
کتاب از درد سخن گفتن
معرفی کتاب از درد سخن گفتن
کتاب از درد سخن گفتن، گزیدهای از شعرهای مهرداد اوستا است که توسط ساعد باقری و سهیل محمودی گزینش و بهوسیلهی انتشارات امیرکبیر در سال ۱۳۸۹ منتشر شده است. این کتاب که هشتمین جلد از مجموعهی صد سال شعر فارسی است، با هدف ارائهی تصویری جامع و متنوع از شعر فارسی معاصر، به انتخاب و معرفی آثار برجستهی مهرداد اوستا پرداخته است. پژوهندگان با رویکردی تحلیلی کوشیدهاند بهترین، معروفترین و جریانسازترین شعرهای این شاعر ایرانی را گردآوری کنند تا علاقهمندان شعر و دانشجویان و دانشآموزان ادبیات فارسی با بخشی از میراث ادبی معاصر ایران آشنا شوند. نسخهی الکترونیکی این اثر را میتوانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.
درباره کتاب از درد سخن گفتن اثر ساعد باقری و سهیل محمودی
کتاب از درد سخن گفتن (گزیدهی شعر مهرداد اوستا) حاصل پژوهش و گزینش ساعد باقری و سهیل محمودی است. این مجموعه به معرفی و تحلیل شعرهای مهرداد اوستا پرداخته است. کتاب حاضر بخشی از پروژهی صد سال شعر فارسی است که با هدف مرور و بازخوانی شعر معاصر ایران تدوین شده است. ساختار کتاب بر پایهی انتخاب شعرهایی است که یا از نظر ادبی برجستهاند یا در میان مردم شناختهشدهاند یا در جریانسازی شعر معاصر نقش داشتهاند. ساعد باقری و سهیل محمودی در مقدمه ضمن اشاره به اهمیت تنوع قالبها و پرهیز از تعصب نسبت به سبکهای شعری، بر این نکته تأکید کردهاند که شعر مهرداد اوستا، بهویژه در قالب قصیده، توانسته است اصالت سنتی را حفظ کند و نیز با نوآوریهای تصویری و زبانی به شعر امروز نزدیک شود. کتاب حاضر علاوهبر شعرها، مقدمهای تحلیلی دربارهی زندگی، شخصیت و جایگاه ادبی مهرداد اوستا ارائه داده و تلاش کرده است مخاطب را با ابعاد مختلف آثار و اندیشههای او آشنا کند.
اما مهرداد اوستا (Mehrdad Avesta) که بود؟
مهرداد اوستا با نام محمدرضا رحمانی یاراحمدی، شاعر و نویسندهی معاصر ایرانی، در ۲۰ بهمن ۱۳۰۸ در بروجرد به دنیا آمد و در ۱۷ اردیبهشت ۱۳۷۰ در تهران درگذشت. او علاوهبر فعالیتهای ادبی در حوزهی فلسفه، موسیقی و ادبیات فارسی فعال و برگزیدهی اولین دورهی جشنوارهی بینالمللی شعر فجر در بخش امام و انقلاب بود. از کودکی استعداد شعرگویی داشت؛ از کلاس پنجم ابتدایی با تشویق معلمانش شعر سرود. پس از مهاجرت به تهران در سال ۱۳۲۰، تحصیلات دبیرستان را به پایان رساند و در سال ۱۳۲۷ وارد دانشکدهی معقول و منقول (الهیات) دانشگاه تهران شد و پس از کسب مدرک لیسانس و فوقلیسانس فلسفه، همزمان به استخدام وزارت آموزشوپرورش درآمد و در چندین دبیرستان تهران تدریس کرد. در سال ۱۳۳۲ بهدلیل سرودن شعرهای انتقادی علیه رژیم پهلوی، هفت ماه زندانی شد. فعالیت دانشگاهی را از سال ۱۳۳۳ آغاز و در رشتههای فلسفه، زبان و ادبیات فارسی، فلسفهی تاریخ، تاریخ هنر و موسیقی تدریس کرد. در طول زندگی سفرهای متعدد علمی و فرهنگی به فرانسه، انگلستان، ایتالیا، سوئیس و پاکستان داشت و با شخصیتهایی همچون برتراند راسل و ژان پل سارتر دیدار کرد. در طول فعالیت ادبی خود آثار متعددی خلق کرد که ازجملهی آنها میتوان به «تصحیح دیوان سلمان ساوجی»، «عقل و اشراق»، «از کاروان رفته»، «پالیزبان»، «حماسهی آرش»، «از امروز تا هرگز»، «شراب خانگی ترس محتسب خورده»، «تیرانا» و «امام، حماسهای دیگر» اشاره کرد. با تألیف، تحقیق و تصحیح آثار ادبی و فلسفی و شرکت در شورای شعر وزارت فرهنگ و گرامیداشت شاعران برجسته، جایگاه مهمی در فرهنگ و ادبیات معاصر ایران پیدا کرد و در آرامگاه مشاهیر بهشت زهرا در تهران به خاک سپرده شد.
خلاصه کتاب از درد سخن گفتن
کتاب مجموعهای از شعرهای مهرداد اوستا را در قالبهای مختلف، بهویژه قصیده و غزل، گردآوری کرده است. محور اصلی شعرهای این کتاب دغدغههای انسانی، اجتماعی، دینی و فلسفی است که با زبانی تصویری و موسیقایی بیان شدهاند. اوستا در شعرهایش به موضوعاتی چون رنج، امید، عشق، هویت، دین و وطن میپردازد و با بهرهگیری از تشبیهها و استعارههای تازه، تصاویر بدیعی خلق میکند. او در قصاید خود ضمن وفاداری به ساختار سنتی با پرداختن به مسائل روز و استفاده از عناصر نو، شعر را به فضای معاصر نزدیک میکند. غزلهای او نیز با موسیقی درونی و بازیهای زبانیْ احساسات لطیف و عواطف انسانی را به تصویر میکشد. کتاب همچنین با مقدمهای مفصل، زندگی و سیر فکری مهرداد اوستا را مرور و جایگاه او را در میان شاعران معاصر ایرانی برجسته میکند. در کنار شعرها، نمونههایی از نثر ادبی و قطعههای کوتاه نیز آمده که نشاندهندهی توانایی مهرداد اوستا در بیان اندیشهها و احساسات در قالبهای مختلف است.
چرا باید کتاب از درد سخن گفتن را بخوانیم؟
کتاب از درد سخنگفتن با انتخاب دقیق شعرهای مهرداد اوستا، فرصتی برای آشنایی با یکی از چهرههای تأثیرگذار شعر معاصر ایران فراهم میکند. این کتاب نهتنها به دوستداران شعر فارسی امکان میدهد با سبک و زبان اوستا آشنا شوند، بلکه با ارائهی مقدمهای تحلیلی، زمینهی درک بهتر جایگاه و اهمیت او در ادبیات معاصر را فراهم میسازد. تنوع قالبها، پرداختن به موضوعات اجتماعی و انسانی و توجه به موسیقی و تصویرسازی در شعرها از ویژگیهایی است که این کتاب را خواندنی میکند. همچنین رویکرد بیطرفانه و تحلیلی نویسندگان در انتخاب و معرفی آثار، به مخاطب کمک میکند تا بدون پیشداوری با شعر مهرداد اوستا مواجه شود.
خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد میکنیم؟
خواندن این کتاب به دوستداران شعر فارسی، دانشجویان و دانشآموزان رشتهی ادبیات، پژوهشگران حوزهی ادبیات معاصر ایران و کسانی که بهدنبال شناخت جریانهای مختلف شعر ۱۰۰ سال اخیر ایران هستند، پیشنهاد میشود. همچنین این کتاب برای کسانی که دغدغهی فهم شعر در قالبهای سنتی و معاصر را دارند، گزینهی مناسبی است.
درباره ساعد باقری
ساعد باقری، شاعر ایرانی معاصر، مجری رادیو و تلویزیون و سرایندهی سرود ملی جمهوری اسلامی ایران، در سال ۱۳۳۹ در محلهی نازیآباد تهران متولد شد. فعالیت هنری را از سال ۱۳۶۱ با حضور در جلسات شعر حوزهی هنری آغاز کرد و در سال ۱۳۶۲ همکاری خود را با رادیو شروع کرد و نویسندهی برنامهی رادیویی راه شب شد. همزمان به سرودن شعر پرداخت و نخستین مجموعهی شعر خود را با عنوان نجوای جنون در سال ۱۳۶۳ منتشر کرد. در سال ۱۳۶۸ مدیریت گروه کودک و نوجوان رادیو را بر عهده گرفت و وارد عرصهی ترانهسرایی شد. در سال ۱۳۷۱ با همکاری محمدرضا محمدی نیکو، کتاب شعر امروز را دربارهی تحولات قالبهای شعری از سال ۱۳۵۷ تا ۱۳۷۰ منتشر کرد و در سال ۱۳۷۲ با پخش برنامهی ۱۲۰قسمتی تماشاگه راز در شبکهی دوم سیما به موضوع تحقیق و پژوهش در سبک هندی پرداخت. از سال ۱۳۷۲ تا ۱۳۷۴ مدیریت ادارهی کل موسیقی و سرود صداوسیما را بر عهده داشت و در سال ۱۳۸۳ با عنوان رئیس شورای شعر و عضو شورای عالی شعر، دوباره وارد مرکز موسیقی و سرود شد. یک اثر منتشرشدهی او کتاب «مدیر باش، رئیس» است که در اسفند ۱۳۹۴ رونمایی شد. بسیاری از اشعار او در تولید آلبوم خوانندگان مطرحی مانند عبدالحسین مختاباد، علیرضا افتخاری، حسامالدین سراج و محمد اصفهانی استفاده شده است. انجمن ادبی مستقل آیینه که از اردیبهشت ۱۳۹۹ فعالیت خود را آغاز کرده و بهعنوان یکی از پویاترین انجمنهای ادبی به کار خود ادامه داده، به پاسداشت یک عمر فعالیت ساعد باقری در حوزههای ادبی، آموزشی، پژوهشی، موسیقی و رسانه و به مناسبت گرامیداشت شعر فارسی که گنجینهای غنی و ناتمام در فرهنگ ایرانیان است، تصمیم به برگزاری سالانهی جایزهای با عنوان و نام او گرفته است.
درباره سهیل محمودی
سید حسن ثابت محمودی مشهور به سهیل محمودی، شاعر، نویسنده و مجری ایرانی، در ۲۷ دی ۱۳۳۹ در خیابان ایران در تهران به دنیا آمد. از کودکی با چاووشیخوانی حاجیانی که از مکه میآمدند آشنا شد. پس از پایان تحصیلات به فعالیت مطبوعاتی روی آورد و در ۱۸سالگی با حمایت افرادی مانند منوچهر آتشی، پرویز خرسند و محمود گلابدرهای وارد فضای مطبوعات شد؛ سپس با کمک مجید حداد عادل به صداوسیما راه یافت و همزمان با حضور در روزنامهی جمهوری اسلامی با میرحسین موسوی همکاری داشت. ورود او به عرصهی شعر و آشنایی با رموز آن با راهنمایی مهرداد اوستا شکل گرفت. تخلص سهیل را برای خود برگزید؛ اگرچه کمتر در شعر از آن استفاده کرده است. آثار او شامل مجموعههای شعری متعدد است و ترانههایش توسط خوانندگانی چون علیرضا افتخاری، شادمهر عقیلی، محمد اصفهانی، مانی رهنما، ناصر عبداللهی، حمید حامی، حمید غلامعلی و مهران مدیری اجرا شده است. سهیل محمودی سابقهی فعالیتهای رادیویی و تلویزیونی نیز دارد و در برنامههای ادبی و فرهنگی همچون «با کاروان شعر و موسیقی» و «ادبی و فرهنگی انتهای شب» حضور داشته و اجرا و نویسندگی ویژه برنامههایی مانند «دری به باغ نور»، «ضیافت»، «کاروان» و «نغمهی بهاران» را بر عهده داشته است. او در آثار خود با گرایش به مهربانی و محبت و بهرهگیری از زبان روزمره در قالب شاعرانه، سهم مهمی در شکلگیری زبان شعر انقلاب و غزل معاصر داشته و تلاش کرده است تا کلمات عادی را لباس شاعرانه ببخشد و موضوعاتی همچون حماسه، عشق و شهادت را در آثارش منعکس کند.
بخشی از کتاب از درد سخن گفتن
«رهگذار حیات
همّتم را پای بشکستند و بال
راه، ناهموار و مقصد، دور بود
عرصهای جولانگهِ طوفان مرگ
چارموج ورطهای پُر شور بود
تنگنایی تنگتر، دلگیرتر
تیرهتر از تنگنای گور بود
غول ظلمت، رهزن و مردمشکار
رهگذارش در شبی دیجور بود
یا نَزَد نوری در این ره خیمه، یا
چشم ما در نورباران، کور بود
با وجود مشربی چونین مرا
جایگه در چشم تنگ مور بود...»
حجم
۱۰۰٫۸ کیلوبایت
سال انتشار
۱۴۰۴
تعداد صفحهها
۱۵۸ صفحه
حجم
۱۰۰٫۸ کیلوبایت
سال انتشار
۱۴۰۴
تعداد صفحهها
۱۵۸ صفحه