کتاب شنیدن از دائو دِ‌جینگ (متن کهن چینی)

«شنیدن از دائو دِ‌جینگ (متن کهن چینی)» کتابی منسوب به لائوزه (لائوتسه) فیلسوف چینی و بنیان‌گذار افسانه‌ا‌یِ آیین دائو «یکی از دین‌های بومی چین» است. گفته می‌شود او هم دوره با کنفوسیوس و در قرن ششم قبل از میلاد مسیح می‌زیسته‌است. «دائو»، یعنی راه، طریقت، «دِه» که «بهره‌مندی» از دائو است؛ آن را فضیلت، نیرو یا «هنر» کشورداری دانسته‌اند و «جینگ»، به معنی «کهن‌نامه» یا کتاب رسمی است. «دائو»، یا «راه»، سرچشمه‌ی فراگیرِ راه و رسم یا الگوهایی است که اشیاء بنا بر آن‌ها در جهان رخ می‌دهند و این مکتب اسمش را از این مفهوم گرفته است. دائویی‌ها عموماً معتقد به آرمانِ رسیدن به دانش یا بینشِ این سرچشمه برای مقاصد گوناگون‌اند: دیدن به‌هم‌سرشتگی پیچیده‌ی همه‌ی اشیاء، رسیدن به عمر دراز، رسیدن به خودبه‌خودیِ در اندیشه‌ها و کارها، یافتن نیروهای فراطبیعی و مانند این‌ها. هیچ چیز این کتاب قطعی نیست، نسبت آن به لائوزه نیز همین‌طور. فقط می‌دانیم که این اثر چینی است و بسیار سالخورده و با مردم ِهمه‌جا طوری حرف می‌زند که گویی یکی همین دیروز آن را نوشته‌است. دائو دِ جینگ، شوخ، تیز، مهربان، فروتن و به طرزی حیرت‌انگیز و به گونه‌‌ای پایان‌ناپذیر شاداب‌کننده‌است. زلال‌ترین آبِ همه‌ی چشمه‌سارهای عمیق است. عمیق‌ترین چشمه نیز هست: همیشه خواهد ماند؟ شناختن دیگران فرزانگی است. و شناختنِ خود، روشن‌بینی. آن‌که به دیگران غلبه می‌کند قدرتمند است. اما آن‌که به خود غلبه می‌کند نیرومند است. آن‌که به هرچه دارد خرسند است او توانگر است. و آن‌که با قدرت عمل می‌کند اراده دارد. آن‌که جایگاهش را از دست نمی‌دهد، دیری خواهد ماند. و آن‌که می‌میرد اما جایگاهش را از دست نمی‌دهد، همیشه خواهد ماند.