کتاب کتاب روزی روزگاری در آناتولی

کتاب روزی روزگاری در آناتولی (Once upon a time in Anatolia) نوشته‌ نوری بیلگه جیلان است که هادی علی‌ پناه ترجمه‌اش کرده و انتشارات رایبد آن را منتشر کرده است. این کتاب متن کامل فیلم‌نامه، دفترچه‌ی خاطرات تدوین، چند متن تحلیلی و دو داستان از آنتون چخوف را در یک مجلد گرد آورده است. تمرکز اصلی اثر بر فیلم‌نامه‌ی یک جنایت و جست‌وجوی شبانه‌ی جسد در استپ‌های آناتولی است که در کنار آن، روند شکل‌گیری فیلم، تردیدهای فیلم‌ساز و نسبت او با ادبیات و سینما نیز روایت شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب کتاب روزی روزگاری در آناتولی

کتاب روزی روزگاری در آناتولی اثری چندبخشی است که در مرکز خود فیلم‌نامه‌ی مشترک نوری بیلگه جیلان، ابرو جیلان و ارجان کسال را دارد و در بخش‌های دیگر لایه‌های دیگری از متن آورده شده است. هادی علی‌ پناه در مقدمه توضیح داده است که در آغاز قصد داشته فقط فیلم‌نامه را ترجمه کند، اما در فرایند کار با متنی روبه‌رو شده که از قالب معمول فیلم‌نامه فراتر می‌رود؛ متنی خام پر از یادداشت‌های توضیحی، تردیدها، ایده‌های نیمه‌کاره و توضیحاتی درباره‌ی اهداف صحنه‌ها و ذهنیت نویسندگان.

در ادامه‌ی کتاب روزی روزگاری در آناتولی، دفترچه‌ی خاطرات دوران تدوین فیلم آمده است؛ یادداشت‌هایی روزانه که از دل آن‌ها می‌توان روند تصمیم‌گیری‌ها، حذف و اضافه‌ها، روزمرگی‌ها، خستگی‌ها و روابط کاری جیلان را دید. این بخش نشان می‌دهد چگونه فیلم نهایی از دل فیلم‌نامه‌ی اولیه بیرون آمده است و چه چیزهایی در مسیر تغییر کرده است. در بخش پایانی فیلمنامه روزی روزگاری در آناتولی، دو داستان زیبارویان و دادستان از آنتون چخوف قرار گرفته است؛ داستان‌هایی که نویسندگان فیلم‌نامه به‌صراحت به اقتباس از آن‌ها اشاره کرده‌اند. 

مترجم در یادداشت خود نسبت میان سینمای جیلان و جهان چخوف، شیوه‌ی مواجهه‌ی او با ادبیات و برخی ویژگی‌های سبکی و مضمونی فیلم را توضیح داده است. فهرست کتاب شامل فیلم‌نامه، دفترچه‌ی خاطرات تدوین، متن‌هایی مانند دادستان، زیبارویان، آدم‌های گذشته از دریچه‌ی آینده‌ی اکنون و در پایان منابع است.

خلاصه کتاب کتاب روزی روزگاری در آناتولی

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

کتاب روزی روزگاری در آناتولی اثری از نوری بیلگه جیلان، روایت جست‌وجوی شبانه‌ی گروهی از مأموران، دادستان، پزشک و دو متهم برای یافتن جسد مردی کشته‌شده در استپ‌های دورافتاده است. داستان از میانه‌ی سفر آغاز می‌شود؛ جایی که متهمان محل دفن را به‌خاطر مستی، تاریکی یا شاید برای وقت‌کشی به‌درستی به یاد نمی‌آورند و گروه را از چشمه‌ای به چشمه‌ی دیگر می‌کشانند.

در طول این شب طولانی، گفت‌وگوهای ظاهراً روزمره درباره‌ی ماست گاومیش، خاطرات اداری، بیماری فرزند، تفنگ و شکار، کم‌کم لایه‌های عمیق‌تری از شخصیت‌ها را آشکار می‌کند. این کتاب به مضامینی مانند میل به اقتدار، خودفریبی، نسبت گناه و گناه‌کار، امکان بخشش، خشونت پنهان در زندگی روستایی و بی‌اعتنایی جمعی به فاجعه می‌پردازد و در کنار آن با دفترچه‌ی تدوین و داستان‌های چخوف، فرایند تبدیل متن به فیلم و نسبت سینما و ادبیات را نشان داده است.

چرا باید کتاب کتاب روزی روزگاری در آناتولی را بخوانیم؟

به کتاب روزی روزگاری در آناتولی می‌توان به چشم فرصتی برای دیدن پشت‌صحنه‌ی شکل‌گیری یک فیلم دید؛ از فیلم‌نامه‌ی خام و پر از تردید تا نسخه‌ی تدوین‌شده. این اثر هم‌زمان امکان مقایسه‌ی فیلم‌نامه با فیلم، شناخت جهان فکری جیلان، لمس جزئیات کار پلیسی و اداری در یک پرونده‌ی قتل و دیدن رد پای چخوف در سینمای معاصر ترکیه را فراهم کرده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب روزی روزگاری در آناتولی به علاقه‌مندان سینما، دانشجویان و فیلم‌سازان، دوستداران فیلم‌نامه‌نویسی، کسانی که به پشت‌صحنه‌ی تولید فیلم کنجکاو هستند و خوانندگانی که به پیوند ادبیات روس و سینمای ترکیه علاقه‌مندند، پیشنهاد می‌شود.