کتاب کار دیونیسوس

کتاب کار دیونیسوس (نقدی بر ساخت حقوقی دولت مدرن و پسامدرن) نوشته آنتونیو نگری و مایکل هارت با ترجمه رضا نجف‌زاده تصویری تحلیلی از نسبت کار، سرمایه، قانون و دولت در جهان معاصر ارائه کرده است. نویسندگان با تکیه بر سنت مارکسی، دلوز، فوکو، هایدگر و دیگر متفکران، به سراغ ساخت حقوقی و سیاسی دولت‌های مدرن، سوسیالیستی، رفاهی و نئولیبرال رفته‌اند و آن‌ها را از منظر «کار زنده» و کمونیسم بازخوانی کرده‌اند. نشر نی آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب کار دیونیسوس

کتاب کار دیونیسوس با محور قراردادن مفهوم «کار زنده» و «کمونیسم حقوقی» به نقد شکل دولت در دوره‌های مدرن و پسامدرن پرداخته است. نگری و هارت در این کتاب کار را نه صرفا فعالیت مزدی در کارخانه، بلکه نیرویی زنده، خلاق و ارزش‌ـ آفرین می‌فهمند که در سراسر شبکه‌های اجتماعی، عاطفی، فکری و تکنیکی جریان دارد و هم‌زمان تحت انقیاد سرمایه است و علیه آن سرکشی می‌کند. کتاب کار دیونیسوس در سه بخش تنظیم شده است: بخش نخست به مبانی نظری کمونیسم به‌مثابه نقد، مفهوم کار، ارزش و سوبژکتیویته و نسبت آن‌ها با سرمایه‌داری پسامدرن می‌پردازد؛ در این‌جا بحث‌هایی مانند «کمونیسم حقوقی»، «جامعه کارخانه‌ای»، «کار غیرمادی» و «انبوه‌خلق» طرح شده است. در بخش دوم کتاب کار دیونیسوس مقالات دهه ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ نگری گرد آمده که در آن‌ها با خوانش اقتصاددانان و حقوقدانان بورژوا مانند کینز، کلسن و دیگران، بحران دولت مدرن، مخارج عمومی، برنامه‌ریزی و مشروعیت دولت سرمایه‌داری تحلیل شده است. بخش سوم کتاب کار دیونیسوس حاصل همکاری مشترک دو نویسنده در سال‌های اخیر است و به گذار به سرمایه‌داری پسامدرن، تابع‌سازی واقعی جامعه در چارچوب سرمایه، دگرگونی قانون اساسی، زوال جامعه مدنی و امکان‌های کمونیسم و دموکراسی مطلق در دل این وضعیت می‌پردازد.

خلاصه کتاب کار دیونیسوس

کتاب کار دیونیسوس از مقدمه‌ای با عنوان «دیونیسوس» آغاز می‌شود که در آن کار زنده به‌مثابه نیروی شادی‌آور، آفرینش‌گر و درعین‌حال به‌زنجیرکشیده در مناسبات سرمایه‌داری معرفی شده است. نویسندگان نشان می‌دهند چگونه سرمایه‌داری مدرن و پسامدرن با دستگاه‌های حقوقی، دولتی و نظری پیچیده، این انرژی «وحشی» را مهار و در قالب کار مزدی، انضباط کارخانه‌ای و جامعه کنترلی سازمان‌دهی کرده است. سپس مفهوم «کمونیسم حقوقی» به‌عنوان روشی برای نقد شکل دولت طرح می‌شود؛ روشی که هم به تحلیل نظریه‌های دولت و قانون (از کینز تا رالز و لومن) می‌پردازد و هم نیروهای اجتماعی‌ای را که این نظم را می‌شکنند شناسایی می‌کند. کتاب در ادامه با بسط ایده‌هایی مانند جامعه کارخانه‌ای، کار غیرمادی، تولید سوبژکتیویته، سایبورگ، تابع‌سازی واقعی و زوال جامعه مدنی، امکان دموکراسی رادیکال و کمونیسم را در دل سرمایه‌داری جهانی‌شده جست‌وجو کرده است.

چرا باید کتاب کار دیونیسوس را بخوانیم؟

این کتاب چشم‌اندازی فشرده اما عمیق از پیوند کار، قانون، دولت و سرمایه‌داری معاصر ارائه کرده است و نشان می‌دهد چگونه دگرگونی‌های کار، از کارخانه تا شبکه‌های عاطفی و دیجیتال، شکل دولت و حقوق را تغییر می‌دهد. خواندن آن برای فهم مفاهیمی مانند جامعه کارخانه‌ای، کار غیرمادی، پسامدرنیسم و کمونیسم حقوقی افق‌های تازه‌ای در تحلیل سیاست و اقتصاد امروز می‌گشاید.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران علوم سیاسی، جامعه‌شناسی، فلسفه، حقوق عمومی و اقتصاد سیاسی، و همچنین کسانی که درگیر مباحث مارکسیسم معاصر، نظریه دولت، پسامدرنیسم و نقد سرمایه‌داری جهانی‌اند پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب کار دیونیسوس

«هدف این کتاب طرح یک عمل معطوف به شادی است ــ شادی به معنی قدرت فزاینده یک سوژه اجتماعی فراگیر. کار زنده این سوژه شادی آن و تأیید قدرتش است. مارکس می‌نویسد: «کار شعله‌ای زنده و شکل‌دهنده است؛ ناپایداری چیزهاست؛ زمان‌مندی آن‌هاست، وقتی زمانِ زنده به آن‌ها شکل می‌دهد» (Grundrisse, p. ۳۶۱). تأیید کار به این معنا تأیید خود زندگی است. با وجود این، به خوبی می‌دانیم کاری که در جامعه معاصر هر روز با آن روبه‌رو هستیم، به ندرت شادی‌آور است و درواقع اغلب برای برخی کسالت و ملال و برای برخی دیگر رنج و فلاکت به همراه دارد. تکرار بی‌پایان همین کار سرمایه‌داری به‌مثابه زندانی جلوه‌گر می‌شود که قدرت ما را به انقیاد درمی‌آورد و زمان ما را چپاول می‌کند؛ و وقتی را هم که در اختیار ما می‌گذارد، یعنی وقت فراغت ما، با چیزی جز رخوت و بی‌ثمری پر نمی‌شود. کاری را که ما تأیید می‌کنیم، باید در گستره‌ای دیگر و در زمانی دیگر به چنگ آورد. کار زنده زندگی را تولید می‌کند و جامعه را می‌سازد؛ در زمانی که با تقسیم‌بندی روز کاری، درون و بیرون زندان‌های کار سرمایه‌داری و روابط مزدی آن، چه در قلمرو کار و چه در قلمرو غیرِ کار مغایر است. [کار زنده] دانه‌ای است زیر برف در انتظار رشد، یا به عبارت دقیق‌تر، نیروی زندگانی‌ای است همواره فعال در شبکه‌های پویای همکاری در تولید و بازتولید جامعه، که درون و بیرون زمانی که سرمایه ایجاد می‌کند، جریان دارد. دیونیسوس خداوندِ کار زنده و آفرینش در زمانِ فراغت خود است.»