کتاب به جز این سرا سرایی

کتاب به جز این سرا سرایی (تمنای مهاجرت و زیستن دائمی در وضعیت موقت) نوشته امید آسایش و عبدالمحمد کاظمی پور به مسئله‌ی مهاجرت ایرانیان و میل گسترده به ترک کشور می‌پردازد. نویسندگان با تکیه‌ بر پژوهش میدانی، مصاحبه، داده‌های آماری و تحلیل گفتمان، تصویری چندلایه از فرهنگ مهاجرت در ایران ترسیم کرده‌اند. در این کتاب مفاهیمی مانند مهاجرت‌اندیش، مهاجرت‌ستیز، مهاجرت‌اندیش کامیاب و مهاجر بازگشته معرفی شده است تا گروه‌های مختلف در میدان مهاجرت توضیح داده شوند. نشر نی این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب به جز این سرا سرایی اثر امید آسایش و عبدالمحمد کاظمی پور

کتاب به جز این سرا سرایی (تمنای مهاجرت و زیستن دائمی در وضعیت موقت) به قلم امید آسایش و عبدالمحمد کاظمی پور (استاد جامعه‌شناسی دانشگاه کالگری و رئیس منتخب انجمن جامعه‌شناسی کانادا) با تمرکز بر ایران، مهاجرت را نه فقط به‌عنوان جابه‌جایی فیزیکی بلکه به‌عنوان میل و فرهنگ بررسی کرده است. نویسنده‌های این کتاب نشان داده‌اند که چگونه تمنای مهاجرت به دغدغه‌ای عمومی تبدیل شده و از مرز تصمیم‌های فردی فراتر رفته است. در این کتاب ایران در «اکوسیستم جدید مهاجرت جهانی» قرار داده شده و نسبت میان میل به مهاجرت، امکان واقعی رفتن و تجربه‌ی زیستن در وضعیت «موقت دائمی» تحلیل شده است.

به جز این سرا سرایی در چند بخش اصلی سازمان یافته است. ابتدا با دیباچه، پیشگفتار و مقدمه مفاهیم کلیدی مانند مهاجرت‌اندیشی، فرهنگ مهاجرت و میدان مهاجرت معرفی شده است. سپس در بخش اول با استفاده از مفاهیم بوردیو مانند «میدان» و «عادت‌واره»، مهاجرت به‌مثابه‌ی یک میدان اجتماعی با قواعد، زیرمیدان‌ها و کنشگران مختلف توضیح داده شده است.

در ادامه فصل‌های متعددی به روندهای آماری مهاجرت ایرانیان، شکاف میان میل و امکان مهاجرت، نقش رسانه‌ها، گفتمان سیاسی، فرهنگ عامه و شبکه‌های اجتماعی اختصاص یافته است. در بخش‌های بعدی کتاب به جز این سرا سرایی چهار گروه اصلی در میدان مهاجرتی ایران (مهاجرت‌اندیشان، مهاجرت‌ستیزان، مهاجرت‌اندیشان کامیاب و مهاجران بازگشته) از خلال روایت‌های زندگی افرادی مانند تارا، اردلان، نیما و سوسن بررسی شده‌اند.

امید آسایش و عبدالمحمد کاظمی پور با ترکیب ۹۲ مصاحبه‌ی نیمه‌ساختاریافته، داده‌های توئیتر و گوگل ترندز و مرور پژوهش‌های پیشین نشان داده‌اند که چگونه فرهنگ مهاجرت بر انتخاب‌های تحصیلی، شغلی، مالی، عاطفی و سیاسی افراد اثر می‌گذارد و چه پیامدهایی برای توسعه‌ی جامعه‌ی ایران دارد.

خلاصه کتاب به جز این سرا سرایی

زیستن با رؤیای مهاجرت چگونه زندگی فردی و جمعی را دگرگون می‌کند؟ نویسندگان با الهام از داستان مهران کریمی ناصری و مفهوم «موقت‌بودن دائمی»، گروه بزرگی را شناسایی کرده‌اند که نه مهاجرند و نه کاملاً غیرمهاجر؛ بلکه در وضعیت بینابینیِ «مهاجرت‌اندیشی» زندگی می‌کنند. در این کتاب توضیح داده شده است که چگونه افزایش میل به مهاجرت در ایران همراه با محدودیت‌های ساختاری به شکل‌گیری فرهنگ مهاجرت و زیرگروه‌هایی مانند مهاجرت‌اندیشان، مهاجرت‌ستیزان، مهاجرت‌اندیشان کامیاب و مهاجران بازگشته منجر شده است.

این کتاب نشان می‌دهد این فرهنگ چگونه بر برنامه‌ریزی تحصیلی و شغلی، روابط خانوادگی، سلامت روان، مشارکت مدنی و تصور افراد از موفقیت و آینده تأثیر می‌گذارد و چه نسبتی با نارضایتی سیاسی، فرسایش امید و تغییرات کلان اجتماعی دارد.

چرا باید کتاب به جز این سرا سرایی را بخوانیم؟

کتاب به جز این سرا سرایی تصویری از تجربه‌ی زیستن در سایه‌ی رؤیای مهاجرت در ایران امروز ارائه داده است. خواننده با مفاهیم تازه‌ای مانند مهاجرت‌اندیش و فرهنگ مهاجرت آشنا می‌شود و می‌تواند رابطه‌ی میان آمار، سیاست، رسانه و زندگی روزمره را در مسئله‌ی مهاجرت بهتر دریابد. روایت‌های فردی و تحلیل‌های نظری در کنار هم قرار گرفته‌اند تا این پدیده‌ی پیچیده روشن‌تر شود.

خواندن کتاب به جز این سرا سرایی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که درباره‌ی مهاجرت فکر می‌کنند، در خانواده یا اطرافشان مهاجر یا مهاجرت‌اندیش دارند و یا در حوزه‌های علوم اجتماعی، سیاست‌گذاری، رسانه و آموزش با مسئله‌ی مهاجرت سروکار دارند. پژوهشگران و دانشجویان علاقه‌مند به جامعه‌شناسی ایران نیز می‌توانند از این اثر بهره ببرند.

بخشی از کتاب به جز این سرا سرایی

«صرف‌نظر از زمان تصمیم‌گیری برای مهاجرت، افرادی که در محیط‌هایی با تمایل زیاد به مهاجرت زندگی می‌کنند، اغلب برای مدت‌های طولانی به مهاجرت می‌اندیشند یا آن را همچون آرزو در سر می‌پرورانند. مصاحبه‌ها نشان می‌دهد که گاه ممکن است میان تمایل به مهاجرت و تصمیم به مهاجرت فاصله‌ای به درازای چند دهه باشد یا در موارد دیگری آرزوی مهاجرت هیچ گاه به تصمیم قطعی منجر نشود؛ و اصلاً پدیده‌ای نادر و غیرمعمول نیست که افراد میل شدیدی به مهاجرت داشته باشند، اما هیچ گاه گام مشخصی برای تحقق آن برندارند. برای نمونه، رضا، مردی حدوداً شصت‌ساله که قصد دارد به دخترش در کانادا بپیوندد و در آن‌جا زندگی کند، این‌گونه از آرزوی مهاجرت خود می‌گوید:

در ۳۰ سال گذشته، بارها به مهاجرت فکر کردم، اما شرایط لازم و دانش کافی نداشتم. حالا که فرزندانم بزرگ شده‌اند، بیشترشان تحصیل‌کرده و موفقند، مرا نیز بسیار آگاه کرده‌اند. نگاه آن‌ها وسیع‌تر است و حالا من اطلاعات بیشتری دارم.»