کتاب سینوهه

کتاب سینوهه (پزشک مخصوص فرعون) نوشته میکا والتاری با ترجمه ذبیح‌الله منصوری داستان زندگی پزشکی مصری را روایت کرده است که در اوج قدرت و شکوه فرعون‌ها می‌زیَد و در عین حال از خدایان و فرمانروایان سرخورده است. انتشارات هرماس این کتاب را منتشر کرده است و متن پیش رو نسخه‌ای است که با مقدمه‌ی نویسنده و فصل‌بندی مفصل از کودکی تا تبعید سینوهه تنظیم شده است. روایت از دل مصر باستان، معابد، دارالحیات، جنگ‌ها و توطئه‌های دربار می‌گذرد و سرگذشت شخصی را با تصویر یک تمدن گره می‌زند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سینوهه

کتاب سینوهه رمانی تاریخی از میکا والتاری، نویسنده‌ی فنلاندی، است که نخستین بار به زبان فنلاندی در سال ۱۹۴۵ منتشر شد و ترجمه‌ی انگلیسی آن توسط نائومی والفورد در سال ۱۹۴۹ عرضه گردید. رمان در مصر باستان و در دوران دودمان هجدهم، عمدتاً در زمان فرعون آخناتون (۱۳۵۳–۱۳۳۶ پیش از میلاد)، که آیین یکتاپرستی کوتاه‌مدتی پیرامون خورشید‌ایزد آتن برقرار کرد، می‌گذرد. داستان توسط سینوهه، پزشک سلطنتی، روایت می‌شود که زندگی خود را در تبعید اجباری در ساحل دریای سرخ بازگو می‌کند. او زندگی خود را به عنوان نوزادی رها شده در قایقی نی‌ای بر نیل آغاز می‌کند و توسط پزشکی فقیر اما مهربان در تبس به فرزندی پذیرفته و بزرگ می‌شود. سینوهه با استفاده از مهارت پزشکی خود به شهرت می‌رسد، محرم اسرار فراعنه می‌شود، به سرزمین‌های دوردست آن دوران، از جمله سوریه، بابل، کرت مینوسی و امپراتوری هیتی، سفر می‌کند و در نهایت از چشم‌ها می‌افتد. رمان با لحنی تلخ و بدبینانه از سوی سینوهه در پیری قاب‌بندی می‌شود، در حالی که خاطرات خود را با امیدی اندک به این که بشر هرگز از اشتباهات گذشته درس بگیرد می‌نویسد.

کتاب سینوهه به دقت تاریخی دقیق خود در مورد زندگی روزمره، مذهب، سیاست و آداب و رسوم مصر باستان مشهور است. والتاری تحقیقات گسترده‌ای را در طول دهه‌ها انجام داد، با این حال کتاب را تنها در سه ماه در سال ۱۹۴۵ نوشت و از مشاهدات خود از جنگ جهانی دوم برای غنی‌سازی داستان باستانی با ارتباطی معاصر استفاده کرد. کتاب درونمایه‌هایی چون طبیعت تغییرناپذیر بشری؛ که در عبارت تکراری «همیشه چنین بوده و همیشه چنین خواهد بود» خلاصه شده، فساد آرمان‌گرایی توسط قدرت، تنش میان صلح و امنیت و هزینه‌های شخصی عشق و فقدان را بررسی می‌کند. داستان برخوردهای سینوهه با شخصیت‌های تاریخی مانند آخناتون، نفرتیتی، توت‌عنخ‌آمون و هرمهب را دنبال می‌کند، همچنین روابط او با دو زن متضاد: اغواگری زیبا اما ویرانگر و زنی فروتن که همراهی حقیقی ارائه می‌دهد. سینوهه پس از جنگ جهانی دوم به پرفروش بین‌المللی تبدیل شد، یکی از پرترجمه‌ترین آثار ادبیات فنلاند است و در سال ۱۹۵۴ به فیلمی هالیوودی اقتباس شد.

خلاصه داستان سینوهه

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

متن با «مقدمه‌ی کوتاه نویسنده» و مقدمه‌ی خود سینوهه آغاز می‌شود؛ جایی که او اعلام می‌کند این نوشته را نه برای خدایان و نه برای فرعون‌ها، بلکه فقط برای تسکین خود می‌نویسد. کتاب سینوهه در ادامه در ۵۶ فصل پیش می‌رود و از «دوره‌ی کودکی» و پیدا شدن او در زنبیلی بر آب نیل شروع می‌شود، به «ورود به مدرسه»، «آموزشگاه مقدماتی پزشکی» و «تحصیل در دارالحیات» می‌رسد و سپس وارد لایه‌های پیچیده‌تری از زندگی او می‌شود: آشنایی با فرعون‌ها، سفر به بابل، هاتی و کرت، جنگ‌ها، فتنه‌های سیاسی، ظهور اخناتون، ساخت شهر جدید، کشتارها، تبعید و تأملات پایانی. در هر دو روایت کتاب، سینوهه بیش از آن‌که فقط یک ماجرای شخصی باشد، تصویری از ساختار قدرت، نقش کاهنین، سازوکار معابد، آموزش، پزشکی، جنگ و زندگی روزمره‌ی فقرا و اغنیا در مصر باستان ارائه کرده است. لحن سینوهه تلخ، پر از تردید و پرسش است و مدام به این ایده بازمی‌گردد که انسان، با وجود تغییر لباس و آداب، در عمق خود تغییر نمی‌کند.

چرا باید کتاب سینوهه را بخوانیم؟

کتاب سینوهه تصویری جزئی‌نگر از زندگی در مصر باستان، از کوچه‌های فقیرنشین طبس تا کاخ فرعون و اتاق‌های عمل دارالحیات ارائه کرده است و نشان می‌دهد چگونه دین، سیاست، علم و ثروت در هم تنیده‌اند. خواندن این کتاب فرصتی است برای همراهی با ذهنی شکاک که از دل تجربه‌ی پزشکی، جنگ و دربار، به این سؤال می‌رسد که حقیقت چیست و انسان تا کجا می‌تواند در برابر دروغ و ریا بایستد.

خواندن کتاب سینوهه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب سینوهه به علاقه‌مندان تاریخ و اسطوره‌ی مصر باستان، دوست‌داران روایت‌های اول‌شخص طولانی و کسانی که به پیوند قدرت، دین و دانش پزشکی کنجکاو هستند پیشنهاد می‌شود. همچنین به خوانندگانی که به شخصیت‌های سرگشته و پرسش‌گر درباره‌ی حقیقت و اخلاق علاقه دارند توصیه می‌شود.

درباره میکا والتاری

میکا تویمی والتاری نویسنده‌ی فنلاندی بود که در ۱۹ سپتامبر ۱۹۰۸ در هلسینکی، دوکنشین بزرگ فنلاند (بخشی از امپراتوری روسیه)، متولد شد و در ۲۶ اوت ۱۹۷۹ در همان شهر درگذشت. او الهیات، فلسفه، زیبایی‌شناسی و ادبیات را در دانشگاه هلسینکی خواند و در سال ۱۹۲۹ فارغ‌التحصیل شد. او در دوران دانشجویی به مجلات کمک می‌کرد و اولین کتاب خود، Jumalaa paossa (۱۹۲۵)، مجموعه‌ای از اشعار مذهبی، را منتشر کرد. رمان‌های اولیه او، از جمله Suuri illusioni (۱۹۲۸؛ توهم بزرگ)، به زندگی بوهمی و بحران‌های نسلی که میان دو جنگ جهانی به بلوغ رسید می‌پرداخت. او مدت کوتاهی عضو جنبش ادبی لیبرال تولنکانتاجات (آتش‌افروزان) بود.

شهرت بین‌المللی والتاری با سینوهه (۱۹۴۵) رقم خورد که آن را در حدود سه ماه نوشت. این رمان بلافاصله در پی جنگ جهانی دوم به اثری پرفروش تبدیل شد، زیرا خوانندگان موضوعات آرمان‌گرایی فاسد و طبیعت تغییرناپذیر بشری را به طرز تکرارپذیری در زندگی روزمره‌شان یافتند. او سپس هفت رمان تاریخی دیگر نوشت که در فرهنگ‌های باستانی مختلف می‌گذشتند، از جمله ماجراجو (۱۹۴۸)، سرگردان (۱۹۴۹)، فرشته‌ی تاریک (۱۹۵۲، درباره‌ی سقوط قسطنطنیه)، اتروسکی (۱۹۵۵)، راز پادشاهی (۱۹۵۹) و رومی (۱۹۶۴). والتاری فراتر از داستان تاریخی فوق‌العاده پرکار بود و حداقل ۲۹ رمان، ۱۵ داستان کوتاه، ۶ مجموعه شعر، ۲۶ نمایشنامه، فیلمنامه، نمایشنامه‌ی رادیویی، رمان‌های جنایی (با کارآگاه بازرس پالمو) و صدها نقد و مقاله نوشت. او همچنین به‌عنوان روزنامه‌نگار کار کرد و مجله‌ی Suomen Kuvalehti را مدیریت نمود. والتاری از روان‌پریشی شیدایی_افسردگی رنج می‌برد و اغلب پس از اتمام یک کتاب به شدت افسرده می‌شد. او در سال ۱۹۵۷ عضو آکادمی فنلاند شد، در سال ۱۹۷۰ دکترای افتخاری از دانشگاه تورکو دریافت کرد و در سال ۱۹۵۲ نشان پرو فنلاندیا را دریافت نمود. او پرترجمه‌ترین نویسنده‌ی فنلاندی است و آثارش به بیش از ۳۰ زبان منتشر شده است.