کتاب ژیل دلوز

کتاب ژیل دلوز: نوآموزی در فلسفه نوشته‌ی مایکل هارت با ترجمه‌ی رضا نجف‌زاده تصویری تحلیلی از شکل‌گیری اندیشه‌ی دلوز ارائه می‌دهد. نویسنده در این اثر به سراغ سال‌های نخست فعالیت فکری دلوز می‌رود و از خلال خوانش او از برگسون، نیچه و اسپینوزا، مسیر «کارآموزی در فلسفه» را بازسازی می‌کند. در این میان، نسبت دلوز با هگل، پساساختارگرایی و مسئله‌ی بنیان‌های فلسفه و سیاست به‌تفصیل بررسی شده است. نشر نی آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ژیل دلوز

کتاب ژیل دلوز: نوآموزی در فلسفه با تمرکز بر نوشته‌های اولیه‌ی دلوز، سیر تدریجی شکل‌گیری مفاهیم محوری او را دنبال کرده است. مایکل هارت نشان می‌دهد که چگونه دلوز از دل خوانش تاریخ فلسفه، به‌ویژه از خلال برگسون، نیچه و اسپینوزا، پروژه‌ای ضد هگلی و درعین‌حال عمیقاً هستی‌شناختی را بنا می‌کند. در این کتاب، پساساختارگرایی نه به‌عنوان نفی صرفِ بنیان‌ها، بلکه به‌مثابه جست‌وجوی «بنیان‌های درون‌بودی» و مادی برای اندیشه‌ی فلسفی و سیاسی صورت‌بندی شده است. کتاب ژیل دلوز: نوآموزی در فلسفه در چند فصل پیوسته، ابتدا دشواره‌ی هگل‌گرایی و ضد هگل‌گرایی را توضیح می‌دهد، سپس به سراغ مفهوم نفی غیردیالکتیکی، نظریه‌ی عمل، و تمایز میان نظم و سازمان می‌رود. فصل‌های بعدی به خوانش دلوز از برگسون اختصاص دارد: تمایز دیرند و ماده، تفاوت‌های طبیعت و تفاوت‌های درجه، مفهوم کثرت و نسبت بالقوگی و فعلیت. در ادامه، نویسنده با ردیابی «حفره‌ی هشت‌ساله» در زندگی فکری دلوز، نشان می‌دهد که چگونه گذار از محور هیوم‌ـ برگسون به هویت نیچه‌ای‌ـ اسپینوزایی، زمینه‌ی آثار متأخر او مانند تفاوت و تکرار و منطق حس را فراهم کرده است. کتاب ژیل دلوز: نوآموزی در فلسفه علاوه‌بر تحلیل مفهومی، دائماً روش خواندن دلوز را نیز روشن می‌کند: تشخیص ابژه‌ی آنتاگونیسم اصلی (هگل)، خواندن دلوز به‌مثابه فیلسوف درون سنت، توجه به گزینش‌های او در تاریخ فلسفه و دیدن کل این مسیر به‌عنوان فرایند «کارآموزی در فلسفه». مترجم در سخن آغازین، جایگاه این تفسیر را در میان انبوه دلوزپژوهی‌ها توضیح داده و نسبت آن را با ترجمه‌های فارسی آثار برگسون، اسپینوزا، نیچه و هگل نشان داده است.

خلاصه کتاب ژیل دلوز

کتاب ژیل دلوز: نوآموزی در فلسفه تصویری مرحله‌به‌مرحله از شکل‌گیری اندیشه‌ی دلوز ارائه می‌کند. مایکل هارت از مسئله‌ی مرکزی پساساختارگرایی آغاز می‌کند: چگونه می‌توان از هگل‌گرایی و دیالکتیک گریز کرد، بی‌آن‌که دوباره در منطق هگلی جذب شد. سپس نشان می‌دهد که دلوز با تکیه بر دو محور «نفی غیردیالکتیکی» و «عمل سازنده»، قلمروی تازه برای فلسفه و سیاست ترسیم کرده است. در ادامه، کتاب ژیل دلوز: نوآموزی در فلسفه به خوانش دلوز از برگسون می‌پردازد: نقد تعین هگلی، تمایز تفاوت‌های طبیعت و تفاوت‌های درجه، و برجسته‌کردن دیرند در برابر مکان به‌عنوان میدان واقعی تفاوت‌گذاری. نویسنده با تحلیل نسبت بالقوگی و فعلیت، و تمایز آن از ممکن و واقع، نشان می‌دهد که چرا برای دلوز، هستی حرکتی خلاق، مثبت و سازمان‌ساز است، نه نتیجه‌ی نظمی ازپیش‌داده یا غایت‌باورانه. در پایان، این مسیر به‌عنوان «کارآموزی فلسفی» دلوز و زمینه‌ی آثار متأخر او فهمیده می‌شود.

چرا باید کتاب ژیل دلوز را بخوانیم؟

این کتاب امکان ورود هدایت‌شده به جهان پیچیده‌ی دلوز را فراهم کرده است، بی‌آن‌که او را از متن تاریخ فلسفه جدا کند. خواننده با مفاهیم کلیدی‌ای مانند نفی غیردیالکتیکی، کثرت، دیرند، بالقوگی و فعلیت در بستر بحث‌های هگل، برگسون، نیچه و اسپینوزا آشنا می‌شود و می‌تواند نسبت پساساختارگرایی با سیاست، اخلاق و هستی‌شناسی را دقیق‌تر بفهمد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران فلسفه، به‌ویژه علاقه‌مندان به دلوز، پساساختارگرایی و فلسفه‌ی قاره‌ای پیشنهاد می‌شود. همچنین به کسانی توصیه می‌شود که درگیر خواندن هگل، برگسون، نیچه یا اسپینوزا هستند و می‌خواهند نسبت این متفکران را در پروژه‌ای واحد و منسجم دنبال کنند.

بخشی از کتاب ژیل دلوز

«پساساختارگرایی قاره‌ای در بنیان‌های اندیشه فلسفی و سیاسی تردید ایجاد کرده است. نویسندگان مختلف امریکایی، شاید بُهت‌زده از تأثیر این گسست نظری، این جنبش را آغاز فرهنگی پسافلسفی دانسته‌اند که در آن مدعاهای فلسفی و احکام سیاسی هیچ توجیهی را برنمی‌تابند و بر هیچ بنیانی تکیه ندارند. به‌علاوه، این پرابلماتیک بسیار آسان در دل تضاد جدیدی قرار می‌گیرد که بر امکان‌های واقعی فراهم‌شده با نظریه قاره‌ای معاصر سایه می‌افکند. حامیان و منتقدانِ پساساختارگرایی، آن را وارد مجموعه‌ای از مباحث [جهان] انگلوـ امریکن بین مدرنیست‌ها و پسامدرنیست‌ها، و بین جماعت‌گرایان و لیبرال‌ها کرده، و نیروی آن را ضایع و تلف کرده‌اند. اهمیت پساساختارگرایی را تنها با شناسایی تفاوت‌های ظریف و بدیل‌هایی که درون مدرنیته، سنت فلسفی و میدان جدید کردارهای اجتماعی مطرح می‌کند، می‌توان درک کرد، نه با طرح مجموعه‌های جدیدی از تضادها. با نگاه دقیق‌تر به تحول تاریخی اندیشه پساساختارگرا، فشارهای اجتماعی و تئوریک پیچیده‌ای که پیش رو داشت و ابزارهایی که برای مواجهه با آن‌ها ابداع کرده، می‌توانیم برخی از قدرت‌های انتقادی و سازنده آن را بازیابیم. پی‌می‌بریم که پساساختارگرایی صرفا به‌سوی نفی بنیان‌های تئوریک جهت‌دهی نشده است، بلکه به‌سوی بررسی زمینه‌های جدیدی برای پژوهش فلسفی و سیاسی جهت‌دهی شده است؛ صرفا در الغای سنتِ گفتمانِ سیاسی و فلسفی درگیر نشده، بلکه مهم‌تر از آن، به مفصل‌بندی و تصدیق تبارهای بدیلی که از دلِ خود این سنت برمی‌خیزد، پرداخته است.»