کتاب همچون درون آینه

کتاب همچون درون آینه (Through a Glass Darkly) اقتباسی از فیلم‌نامه‌ی اینگمار برگمان است که جنی وورتن آن را نوشته و پرهام آل داود ترجمه کرده است. نشر نی این نمایشنامه را منتشر کرده است. متن نمایشی حاضر خانواده‌ای چهارنفره را در خانه‌ای دورافتاده کنار دریا دنبال می‌کند؛ جایی که یک تعطیلات کوتاه، بسیار زود به میدان روبه‌روشدن با بیماری، سکوت، دلخوری‌های قدیم و نیاز به دیده‌شدن تبدیل می‌شود. این نمایشنامه حاوی تنش خانوادگی و فضایی ناآرام و ذهنی است که از همان صحنه‌های اول خودش را نشان می‌دهد. کتاب حاضر ۱۲ صحنه و چهار شخصیت دارد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب همچون درون آینه

کتاب همچون درون آینه اقتباسی از فیلم‌نامه‌ی همچون درون آینه به قلم اینگمار برگمان (فیلم‌ساز) است. این متن نمایشی که نوشته‌ی جنی وورتن است در خانه‌ی یک خانواده در جزیره‌ای نزدیک سواحل سوئد می‌گذرد. زمان محدود است و رخدادها در فاصله‌ای کوتاه شکل می‌گیرند، اما همین بازه‌ی فشرده برای آشکارشدن شکاف‌های عاطفی، دلخوری‌های قدیم و ترس‌های پنهان کافی است. شخصیت‌های اصلی یک پدر نویسنده (داوید)، دختری جوان به نام کارین، پسری نوجوان به نام ماکس و مارتین (همسر کارین) هستند. از همان صحنه‌های آغازین روشن می‌شود که این جمع خانوادگی قرار نیست فقط چند روزی آرام برای گذراندن تعطیلات کنار هم بماند؛ زیرا هر گفت‌وگو لایه‌ای از رابطه‌ها را کنار می‌زند و فضای خانه را ناآرام‌تر می‌کند.

نمایشنامه‌ی همچون درون آینه که ۱۲ صحنه و چهار شخصیت دارد، بخش مهمی از کشش خود را از برخورد میان دنیای درونی شخصیت‌ها می‌گیرد. بیماری کارین، ناتوانی پدر در نزدیک‌شدن به فرزندان، حساسیت و خشم فروخورده‌ی ماکس و درماندگی مارتین در مراقبت از همسرش هسته‌ی اصلی تنش‌ها هستند. نمایشنامه به‌جای حرکت بر پایه‌ی حادثه‌های پی‌درپی، با مکث‌ها، سکوت‌ها، جمله‌های نیمه‌تمام و جابه‌جایی قدرت در گفت‌وگوها پیش می‌رود. خواندن این اثر شبیه به تماشای فروریختن تدریجی یک تعادل ظاهری است.

کتاب همچون درون آینه از نظر فضاسازی هم ویژگی‌های مشخصی دارد. جزیره، دریا، باد، پرنده‌ها و خانه‌ای که بعضی از اتاق‌های آن حالتی متروک دارند، به اضطراب و آشفتگی ذهنی شخصیت‌ها و صحنه شکل می‌دهند. این نمایشنامه میان واقعیت روزمره و تجربه‌های ذهنی کارین حرکت می‌کند؛ رفت‌وآمدی که حال‌وهوایی ناپایدار می‌سازد. زمان این اثر سال ۱۹۶۰ میلادی است.

خلاصه داستان همچون درون آینه

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان نمایشنامه را فاش می‌کند!
داوید پس از مدتی دوری به خانه‌ی خانوادگی در جزیره بازمی‌گردد تا چند روزی را کنار دخترش (کارین)، پسرش (ماکس) و دامادش (مارتین) بگذراند. این دیدار خیلی زود از شکل یک تعطیلات معمولی خارج می‌شود. بیماری کارین دوباره خود را نشان می‌دهد و همزمان نارضایتی‌های قدیمی میان اعضای خانواده بالا می‌گیرد. ماکس از بی‌توجهی پدر رنج می‌برد، مارتین از وضعیت کارین نگران می‌شود و داوید میان خودخواهی، عذاب وجدان و ناتوانی در مراقبت از نزدیکانش گیر می‌کند. هر چه زمان می‌گذرد، مرز میان واقعیت بیرونی و تجربه‌های ذهنی کارین ناپایدارتر می‌شود و خانواده به نقطه‌ای بحرانی می‌رسد.

چرا باید کتاب همچون درون آینه را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب همچون درون آینه را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نمونه‌ای روشن از تبدیل یک فیلم‌نامه به نمایشنامه است و برای علاقه‌مندان به نمایشنامه‌های اقتباسی نکته‌های بسیار دارد.
• نمایشنامه رابطه‌ی پدر، فرزند، همسر و برادر را در موقعیتی فشرده و پرتنش نشان می‌دهد.
• این اثر تصویری از آشفتگی روانی و تأثیر آن بر یک خانواده ارائه می‌دهد؛ بی‌آن‌که به توضیح‌صحنه‌های طولانی متکی باشد.
• نمایشنامه‌ی حاضر برای کسانی که به شخصیت‌های چندوجهی و رابطه‌های آسیب‌دیده علاقه دارند، امکان خوبی برای تأمل فراهم می‌کند.

خواندن کتاب همچون درون آینه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب همچون درون آینه به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به نمایشنامه‌هایی که بر تنش خانوادگی و رابطه‌های شکننده متمرکزند.
• خوانندگانی که دوست دارند اقتباس نمایشی از آثار اینگمار برگمان (فیلم‌ساز) را دنبال کنند.
• کسانی که به نمایشنامه در فضای بسته، محدود و پر از اضطراب علاقه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند بازنمایی بیماری روانی و اثر آن بر نزدیکان فرد را در قالب درام بخوانند.
• دانشجویان و علاقه‌مندان به هنر تئاتر.

درباره جنی وورتن

جنی وورتن (Jenny Worton)، نویسنده و دراماتورژ، از سال ۲۰۰۵ دستیار هنری تئاتر آلمیدا در لندن بوده است و در آنجا به‌همراه مایکل اتنبورو به توسعه‌ی برنامه‌های هنری و تولید جشنواره‌ی دوسالانه‌ی تابستانی پرداخته است. او که پیش از این بین سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۵ مدیر ادبی تئاتر تریسیکل بوده است، سابقه‌ی همکاری با بخش‌های ادبی تئاتر بوش، تئاتر ملی و گروه «اوت آو جوینت» را در کارنامه دارد. این نویسنده بین سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۸ از انتخاب‌کنندگان جشنواره‌ی ملی درام دانشجویی بود.

از مهم‌ترین آثار جنی وورتن در عرصه‌ی تئاتر می‌توان به اقتباس نمایشی از فیلم «همچون در یک آینه» (Through a Glass Darkly) اثر اینگمار برگمان (که ابتدا در آلمیدا اجرا شد و سپس در ژوئن ۲۰۱۱ در نیویورک روی صحنه رفت)، اقتباس از فیلم «عروسک‌ها» اثر تاکاشی کیتانو برای تئاتر ملی اسکاتلند و نگارش «من دارم سقوط می‌کنم» اشاره کرد. جنی وورتون علاوه‌بر فعالیت به‌عنوان دراماتورژ در نمایش «تنفس نامنظم»، برای رادیو چهار بی‌بی‌سی نیز آثار اصیلی ازجمله «نمایش وقار» و «فضایی مقدس» را به رشته‌ی تحریر درآورده است.

جوایز و افتخارات نویسنده

«من دارم سقوط می‌کنم» به قلم جنی وورتن نامزد دریافت جایزه‌ی رادیو و تلویزیونی ساوث‌بنک شد.

بخشی از کتاب همچون درون آینه

«ماکس و کارین در اتاق متروکه هستند.

کارین: من از این دیوار عبور کردم. (ماکس با دقت کارین را نگاه می‌کند.) نمی‌دونم چطور. امروز صبحِ زود صدای زمزمه شنیدم؛ داشتن صدام می‌زدن. بلند شدم و اومدم این‌جا تو این اتاق. حسّ خیلی عجیبی داشتم. حسّ حسرت و تهی بودن، حسرت عجیبی که یه چیزی باید پُرش می‌کرد. آدم‌ها از پشت کاغذدیواری صدام می‌زدن. رفتم طرف دیوار و خودمو مثل پَر فشار دادم و رفتم تو. رفتم تو.

ماکس: کجا کارین؟

کارین: فکر می‌کنی این‌ها فقط حرفه. (دستش را روی دیوار می‌کشد و به تَرک آن می‌رسد.) ولی این محل ورود مال منه، فقط مال من. اتاق بزرگیه. خیلی قشنگه، ما همه توش منتظریم. اگه بذاری نور بیاد تو، صورتت گرم می‌شه. توی این اتاق من مهمم، اون‌ها به‌م گفتن. وقتی برم اون‌جا اون هم می‌آد. در باز می‌شه و سرها همه به سمت اون می‌چرخه.

ماکس: کی؟

کارین: هیچ‌کس به زبون نمی‌آره، به صراحت نمی‌گن، ولی می‌دونی که منظور خداست. فقط منتظرن من تصمیم نهایی رو بگیرم که تو اتاق بمونم، چون من خاصم. اون‌ها با انتظار کشیدن مشکلی ندارن، چون امید خیلی خوبه. خیلی شکوهمنده همچین انتظار شیرینی، عین نوازش نوک انگشت روی پوستت، عین باد گرم. همه‌مون آرومیم و فضا خیلی باوقاره. و عشق... اتاق پر از عشقه. عشقی که اون‌ها به من دارن، اون آدم‌های سرزنده و درخشان. دوستم دارن، من امیدشونم. (کارین با صدای آرام‌تری حرف می‌زند. به هق‌هق می‌افتد.) تا بتونم بار گناهمو تحمل کنم. ما قوی هستیم. تو قوی هستی.»