کتاب اتین دکرو

کتاب اتین دکرو (زیستن همانند پرومته) نوشته‌ی توماس لیبارت و با ترجمه‌ی مبین عطاری تصویری مفصل از زندگی، کار و اندیشه‌های اتین دکرو، مبدع مایم جسمانی، ارائه می‌دهد. نویسنده با تکیه بر سال‌ها همکاری نزدیک با دکرو، مسیر هنری او را از کارگری و مبارزه‌ی سیاسی تا تبدیل‌شدن به یکی از مهم‌ترین چهره‌های تئاتر مبتنی‌بر بدن دنبال کرده است. مترجم در مقدمه توضیح داده است که چگونه برای وفاداری به نگاه دکرو، به سراغ مقالات، ویدئوها و منابع متعدد رفته است. نشر نیماژ آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب اتین دکرو

کتاب اتین دکرو (زیستن همانند پرومته) روایتی تحلیلی و روشمند از زندگی و کار اتین دکرو است که توماس لیبارت آن را بر پایه‌ی چهار سال همکاری روزانه و پیگیری بیش‌از یک دهه‌ای نوشته است. نویسنده از همان ابتدا دکرو را در کنار اصلاح‌طلبان بزرگ تئاتر قرن بیستم مانند استانیسلاوسکی، کوپو و میرهولد قرار می‌دهد و نشان می‌دهد چگونه او با مایم جسمانی، بدنی تازه برای تئاتر تعریف کرده است. در کتاب اتین دکرو، فصل‌های آغازین به زندگی شخصی و شکل‌گیری جهان‌بینی او اختصاص دارد؛ از کودکی در خانواده‌ای کارگری، تجربه‌ی مشاغل سخت، حضور در ارتش و شیفتگی به سیرک و بوکس تا آشنایی با ژاک کوپو و ورود به مدرسه‌ی ویو کلمبیه. سپس مسیر او در گروه‌های مختلف، از «بذر» و «۱۷۸۹» تا سال‌های تدریس و اجرا در نیویورک و بازگشت به زیرزمین بولونیه بیلانکور دنبال شده است. کتاب اتین دکرو در بخش‌های میانی وارد جزئیات تکنیک مایم جسمانی می‌شود؛ مفاهیمی مانند «میزان‌مندی»، «تن‌دیسی متحرک»، «فیگورهای شیوه»، «گام‌ها» و «حالات تعادلی» با مثال‌ها، روایت‌های کلاسی و ارجاع به تمرین‌ها توضیح داده شده‌اند. در ادامه، نسبت کار دکرو با تئاتر آسیایی، دیدگاه ائوجنیو باربا، مقایسه با گروتوفسکی و بحث مفصل درباره‌ی مخاطب و اجرا در کارگاه بررسی شده است. در فصل‌های پایانی کتاب اتین دکرو، نویسنده به بازتاب کار دکرو در جهان، برداشت شاگردان، زبان آیینی و شبه‌مذهبی توصیف‌های منتقدان و پژوهشگران و جایگاه او در تاریخ مایم مدرن می‌پردازد و نشان می‌دهد چگونه «معبد جامع مایم جسمانی» از یک زیرزمین به شبکه‌ای بین‌المللی از مدارس و هنرجویان گسترش یافته است.

خلاصه کتاب اتین دکرو

کتاب اتین دکرو (زیستن همانند پرومته) بر محور این ایده شکل گرفته است که دکرو همچون پرومته، آتشی تازه به تئاتر آورده است: مایم جسمانی. نویسنده نشان می‌دهد چگونه تجربه‌ی کارگری، مبارزه‌ی سیاسی، شیفتگی به سیرک و ورزش و شاگردی نزد کوپو، همه در شکل‌گیری این شیوه‌ی مبتنی‌بر بدن نقش داشته‌اند. در بخش نظری، ساختار دقیق بدن در نگاه دکرو، سه شیوه‌ی حرکت ستون فقرات، مفهوم میزان‌مندی، تن‌دیسی متحرک، گام‌ها و حالات تعادلی تشریح شده است. کتاب همچنین به بداهه‌پردازی‌های جمعه‌شب، ایده‌ی «سکون پویا» و «وضعیت ارتعاشی» می‌پردازد و نشان می‌دهد چگونه دکرو از طریق آموزش سخت‌گیرانه، شاگردان را از «انسان، زیادی انسان» به «فکر ناب» و بازیگر پرومته‌ای نزدیک می‌کند.

چرا باید کتاب اتین دکرو را بخوانیم؟

این کتاب تصویری کم‌نظیر از تئاتر مبتنی‌بر بدن ارائه می‌دهد و نشان می‌دهد مایم جسمانی چگونه از دل زندگی پررنج و مبارزه‌جویانه‌ی دکرو زاده شده است. خواننده با خواندن آن کتاب، هم با تاریخ یک جریان مهم در تئاتر آشنا می‌شود و هم با واژگان و مفاهیم دقیقی روبه‌رو می‌شود که می‌تواند نگاهش به بدن، حرکت و بازیگری را دگرگون کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران تئاتر، بازیگران و کارگردانان علاقه‌مند به کار با بدن، هنرجویان مایم و حرکت، و کسانی که درگیر پرسش‌هایی درباره‌ی نسبت سیاست، اخلاق و تمرین هنری هستند پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب اتین دکرو

«در سال‌های اولیهٔ زندگی دکرو ما شاهد موضوعاتی هستیم که بعدها او در طول دوران حرفه‌ای فعالیت خود استفاده کرده و توسعه داده است. در عشق او به سیرک است که ما تمایل به استفاده از بازیگران بسیار پرانرژی، کارکشته و ماهر را بر روی صحنه‌ای خالی می‌بینیم. احترام دکرو به مجسمه‌سازی از آغاز و نگاه او به پدرش به‌عنوان «تندیس متحرک» است که به یکی از مباحث تکنیک مایم جسمانی دکرو تبدیل شده است. در کافه‌کنسرت بود که دکرو آخرین نفس‌های پانتومیم قرن‌نوزدهمی را به تماشا نشست، تنها هنری که او صراحتاً «از آن متنفر بود»، و تکنیک او به‌طور کلی از آن دور شد. درحالی‌که پانتومیم در درجهٔ اول بر اندام‌ها و سطوح بیرونی بدن تأکید می‌کند و به‌خصوص تصاویر جذاب و سرگرم‌کننده را به تصویر می‌کشد، حرکات مایم جسمانی از عمیق‌ترین قسمت‌های بدن (داخل عضلهٔ دوسر ران و باسن، و در شکم از زیر ناف) شروع می‌شود و سرگرمی و جذابیت در درجهٔ اول هدف قرار نمی‌گیرد. بنا بر نظر ائوجنیو باربا مایم جسمانی شامل: «شناخت و دانش بازیگر از سطوح پیشابیانی، نحوهٔ ایجاد حضور و گیرایی در بازیگر و چگونگی مهارت‌افزایی در بیان تبادلات انرژی؛ که در تئاتر غرب بی‌نظیر است» می‌شود. (باربا ۱۹۹۷:۱۲)»