کتاب به جز این سرا سرایی
معرفی کتاب به جز این سرا سرایی
کتاب به جز این سرا سرایی (تمنای مهاجرت و زیستن دائمی در وضعیت موقت) نوشتهی امید آسایش و عبدالمحمد کاظمیپور به مسئلهی مهاجرت ایرانیان و میل گسترده به ترک کشور میپردازد. نویسندگان با تکیهبر پژوهش میدانی، مصاحبه، دادههای آماری و تحلیل گفتمان، تصویری چندلایه از «فرهنگ مهاجرت» در ایران ترسیم کردهاند. در این کتاب مفاهیمی مانند مهاجرتاندیش، مهاجرتستیز، مهاجرتاندیش کامیاب و مهاجر بازگشته معرفی شده است تا گروههای مختلف در میدان مهاجرت توضیح داده شوند. نشر نی آن را منتشر کرده است. نسخهی الکترونیکی این اثر را میتوانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.
درباره کتاب به جز این سرا سرایی
کتاب به جز این سرا سرایی با تمرکز بر ایران، مهاجرت را نه فقط بهعنوان جابهجایی فیزیکی بلکه بهعنوان «میل» و «فرهنگ» بررسی کرده است. امید آسایش و عبدالمحمد کاظمیپور نشان دادهاند که چگونه تمنای مهاجرت در سالهای اخیر به دغدغهای عمومی تبدیل شده و از مرز تصمیمهای فردی فراتر رفته است. در این کتاب، ایران در «اکوسیستم جدید مهاجرت جهانی» قرار داده شده و نسبت میان میل به مهاجرت، امکان واقعی رفتن و تجربهی زیستن در وضعیت «موقت دائمی» تحلیل شده است. کتاب به جز این سرا سرایی در چند بخش اصلی سازمان یافته است: ابتدا با دیباچه، پیشگفتار و مقدمه، مفاهیم کلیدی مانند مهاجرتاندیشی، فرهنگ مهاجرت و میدان مهاجرت معرفی میشود. سپس در بخش اول، با استفاده از مفاهیم بوردیو مانند «میدان» و «عادتواره»، مهاجرت بهمثابه یک میدان اجتماعی با قواعد، زیرمیدانها و کنشگران مختلف توضیح داده شده است. در ادامه، فصلهای متعددی به روندهای آماری مهاجرت ایرانیان، شکاف میان میل و امکان مهاجرت، نقش رسانهها، گفتمان سیاسی، فرهنگ عامه و شبکههای اجتماعی اختصاص یافته است. در بخشهای بعدی کتاب به جز این سرا سرایی چهار گروه اصلی در میدان مهاجرتی ایران ــ مهاجرتاندیشان، مهاجرتستیزان، مهاجرتاندیشان کامیاب و مهاجران بازگشته ــ از خلال روایتهای زندگی افرادی مانند تارا، اردلان، نیما و سوسن بررسی شدهاند. نویسندگان با ترکیب ۹۲ مصاحبهی نیمهساختاریافته، دادههای توییتر و گوگل ترندز و مرور پژوهشهای پیشین، نشان دادهاند که چگونه فرهنگ مهاجرت بر انتخابهای تحصیلی، شغلی، مالی، عاطفی و سیاسی افراد اثر میگذارد و چه پیامدهایی برای توسعهی جامعهی ایران دارد.
خلاصه کتاب به جز این سرا سرایی
کتاب به جز این سرا سرایی به این پرسش مرکزی میپردازد که «زیستن با رؤیای مهاجرت» چگونه زندگی فردی و جمعی را دگرگون میکند. نویسندگان با الهام از داستان مهران کریمی ناصری و مفهوم «موقت بودن دائمی»، گروه بزرگی را شناسایی کردهاند که نه مهاجرند و نه کاملاً غیرمهاجر؛ بلکه در وضعیت بینابینیِ «مهاجرتاندیشی» زندگی میکنند. در این کتاب توضیح داده شده است که چگونه افزایش میل به مهاجرت در ایران، همراه با محدودیتهای ساختاری، به شکلگیری فرهنگ مهاجرت و زیرگروههایی مانند مهاجرتاندیشان، مهاجرتستیزان، مهاجرتاندیشان کامیاب و مهاجران بازگشته منجر شده است. متن نشان میدهد این فرهنگ چگونه بر برنامهریزی تحصیلی و شغلی، روابط خانوادگی، سلامت روان، مشارکت مدنی و تصور افراد از موفقیت و آینده تأثیر میگذارد و چه نسبتی با نارضایتی سیاسی، فرسایش امید و تغییرات کلان اجتماعی دارد.
چرا باید کتاب به جز این سرا سرایی را بخوانیم؟
این کتاب تصویری دقیق و مستند از تجربهی زیستن در سایهی رؤیای مهاجرت در ایران امروز ارائه میدهد. خواننده با مفاهیم تازهای مانند مهاجرتاندیش و فرهنگ مهاجرت آشنا میشود و میتواند رابطهی میان آمار، سیاست، رسانه و زندگی روزمره را در مسئلهی مهاجرت بهتر بفهمد. روایتهای فردی و تحلیلهای نظری در کنار هم قرار گرفتهاند تا این پدیدهی پیچیده روشنتر شود.
خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد میکنیم؟
مطالعهی این کتاب به کسانی پیشنهاد میشود که دربارهی مهاجرت فکر میکنند، در خانواده یا اطرافشان مهاجر یا مهاجرتاندیش دارند، یا در حوزههای علوم اجتماعی، سیاستگذاری، رسانه و آموزش با مسئلهی مهاجرت سروکار دارند. پژوهشگران و دانشجویان علاقهمند به جامعهشناسی ایران نیز میتوانند از آن بهره ببرند.
بخشی از کتاب به جز این سرا سرایی
«این کتاب تلاشی برای پاسخ دادن به این سؤالات است، سؤالاتی نهفقط دربارهٔ کریمی ناصری بلکه دربارهٔ میلیونها «کریمی ناصری» که هر لحظه آمادهٔ رفتن به فرودگاهند یا از فرودگاه به خانه بازگشتهاند، سؤالاتی دربارهٔ جمعیت بزرگی که در وضعیت «موقت دائمی» زندگی میکنند. ما این گروه را مهاجرتاندیش نامیدهایم: کسانی که خود را «در آستانهٔ» ترک کردن کشورشان به قصد اقامت در کشور دیگری میبینند. این افراد چگونه برای زندگی خود برنامهریزی میکنند؟ تحصیلات، مشاغل، امور مالی، روابط اجتماعی، مشارکت سیاسی و روابط عاطفیشان چه شکلی دارد؟ زندگیشان چه تفاوتی با کسانی دارد که هرگز به مهاجرت فکر نکردهاند؟ دیگران با آنها و آنها با دیگران چگونه رفتار میکنند؟ و درنهایت اگر موفق به مهاجرت شوند، زندگیشان پس از مهاجرت چه تفاوتی با دیگر مهاجرانی دارد که تجربهٔ این انتظار طولانی را نداشتهاند؟ مهاجرتاندیش میتواند یک فرد، چند فرد یا گروهی از افراد باشد. اگر تعداد این افراد زیاد باشد، صحنه اجتماعی کشوری که در آن زندگی میکنند، یعنی کشوری که بسیاری از شهروندانش در وضعیت «موقت دائمی» زندگی میکنند، چه تفاوتی با سایر جوامع خواهد داشت؟ آیا این وضعیت میتواند به شکلگیری یک نگرش جمعی جدید منجر شود ــ گرایش فرهنگی تازهای که شامل «خردهفرهنگ مهاجرت» و چرخهٔ زندگی متفاوت باشد؟ اینها سؤالاتی است که در این کتاب به آنها میپردازیم.»