کتاب هزارتو

کتاب هزارتو نوشتهٔ بث استیل و ترجمهٔ نازنین شریعتی است. انتشارات دیدآور این نمایشنامهٔ بریتانیایی را روانهٔ بازار کرده است. این اثر دربارهٔ بدهی است.

درباره کتاب هزارتو

کتاب هزارتو (Labyrinth) حاوی یک نمایشنامهٔ بریتانیایی است که پنج پرده دارد. این متن نمایشی دربارهٔ بدهی است. گفته شده است که این نمایشنامه می‌توانست باتوجه‌به اسناد مالی و سیاسی منتشرشده و پژوهش‌های نویسنده‌اش در قالب مستند نوشته شود، اما بنا بر میل نویسنده و توانایی او تبدیل به نمایشنامه‌ای تاریخی شد. بث استیل نام «Labyrinth» را برای این نمایشنامه برگزیده که دارای دو معنای هزارتو و مخمصه است. نازنین شریعتی باتوجه‌به پیچیدگی‌هایی که متن به آن اشاره دارد، معنای هزارتو را برای ترجمه مناسب‌تر دیده است. این نمایشنامه اولین‌بار در مجموعهٔ تئاتر همپستد لندن در یکم سپتامبر ۲۰۱۶ اجرا شد؛ نمایشنامه‌ای با بیش از ۱۰ شخصیت که از یک بانک در نیویورک و در سال ۱۹۷۸ میلادی آغاز می‌شود.

می‌دانیم که نمایشنامه متنی است که برای اجرا بر روی صحنه و یا هر مکان دیگری نوشته می‌شود. هر چند این قالب ادبی شباهت‌هایی به فیلم‌نامه، رمان و داستان دارد، شکل و فرم و رسانه‌ای جداگانه و مستقل محسوب می‌شود. نخستین نمایشنامه‌های موجود از دوران باستان و یونان باقی مانده‌اند. نمایشنامه‌ها در ساختارها و شکل‌های گوناگون نوشته می‌شوند، اما وجه اشتراک همهٔ آن‌ها ارائهٔ نقشهٔ راهی به کارگردان و بازیگران برای اجرا است. بعضی از نمایشنامه‌ها تنها برای خواندن نوشته می‌شوند؛ این دسته از متن‌های نمایشی را کلوزِت (Closet) نامیده‌اند. از مشهورترین نمایشنامه‌نویس‌های غیرایرانی می‌توان به «آیسخولوس»، «سوفوکل»، «اوریپید» (یونان باستان)، «شکسپیر»، «هارولد پینتر» (انگلستان)، «مولیر» (فرانسه)، «هنریک ایبسن» (نروژ)، «آگوست استریندبرگ» (سوئد)، «برتولت برشت» (آلمان)، «ساموئل بکت» (ایرلند) و «یوجین اونیل» (آمریکا) اشاره کرد. نام برخی از نمایشنامه‌نویس‌های ایرانی نیز «بهرام بیضائی»، «عباس نعلبندیان»، «اکبر رادی»، «غلامحسین ساعدی»، «بهمن فُرسی»، «محسن یلفانی»، «نغمه ثمینی»، «محمد رضایی راد»، «محمد یعقوبی»، «محمد رحمانیان»، «علیرضا نادری» و «محمد چرمشیر» بوده است.

خواندن کتاب هزارتو را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران ادبیات نمایشی معاصر بریتانیا و قالب نمایشنامه پیشنهاد می‌کنیم.

درباره بث استیل

بث استیل، نویسنده‌ای بریتانیایی است که نخستین اثرش با نام «خندق»، برای اولین‌بار در جشنوارهٔ های‌تاید به نمایش درآمد. «خندق» نامزد جایزهٔ جان وایتینگ شد. «سرزمین عجایب»، دومین نمایشنامهٔ او در سالن اصلی تئاتر همپستد اجرا شد و بسیار مورد توجه منتقدان و مخاطبان قرار گرفت. «سرزمین عجایب» در میان انتخاب‌های نهایی جایزهٔ اسمیت بلک‌برن بود و جایزهٔ چارلز وینتور را به‌خاطر امیدوارکننده‌ترین نمایشنامه‌نویس جوان در جشنوارهٔ ایوینینگ استاندارد برای نویسنده به ارمغان آورد. سومین نمایشنامهٔ او با عنوان «هزارتو» (Labyrinth) در سال ۲۰۱۶ در سالن اصلی تئاتر همپستد اجرا شد و مورد استقبال منتقدان و مخاطبان واقع شد.

بخشی از کتاب هزارتو

«بانک. دست‌شویی مردانه.

(ریک و فیلیپ کنار هم در دست‌شویی ایستاده‌اند.)

فیلیپ: دارم بهت می‌گم هتل اون دست خیابون صبحونه‌های بهتری داره.

ریک: باور نمی‌کنم.

فیلیپ: باور کن، این بهتره.

ریک: اما همون هتله.

فیلیپ: یه هتله اما صبحونه‌هاش فرق داره.

ریک: منوهای متفاوت؟

فیلیپ: منوهای یکسان.

(مکثی کوتاه.)

ریک: مواد اولیه؟

فیلیپ: زنجیره‌ایه.

ریک: مواد اولیهٔ یکسان!

فیلیپ: بیسکوییت‌های یکسان، سس گوشت‌های یکسان. صبحونهٔ متفاوت.

ریک: ها؟! این چیزیه که واسه صبحونه می‌خوری؟ بیسکوییت و سس گوشت؟

فیلیپ: بعضی وقت‌ها. مگه چیه؟

ریک: هیچی. به اون‌جور آدم‌ها نمی‌خوردی.

فیلیپ: اون‌جور آدم‌ها؟ آدم‌ها رو از روی صبحونه‌شون قضاوت می‌کنی؟

ریک: وعدهٔ مکاشفه‌آمیزیه.

فیلیپ: وعدهٔ مهمیه، قبول، اما مکاشفه‌آمیز؟

ریک: مثلاً اسکاتلندی‌ها ـ

فیلیپ: صبر کن! تو یه ملت رو از روی صبحونه‌شون قضاوت می‌کنی؟

ریک: اونا در آسیب‌پذیرترین حالت‌شون به بیضهٔ گوسفند رو می‌آرن. بهشون احترام می‌ذارم.

(مکثی کوتاه.)

فیلیپ: کورن‌فلکس میوه‌ای در موردم چه اطلاعاتی می‌ده؟

(جان از یکی از اتاقک‌ها خارج می‌شود، دست‌اش را می‌شوید و به سراغ خشک‌کن می‌رود.)

ریک: کار نمی‌کنه.

(جان دوباره امتحان می‌کند.)

فیلیپ: کار نمی‌کنه.

(جان دوباره امتحان می‌کند.)

ریک: کار نمی‌کنه.

جان: یه‌جوری نگاهم نکن انگار دیوونه‌م.

فیلیپ: توضیح دیوونگی اینه که یه کار رو مدام انجام بدی و انتظار داشته باشی نتیجهٔ متفاوتی بگیری.»