• علاقه‌مندان به داستان‌هایی که رابطه‌ی میان امید، عادت و فاصله‌های عاطفی را بررسی می‌کنند.

درباره ماریو بندتی

ماریو بندتی (Mario Benedetti) نویسنده، شاعر، روزنامه‌نگار، منتقد ادبی، نمایشنامه‌نویس و طنزنویس اهل اروگوئه بود. او در ۱۴ سپتامبر ۱۹۲۰ در مونته‌ویدئو به دنیا آمد. بندتی از نوجوانی برای تأمین معاش به کارهای گوناگونی روی آورد و همین تجربه‌ها باعث شد از نزدیک با دغدغه‌ها و زندگی طبقه‌ی متوسط آشنا شود؛ تجربه‌ای که بعدها به یکی از محورهای اصلی داستان‌هایش تبدیل شد.

بندتی از سال ۱۹۴۵ همکاری با مجله‌های ادبی اروگوئه را آغاز کرد. همان سال نخستین مجموعه شعرش را منتشر کرد و چهار سال بعد با انتشار اولین مجموعه داستانش به شهرت رسید. فعالیت‌های سیاسی او نیز از اعتراض به پیمان نظامی میان اروگوئه و ایالات متحده آغاز شد و پس از آن، حضوری فعال در جریان‌های سیاسی و فرهنگی کشورش داشت.

پس از کودتای سال ۱۹۷۳ در اروگوئه، از ریاست گروه ادبیات اسپانیایی دانشگاه جمهوری استعفا داد و به‌دلیل مواضع سیاسی خود ناچار به ترک کشور شد. او ابتدا به آرژانتین و سپس به پرو رفت. پس از بازداشت و آزادی در پرو، به کوبا مهاجرت کرد و نمایشنامه‌ی پدرو و کاپیتان را در همان‌جا نوشت. بندتی در سال ۱۹۸۵، پس از سال‌ها زندگی در تبعید میان اسپانیا و کوبا، به اروگوئه بازگشت.

او کتابخانه‌ی شخصی خود را به دانشگاه آلیکانته در اسپانیا اهدا کرد؛ مجموعه‌ای که بعدها به مرکزی برای مطالعات آمریکای لاتین تبدیل شد. همچنین بنیاد ماریو بندتی را با هدف حمایت از ادبیات، دفاع از حقوق بشر و پیگیری حقوق زندانیان ناپدیدشده‌ی اروگوئه بنیان گذاشت. او بیش از ۸۰ اثر در قالب رمان، شعر، داستان، نمایشنامه و مقاله از خود به جا گذاشت.

ماریو بندتی در ۱۷ مه ۲۰۰۹، در ۸۸سالگی، درگذشت.

این کتاب یا نویسنده چه جوایز و افتخاراتی کسب کرده است؟

بندتی در زندگی خود جوایز ادبی متعددی دریافت کرد. از مهم‌ترین افتخارات او می‌توان به جایزه‌ی Llama de Oro از سازمان عفو بین‌الملل در سال ۱۹۸۷ برای رمان بهار با کنجی شکسته، جایزه‌ی Reina Sofía de Poesía Iberoamericana در سال ۱۹۹۹، جایزه‌ی José Martí Ibero-American Prize در سال ۲۰۰۱ و جایزه‌ی Menéndez Pelayo International Prize در سال ۲۰۰۵ اشاره کرد.

بخشی از کتاب آتش بس

«برای کناره‌گیری تدریجی از دفتر، باید فکر تفریحی جایگزین نسبتاً نزدیک به محل کار را از سر بیرون کنم. برعکس، انگشتانم منقبض می‌شود و حروف گردی که باید اول کلمات را با آن بنویسم، خراب می‌شود و بد ریخت. برای من به‌عنوان کارمندی پشت میزنشین گِرد کردن یکی از بهترین مشخصه‌هاست. علاوه بر این، باید اعتراف کنم، از اینکه برخی حروف، مثل م بزرگ یا کوچک، در من نوعی نوآوری و خلاقیت را برمی‌انگیزد، لذت می‌برم. آنچه مرا کمتر منزجر می‌کند بخش مکانیکی کار، و روزمرگی، است: بازگشتن و نشستن بر صندلی‌ای که هزاران بار آن را مرتب کرده‌ام، تنظیم فهرست حقوق کارکنان و اطمینان از اینکه همه چیز مرتب است و هیچ اختلاف حسابی وجود ندارد. این نوع کار مرا خسته نمی‌کند، چون به من اجازه می‌دهد تا بر دیگر امور متمرکز شوم، از جمله (چرا به خود نگویم جنابِ آقا؟). مثل این است که مرا به دو موجود متفاوت، متضاد و مستقل تقسیم کنند، یکی که کار خود داند، و بر انواع علم و حلم واقف باشد، و همیشه مطمئن از جایی که پا می‌گذارد؛ و دیگری آدمی خیال‌پرداز و تب‌آلود، فرصت‌طلب و مشتاق، غمگین و سرافراز، که همیشه خوشحال بوده و هست و خواهد بود؛ بی‌خیالی که برایش مهم نیست قلم بر کجای کاغذ می‌گردد و با جوهر آبی، که هشت ماه بعد سیاه خواهد شد، چه چیز خواهد نوشت.»