کتاب اخلاق در فضای مجازی

«اخلاق در فضای مجازی» جلد هفتم از مجموعه کتب شهروند هوشمند و نوشته معصومه نصیری (-۱۳۶۰) است. در این جلد با پانزده اصل اخلاقی در فضای مجازی آشنا خواهیدشد. در هر فضایی که انسان به کنش‌گری و تعامل می‌پردازد ملزم به رعایت اصول و قواعدی اخلاقی و انضباطی است و هر چه محیط ناشناخته‌تر باشد رعایت آن اصول مهمتر به شمار می‌آید. در فضای کمتر شناخته‌ای چون فضای مجازی، تعیین اصولی اخلاقی برای بهره‌گیری از فناوری‌ها ذیل اخلاق کاربردی قابل مطالعه است. اظهارنظر در این مهم، بی‌تردید مستلزم داشتن تخصص در حوزه فناوری و معارف دینی و حتی حقوقی است. لذا، بنیان‌های ارزشی و مسئولیت‌های تک تک ما در این فضا، چارچوب اخلاقی برای فعالیت و کنش‌گری‌مان را تعیین می‌کند. اهمیّت تعیین اصول اخلاقی برای کاربران کنشگر در این فضا از این روست که از سویی، امکان مخفی بودن و بی نام بودن، زمینه بداخلاقی را در این فضا بیش از فضای واقعی فراهم می‌کند (همچون سارقانی که از تاریکی شب و نقاب برای پنهان ماندن هویت‌شان بهره می‌گیرند)؛ و از سوی دیگر گستردگی کاربران و مخاطبان مطالب منتشره از سوی ما مسئولیتمان را در برابر کنش‌ها افزایش می‌دهد؛ زیرا هر فعل و کنش اخلاقی یا بی‌اخلاقانه ما به تعداد گیرندگان آن برایمان تبعاتی به همراه خواهد داشت. بدیهی است که تعیین و رعایت هرچه بیشتر چنین اصولی حقوق کاربران، تولیدکنندگان محتوا و پدید آورندگان آثارفرهنگی را هم تامین خواهد کرد و از نگرانی‌های آنان نیز بشدت خواهد کاست. برای آنکه بتوان اصول اخلاقی در فضای مجازی را از موارد دیگر بازشناخت، لازم است ابتدا تعریف مختصری از یک رفتار اخلاقی ارائه کرد. به طور کلی «رفتار اخلاقی نشانگر خوبی و درستی بوده و در مقابل، رفتار غیراخلاقی را می‌توان رفتاری دانست که بد و غلط تلقی شود.»