کتاب خواجه عبدالله انصاری ستاره ای در هرات

کتاب خواجه عبدالله انصاری ستاره‌ ای در هرات نوشته‌ گروه مؤلفان نشر برکه با تصویرگری سحر حاتمی، روایتی داستانی از زندگی و سلوک عرفانی خواجه عبدالله انصاری برای مخاطبان نوجوان است. نشر برکه این کتاب را منتشر کرده و در قالب قصه‌ای بلند، کودکی تا سال‌های پختگی این عارف هراتی را دنبال کرده است. در این کتاب، زندگی خواجه از لحظه‌ی تولد در شهر هرات آغاز می‌شود و تا سال‌های سفر، شاگردی پیران طریقت، نوشتن مناجات‌نامه و درنهایت آخرین روزهای عمرش روایت شده است. متن کتاب با زبانی سرزنده و پر از گفت‌وگوهای کوتاه، شوخی‌های ظریف و تصویرهایی از کوچه‌ها، بازارها، مکتب‌خانه و مسجد، فضای خراسان آن روزگار را برای نوجوان امروز زنده کرده است. نویسندگان در کنار روایت ماجراهای زندگی خواجه، به علاقه‌ی او به کتاب و نوشتن، دقتش به واژه‌ها، رابطه‌اش با مردم عادی و نگاه مهربانش به دنیا پرداخته‌اند و نشان داده‌اند که چگونه یک کودک کتاب‌دوست و خیال‌پرداز، قدم‌به‌قدم به پیر هرات تبدیل می‌شود. تصویرگری رنگی و پرجزئیات کتاب نیز همراه متن پیش می‌رود و چهره‌ی شهر، مجلس‌های گفت‌وگو، سفرها و خلوت‌سرای خواجه را به چشم خواننده نزدیک می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب خواجه عبدالله انصاری ستاره ای در هرات

کتاب خواجه عبدالله انصاری ستاره‌ ای در هرات زندگی خواجه را از کودکی در شهر هرات تا سال‌های پایانی عمرش در قالب چند فصل پیوسته و ماجرا‌محور دنبال کرده است. گروه مؤلفان در این کتاب، ابتدا از تولد عبداللّه در خانواده‌ای اهل قصه و کتاب می‌گویند، پدری دانا و مادری قصه‌گو که خانه‌شان پر از کتاب و کلمه است. در فصل‌های آغازین، عبداللّه خردسال به‌جای بازی با توپ و ترقه، عاشق کاغذ و قلم است، شب‌ها با کتاب در بغل می‌خوابد و در محله به عبداللّه کتاب‌خوار معروف شده است. بخش‌هایی مانند ماجرای اولین معلم با ریش سفید و سبیل کج، سؤال‌های عجیب عبداللّه درباره‌ی دعا و لرزش دل، خطبه‌ی بچگانه در مسجد و زمین‌خوردن وسط قالی و شب‌زنده‌داری‌های او کنار شمع، فضای شاد و درعین‌حال تأمل‌برانگیزی ساخته است. 

در ادامه‌، کتاب نشان می‌دهد که چگونه علاقه‌ی او به واژه‌ها، دل‌نویسی، منبررفتن، سفر، شاگردی پیران و نوشتن مناجات‌نامه شکل می‌گیرد و رشد می‌کند. در بخش‌های میانی و پایانی کتاب، نویسندگان سفرهای خواجه به شهرهایی مثل نیشابور، بلخ، سمرقند و مرو را روایت کرده‌اند، سفرهایی که در آن‌ها با عارفان، شاعران و مردم عادی روبه‌رو می‌شود و از هر دیدار چیزی برای دفتر دلش برمی‌دارد. مجلس‌های گفت‌وگو با پیران طریقت، آشنایی با نام‌هایی مثل ابوسعید ابوالخیر، بایزید بسطامی و حلاج و نیز ماجراهای کوچک روزمره مثل صحبت با سبزی‌فروش، نانوا، کودک نقاش و مرد شاکی در کاروان‌سرا، در فصل‌های مختلف کتاب آمده است. 

در فصل‌هایی که به نوشتن مناجات‌نامه و دیگر آثار خواجه می‌پردازد، جملات معروفی از دعاها و مناجات‌های او در متن گنجانده شده تا خواننده با لحن و حال‌وهوای آن‌ها آشنا شود. کتاب در فصل‌های پایانی، به ساختن خلوت‌سرای دل، رابطه‌ی خواجه با شاگردان، حسادت برخی عالمان، زمستان سخت هرات و درنهایت آخرین سفر و وداع آرام او می‌پردازد، بی‌آنکه روایت را به‌سمت سوگواری اغراق‌آمیز ببرد. ساختار کتاب پیوسته است اما هر بخش، ماجرایی نسبتاً مستقل دارد که خواندن آن را برای نوجوانان آسان‌تر و جذاب‌تر کرده است.

خلاصه داستان خواجه عبدالله انصاری ستاره ای در هرات

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند! 

داستان کتاب خواجه عبدالله انصاری ستاره ای در هرات، با توصیف شهر هرات آغاز می‌شود، شهری که در آن کتاب و کبوتر بیشتر از آدم‌ها وجود داشت. در چنین شهری کودکی به دنیا می‌آید که نامش را عبداللّه می‌گذارند، کودکی با چشمانی براق و صدایی بلند که از همان دو سالگی به‌جای گریه، واژه‌هایی مثل اللّه و الهی بر زبان می‌آورد و اطرافیانش او را عارف آینده صدا می‌زنند. خانه‌ی او پر از قصه و کتاب است و همین فضا، علاقه‌ی عمیقش به خواندن و فکر کردن را شکل می‌دهد. 

عبداللّه به‌جای بازی‌های معمول، کتاب را بغل می‌کند و می‌خوابد، در محله به کتاب‌خوار معروف می‌شود و در مکتب‌خانه با سؤال‌هایش معلم را به چالش می‌کشد، سؤال‌هایی درباره‌ی لرزش دل هنگام دعا یا معنای عشق الهی. او در بازارچه می‌نشیند، به حرف‌های مردم گوش می‌دهد و دنیا را پررمزوراز می‌بیند. علاقه‌ی عبداللّه به واژه‌ها با بزرگ‌ترشدن جدی‌تر می‌شود و کم‌کم به سخن گفتن در جمع عادت می‌کند، روی منبر می‌رود، شعر و حکایت می‌خواند و یاد می‌گیرد که سخن گفتن برای دل مردم مهم‌تر از نمایش‌دادن دانش است. 

در همین مسیر، با کتاب‌های صوفیان آشنا می‌شود و می‌فهمد که راه خدا از دل می‌گذرد، سپس به‌دنبال پیران طریقت می‌رود، نزد پیر دانا در هرات می‌نشیند، بعد به نیشابور می‌رود و در مجلس ابوسعید ابوالخیر و دیگر مشایخ، درس سکوت، صبر، عشق و ادب می‌آموزد. پس از بازگشت به هرات، عبداللّه نخستین مجلس‌های گفت‌وگو را در حیاط خانه‌ی پدری برپا می‌کند. نوجوانان و بزرگ‌ترها دورش جمع می‌شوند و او بدون ادعای استادی، از دل و عشق و مهربانی حرف می‌زند. در همین دوره، تصمیم می‌گیرد کتاب‌هایی بنویسد که مردم عادی هم آن‌ها را بفهمند، از جمله منازل‌السائرین و سپس مناجات‌نامه را که دعاها و نجواهای ساده‌ی دل با خدا است. 

چرا باید کتاب خواجه عبدالله انصاری ستاره ای در هرات را بخوانیم؟

کتاب خواجه عبدالله انصاری ستاره ای در هرات، تصویری زنده از زندگی خواجه عبدالله انصاری ارائه کرده است. نویسندگان به‌جای تمرکز بر تاریخ خشک یا اصطلاحات پیچیده، از زاویه‌ی یک کودک و سپس نوجوان کتاب‌دوست به زندگی او نگاه کرده‌اند، کودکی که با سؤال، کنجکاوی، بازی با واژه‌ها و گوش‌دادن به مردم، کم‌کم به عارفی شناخته‌شده تبدیل می‌شود. این زاویه‌دید، مسیر رشد فکری و عاطفی خواجه را به فرایندی قابل‌درک تبدیل کرده است. 

در این کتاب، مفاهیمی مثل دعا، دل، عشق الهی، سلوک، صبر و توکل در قالب صحنه‌ها و گفت‌وگوهای روزمره نشان داده شده است، از حرف‌زدن با سبزی‌فروش و نانوا تا مناظره با شاگردان و عالمان. همین رویکرد کمک می‌کند که خواننده معنای این واژه‌ها را نه در قالب تعریف، بلکه در قالب تجربه‌ی زیسته‌ی شخصیت‌ها ببیند. مسئله‌ی کتاب‌خوانی، نوشتن، دفترهای شخصی و حساسیت خواجه به زبان فارسی، این اثر را برای کسانی که به ادبیات و زبان علاقه دارند جذاب کرده است؛ همچنین نقل بخش‌هایی از مناجات‌ها و دعاهای خواجه در متن، پلی میان گذشته و امروز می‌سازد و نشان می‌دهد که چگونه می‌توان با زبانی ساده و صمیمی با خدا حرف زد.

خواندن کتاب خواجه عبدالله انصاری ستاره ای در هرات را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب خواجه عبدالله انصاری ستاره ای در هرات به نوجوانانی پیشنهاد می‌شود که به قصه‌های زندگی شخصیت‌های تاریخی و عارفان علاقه‌مند هستند و دوست دارند آن‌ها را در قالب داستان دنبال کنند. این اثر همچنین به دانش‌آموزان علاقه‌مند به ادبیات فارسی، مناجات‌نامه‌ها و متون کلاسیک، مربیان، معلمان و والدینی که در پی متنی داستانی برای گفت‌وگو درباره‌ی دعا، دل، مهربانی و کتاب‌خوانی با نوجوانان هستند، توصیه می‌شود.