کتاب بازگشت به روشنگری

کتاب بازگشت به روشنگری (نگاهی به اندیشه‌ها و خاطرات ابوالقاسم حسینجانی) نوشته میرعمادالدین فیاضی به‌همت انتشارات سوره مهر منتشر شده است. این کتاب به بررسی اندیشه‌ها و خاطرات ابوالقاسم حسینجانی، شاعر و نویسنده و فعال اجتماعی معاصر پرداخته است. این اثر در قالب تاریخ شفاهی و گفت‌وگو، زندگی و تحولات فکری حسینجانی را از دوران مبارزه تا سال‌های پس از انقلاب ۱۳۵۷ در ایران دنبال کرده است. نویسنده علاوه‌بر روایت خاطرات، به تحلیل نگاه فلسفی و هنری او نسبت به انسان، جامعه، شعر و مسئولیت اجتماعی پرداخته است. این کتاب تلاشی است برای بازخوانی نقش هنرمندان و متفکران در تحولات اجتماعی و فرهنگی ایران معاصر با تمرکز بر تجربه‌های شخصی و جمعی راوی. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بازگشت به روشنگری اثر میرعمادالدین فیاضی

کتاب بازگشت به روشنگری (نگاهی به اندیشه‌ها و خاطرات ابوالقاسم حسینجانی) به قلم میرعمادالدین فیاضی، روایتی تحلیلی از خاطرات و تجربیات یک شاعر و فعال اجتماعی است که در بستر تاریخ معاصر ایران شکل گرفته است. این کتاب با بهره‌گیری از قالب تاریخ شفاهی، نه‌تنها به بازگویی رویدادهای زندگی حسینجانی می‌پردازد، بلکه تلاش می‌کند لایه‌های عمیق‌تر شخصیت و تحول فکری او را نیز آشکار کند. ساختار کتاب بر پایه‌ی گفت‌وگوهای متعدد و بازخوانی خاطرات همراه با تحلیل‌های نویسنده درباره‌ی نسبت انسان با زمان، جامعه و مسئولیت فردی استوار است. نویسنده به نقش شعر و ادبیات در بازسازی هویت فردی و جمعی و نیز به چالش‌های اجتماعی و سیاسی دوران انقلاب ۱۳۵۷ و پس از آن هم توجه ویژه‌ای کرده است. کتاب بازگشت به روشنگری ضمن مرور فرازونشیب‌های زندگی راوی، به دغدغه‌های فلسفی و اجتماعی او درباره‌ی معنای انسان، ضرورت روشنگری و بازتعریف مفاهیم بنیادین در جامعه‌ی ایرانی می‌پردازد. این اثر پلی میان خاطره و تحلیل و میان تجربه‌ی زیسته و اندیشه‌ی انتقادی ایجاد کرده است.

خلاصه کتاب بازگشت به روشنگری

ابوالقاسم حسینجانی که در سال‌های پیش و پس از انقلاب ۱۳۵۷ نقش فعالی داشته، خاطرات خود را نه‌صرفاً به‌عنوان بازگویی رویدادها، بلکه به‌مثابه‌ی فرصتی برای بازاندیشی در باب انسان، مسئولیت و معنای زندگی ارائه می‌کند. کتاب با شرح فرازونشیب‌های زندگی این شخصیت، از دوران فرمانداری و نمایندگی مجلس تا تجربه‌ی زندان و مهاجرت، به تأثیر این رخدادها بر شکل‌گیری نگاه انتقادی و شاعرانه‌ی او می‌پردازد. در بخش‌هایی از کتاب، حسینجانی با نگاهی فلسفی به مفاهیمی چون روشنگری، مسئولیت‌پذیری و نقش شعر در جامعه می‌نگرد. او شعر را حادثه‌ای می‌داند که باید در جامعه اثرگذار باشد و معتقد است بازگشت به ریشه‌ها و بازتعریف مفاهیم، لازمه‌ی عبور از بحران‌های هویتی و اجتماعی است. کتاب حاضر به اهمیت تاریخ شفاهی و ثبت خاطرات به‌عنوان منبعی زنده برای شناخت جامعه و فرهنگ اشاره می‌کند. این اثر تلاشی است برای پیوند تجربه‌ی فردی با دغدغه‌های جمعی و بازخوانی نقش هنرمند و متفکر در تحولات اجتماعی ایران.

چرا باید کتاب بازگشت به روشنگری را بخوانیم؟

ناداستانِ بازگشت به روشنگری با ترکیب خاطره، تحلیل و تأمل فلسفی، تصویری از زندگی و اندیشه‌ی یک شاعر و فعال اجتماعی ارائه می‌دهد. این کتاب با عبور از روایت صرف رویدادها، به بررسی ریشه‌های فکری و تحولات درونی یک شخصیت تأثیرگذار می‌پردازد و نشان می‌دهد چگونه تجربه‌های فردی می‌تواند به بازتعریف مفاهیم اجتماعی و فرهنگی منجر شود. خواننده با مطالعه‌ی این اثر با اهمیت تاریخ شفاهی، نقش ادبیات در جامعه و ضرورت بازنگری در باورها و ارزش‌ها آشنا می‌شود. همچنین این کتاب فرصتی برای تأمل درباره‌ی مسئولیت فردی، معنای روشنگری و جایگاه انسان در جهان معاصر فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به دوستداران تاریخ معاصر ایران، پژوهشگران حوزه‌ی ادبیات و فلسفه، فعالان اجتماعی و کسانی که دغدغه‌ی هویت، مسئولیت اجتماعی و نقش هنر در جامعه را دارند، پیشنهاد می‌شود. همچنین ناداستان حاضر برای کسانی که به تاریخ شفاهی و تجربه‌های زیسته‌ی متفکران و هنرمندان علاقه‌مند هستند، سودمند است.

بخشی از کتاب بازگشت به روشنگری

«پس چه باید کرد

در جایی که آب هم

آدم را آتش می‌زند؟!

زندگی پویایی ا‌ست؛ جوهرۀ زندگی، چیزی به غیر از این نیست. به زندگی‌ام این‌طور نگاه نمی‌کنم که چه زمانی یا در پیِ چه ماجرایی دچار تغییر و تحول شدم. نباید دنبال حلقۀ مفقوده بگردیم. این حلقه‌ها را در فراز و فرود، متصل به هم می‌دانم. ممکن است جایی مقداری فاصله باشد یا ‌جایی وادادگی، ولی آن مایه و جوهرۀ اصلی همیشگی است؛ حال یک ‌جایی کم‌رنگ است یک ‌جایی بیشتر. ولی مهم این است که در مجموع دارد توسعه پیدا می‌کند در فطرت. درواقع به‌نوعی «استقرا» رسیدن است. یعنی از کوچکی‌ها حرکت می‌کنیم، این‌ها با هم جمع می‌شوند و نتیجه دریا می‌شود. درواقع به‌‌نوعی انتگرال‌گیری است، مجموعه‌‌سازی است.

فرد به جامعه می‌رسد و جامعه دریاست، اقیانوس است و این اقیانوس ممکن است زمینی باشد، ممکن است کهکشانی باشد؛ اگر جهان را تجزیه کنیم، به کوچکی‌ها می‌رسیم و اگر جمع کنیم، به بزرگی‌ها می‌رسیم.»