کتاب مادر دوست خوراکی های بد

کتاب مادر دوست خوراکی‌های بد نوشته‌ی دیلک جسور با تصویرگری الیس اوزر آوجی و ترجمه‌ی نازلی خلیلی‌صفا داستان دختری است که با یک مشکل عجیب روبه‌رو است: مادری که عاشق خوراکی‌های ناسالم است و از سبزیجات و غذاهای خانگی سالم فرار می‌کند. نشر برکه آبی آن را منتشر کرده است و متن در کنار تصویرهای رنگی و پرانرژی، فضای شاد و درعین‌حال آشنا از زندگی روزمره‌ی یک خانواده را نشان می‌دهد. راوی داستان از زبان یک کودک روایت می‌شود که هم خودش هله‌هوله را دوست دارد هم می‌داند اگر مدام چیپس، بیسکویت، پیتزا و همبرگر بخورد چه بلایی سر بدنش می‌آید؛ از چاق‌شدن شبیه بادکنک تا ضعیف‌شدن سیستم ایمنی و مریض‌شدن‌های پشت‌سرهم. در این میان مادر او کسی است که بیشتر از همه به خوراکی‌های بد دل‌بسته است و برای نخوردن غذاهای سالم بهانه‌های مختلف می‌آورد. این تضاد، هسته‌ی اصلی داستان را شکل می‌دهد و به‌تدریج به یک بازی خلاقانه و تجربه‌ی مشترک مادر و کودک برای کشف مزه‌های تازه تبدیل می‌شود. در پایان کتاب نیز بخشی خطاب به والدین آمده است که درباره‌ی تغذیه‌ی کودکان، نقش عادت‌ها، زمان‌بندی وعده‌ها و پرهیز از فشار و تنبیه هنگام غذا خوردن توضیح می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مادر دوست خوراکی های بد

کتاب مادر دوست خوراکی‌های بد با روایت دیلک جسور از همان جمله‌های اول، مشکل آشنای بسیاری از خانه‌ها را پیش می‌کشد: علاقه‌ی شدید به هله‌هوله و بی‌میلی به غذاهای سالم. راوی که کودکی کنجکاو است از مادرش می‌گوید که مدام بیسکوییت و چیپس می‌خورد، برای خانواده بیشتر ماکارونی، پلو، همبرگر و پیتزا درست می‌کند یا از بیرون سفارش می‌دهد و خودش هم سبزیجاتی مثل تره‌فرنگی، اسفناج، بروکلی، بادمجان و کدو را دوست ندارد. در متن، پیامدهای این نوع تغذیه با مثال‌هایی ساده و تصویری توضیح داده شده است؛ از چاق‌شدن «مثل بادکنک» و شکستن صندلی گرفته تا ضعیف‌شدن سیستم ایمنی، آب‌ریزش بینی و جا ماندن از بازی‌های کوچه به‌خاطر مریضی. در کنار این توضیحات، رؤیای کودک برای قدبلندشدن «مثل زرافه» با خوردن غذاهای سالم هم مطرح شده است که نشان می‌دهد ذهن او چطور میان تغذیه و رشد بدنی ارتباط برقرار کرده است. تصویرهای رنگی و شلوغ، فضای آشپزخانه، میز غذا و لحظه‌های بازی و قهر و آشتی را همراهی می‌کنند و به فهم بهتر متن کمک می‌کنند. کتاب مادر دوست خوراکی‌های بد در ادامه، از سطح گلایه‌ی کودک از عادت‌های غذایی مادر فراتر می‌رود و به یک بازی خلاقانه تبدیل می‌شود. کودک که مادرش را درک می‌کند و نمی‌خواهد او را به خوردن چیزی مجبور کند، پیشنهادی برای یک بازی می‌دهد: «در بشقابمان چه چیزی هست؟» در این بازی، مادر با چشم‌بند می‌نشیند و غذاهای مختلفی مثل کیک سبزیجات، کوفته‌ی بروکلی، کروکت تره‌فرنگی و مافین گل‌کلم را فقط از روی مزه حدس می‌زند. واکنش‌های او از اخم‌کردن هنگام شنیدن اسم غذا تا تعجب و لذت بعد از چشیدن آن‌ها، روند تغییر ذائقه و شکستن پیش‌داوری‌ها را نشان می‌دهد. در پایان داستان، مادر یاد گرفته است که مزه‌ی غذاهایی را که فکر می‌کرد دوست ندارد حداقل یک‌بار بچشد و خانواده هم سبزیجات و مواد مغذی را در غذاهایی که دوست دارند «پنهان» می‌کنند. بخش پایانی کتاب با عنوان سخنی به مادرها و پدرها به‌طور مستقیم به والدین خطاب کرده است و درباره‌ی تفاوت ظرفیت و ذائقه‌ی کودکان، اهمیت زمان مشخص برای غذا، پرهیز از هله‌هوله بین وعده‌ها، یکسان‌بودن غذای همه‌ی اعضای خانواده، دعوت کودک به کمک در تهیه‌ی غذا و چیدن میز و خطر فشار و تنبیه هنگام غذا خوردن توضیح داده است.

خلاصه کتاب مادر دوست خوراکی های بد

داستان مادر دوست خوراکی‌های بد از زبان دختری روایت می‌شود که یک مشکل بزرگ دارد: مادرش عاشق خوراکی‌های ناسالم است. مادر مدام بیسکوییت و چیپس می‌خورد و برای خانواده هم بیشتر غذاهایی مثل ماکارونی، پلو، همبرگر و پیتزا درست می‌کند یا از بیرون سفارش می‌دهد. راوی توضیح می‌دهد که خودش هم این خوراکی‌ها را دوست دارد اما می‌داند اگر همیشه این‌طور غذا بخورند چه اتفاقی می‌افتد؛ بدنشان مثل بادکنک بزرگ می‌شود، صندلی زیرشان می‌شکند، سیستم ایمنی‌شان ضعیف می‌شود، دماغشان مثل شیر آب خراب مدام آب‌ریزش دارد و وقتی دوستانشان در کوچه بازی می‌کنند آن‌ها باید مریض و بی‌حال در رختخواب بمانند. در ادامه، کودک از تجربه‌هایش با پدر می‌گوید؛ این‌که گاهی با هم با سبزیجات مختلف مثل تره‌فرنگی، اسفناج، بروکلی، بادمجان و کدو غذا درست می‌کنند. هر بار که مادر وارد آشپزخانه می‌شود و این غذاها را می‌بیند، بهانه‌هایی مثل «شکمم درد می‌کند»، «اشتها ندارم»، «حالم به هم می‌خورد»، «من سیرم» یا «خوابم می‌آید» می‌آورد و حتی سر میز غذا هم نمی‌نشیند و قبل از غذا با هله‌هوله خودش را سیر می‌کند. راوی تأکید کرده است که مادر را مجبور به خوردن نمی‌کند چون خودش هم از مجبورشدن به غذا خوردن بدش می‌آید، اما درعین‌حال می‌داند اگر مادر هیچ‌وقت مزه‌ی غذاهای مختلف را نچشد، هرگز غذای مورد علاقه‌ی سالمش را پیدا نمی‌کند. برای همین، کودک یک بازی پیشنهاد می‌دهد: «در بشقایمان چه چیزی هست؟» مادر وقتی می‌شنود قرار است بازی کنند، با هیجان قبول می‌کند. در این بازی، چشم‌های مادر بسته می‌شود و کودک و پدرش غذاهای متنوعی جلوی او می‌گذارند. مادر اول کیک سبزیجات را می‌چشد و از مزه‌ی خاص آن تعجب می‌کند، بعد کوفته‌ی بروکلی را امتحان می‌کند و آن را «خوشمزه» می‌نامد، سپس کروکت تره‌فرنگی را می‌چشد و می‌گوید از همه بیشتر این را دوست داشته است و دوباره از آن لقمه برمی‌دارد. در آخر هم مافین گل‌کلم را می‌چشد و مزه‌ی متفاوتش را تحسین می‌کند. وقتی چشم‌بند را برمی‌دارد و می‌فهمد همه‌ی این غذاهای خوشمزه همان سبزیجاتی هستند که همیشه از آن‌ها فرار می‌کرده، تعجب می‌کند. از آن به بعد، مادر مزه‌ی غذاهایی را که فکر می‌کرد دوست نخواهد داشت حداقل یک‌بار می‌چشد و خانواده هم سبزیجات و مواد مغذی را در غذاهایی که دوست دارند به شکل‌های مختلف استفاده می‌کنند. در بخش پایانی کتاب، نویسنده خطاب به والدین توضیح داده است که پیش از نگرانی درباره‌ی غذا نخوردن کودک، باید دید مشکل از کجاست؛ از ذائقه‌ی کودک یا از عادت‌ها و فشارهای والدین. در این بخش درباره‌ی تعیین زمان مشخص برای غذا، پرهیز از هله‌هوله بین وعده‌ها، یکسان‌بودن غذای همه‌ی اعضای خانواده، دعوت کودک به کمک در تهیه‌ی غذا و چیدن میز، پرهیز از فشار و تنبیه و اهمیت اعتماد به احساس سیری کودک صحبت شده است و بر این نکته تأکید شده که مهم‌تر از مقدار غذا، داشتن یک الگوی تغذیه‌ای سالم و متعادل است.

چرا باید کتاب مادر دوست خوراکی های بد را بخوانیم؟

کتاب مادر دوست خوراکی‌های بد یک موقعیت آشنا را از زاویه‌ی دید کودک نشان می‌دهد؛ جایی که نه‌تنها بچه‌ها بلکه بزرگ‌ترها هم درگیر هله‌هوله و خوراکی‌های ناسالم هستند. این زاویه‌ی دید، موضوع تغذیه‌ی سالم را از حالت نصیحت مستقیم خارج کرده است و آن را در قالب یک داستان خانوادگی، گفت‌وگو و بازی نشان داده است. در متن، کودک نه قربانی صرف عادت‌های غذایی بزرگ‌ترها است و نه موعظه‌گر؛ بلکه همراه پدر، راهی خلاقانه برای تغییر عادت‌های مادر پیدا می‌کند. این نگاه، مفهوم تغذیه‌ی سالم را به تجربه‌ای مشترک و شاد تبدیل کرده است. این کتاب به‌خوبی نشان داده است که چطور می‌توان با بازی، کنجکاوی و چشیدن مزه‌های تازه، ترس و پیش‌داوری نسبت به غذاهای جدید را کم کرد. نام‌بردن از غذاهایی مثل کیک سبزیجات، کوفته‌ی بروکلی، کروکت تره‌فرنگی و مافین گل‌کلم، ایده‌هایی عملی برای ترکیب سبزیجات در غذاهای جذاب‌تر ارائه کرده است. بخش پایانی کتاب که خطاب به مادرها و پدرها نوشته شده، نکات مشخصی درباره‌ی زمان‌بندی وعده‌ها، نقش هله‌هوله، اهمیت یکسان‌بودن غذای همه‌ی اعضای خانواده، دعوت کودک به مشارکت در تهیه‌ی غذا و پرهیز از فشار و تنبیه هنگام غذا خوردن مطرح کرده است. این ترکیب داستان و توضیحات پایانی، آن کتاب را به متنی تبدیل کرده است که هم برای همراهی کودکان با موضوع تغذیه‌ی سالم مناسب است هم برای والدینی که به‌دنبال درک بهتر رفتار غذایی فرزندشان هستند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن مادر دوست خوراکی‌های بد به خانواده‌هایی پیشنهاد می‌شود که درگیر چالش غذا نخوردن کودک، علاقه‌ی زیاد به هله‌هوله یا بی‌میلی به سبزیجات هستند. این کتاب به والدینی پیشنهاد می‌شود که به‌دنبال راه‌هایی ملایم و خلاقانه برای آشناکردن فرزندشان با تغذیه‌ی سالم هستند و می‌خواهند بدون فشار و تنبیه، عادت‌های غذایی بهتری در خانه شکل دهند. همچنین به مربیان مهدکودک و دبستان که در کلاس‌ها درباره‌ی تغذیه و سلامت صحبت می‌کنند، پیشنهاد می‌شود تا از آن به‌عنوان نقطه‌ی شروع گفت‌وگو و بازی‌های گروهی استفاده کنند.