کتاب دختر خداحافظی

کتاب دختر خداحافظی (The Goodbye Girl) نوشته نیل سایمون و ترجمه شهرام زرگر، نمایش‌نامه‌ای است که ماجرای هم‌خانه‌شدن ناخواسته‌ی زنی تنها، دخترش و بازیگری دردسرساز را به روی صحنه می‌آورد. متن، از همان آغاز با ترک‌شدن، بی‌پولی، جابه‌جایی اجباری و برخورد دو جهان متفاوت پیش می‌رود و از دل موقعیت‌های پرتنش، گفت‌وگوهایی تند، بامزه و گاهی تلخ می‌سازد. انتشارات دیدآور این متن نمایشی را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب دختر خداحافظی

کتاب دختر خداحافظی نوشته‌ی نیل سایمون نمایش‌نامه‌ای است که در فضای یک آپارتمان کوچک در نیویورک شکل می‌گیرد و تنش اصلی‌اش از یک وضعیت کاملاً ناگهانی بیرون می‌آید: پائولا و دخترش لوسی پس از رهاشدن از سوی مردی که با او زندگی می‌کرده‌اند، ناگهان با بازیگری روبه‌رو می‌شوند که همان خانه را اجاره کرده و حق قانونی ورود به آن را دارد. همین موقعیت ساده، هسته‌ی اصلی اثر را می‌سازد؛ موقعیتی که هم ظرفیت کمدی دارد و هم امکان نشان‌دادن اضطراب، خشم، بی‌اعتمادی و نیاز به همراهی را فراهم می‌کند.

نیل سایمون همزمان چند لایه را پیش می‌برد: دشواری تأمین معاش، فرسودگی عاطفی، زندگی هنرمندانی که میان آزمون بازیگری، تمرین، اجاره‌خانه و شکست‌های شخصی دست‌وپنجه نرم می‌کنند و نگاه تیزبین یک کودک به دنیای بزرگ‌ترها. لوسی در این میان فقط یک شخصیت فرعی نیست؛ حضور او ضرباهنگ گفت‌وگوها را عوض می‌کند و بسیاری از موقعیت‌های تلخ را به‌ سمت لحنی متفاوت می‌برد. شوخی‌های او گاهی از بزرگ‌ترها دقیق‌تر و بی‌رحم‌تر است.

کتاب دختر خداحافظی نمایشی است که بر رابطه‌ها، ریتم دیالوگ‌ها و تغییر تدریجی فاصله‌ی میان شخصیت‌ها استوار است؛ درامی که هم از آشفتگی زندگی روزمره نیرو می‌گیرد و هم از برخورد میان رؤیاهای هنری و واقعیت خشن زندگی شهری.

خلاصه نمایشنامه دختر خداحافظی

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

پائولا با دخترش لوسی خیال دارد همراه مردی به کالیفرنیا برود، اما با نامه‌ای روبه‌رو می‌شود که همه‌چیز را به‌هم می‌ریزد: مرد آن‌ها را ترک کرده، خانه را هم به بازیگری به نام الیوت اجاره داده و رفته است. پائولا که نه پول کافی دارد و نه جایی برای رفتن، ناچار می‌شود با الیوت زیر یک سقف زندگی کند. از این‌جا، داستان بر پایه‌ی درگیری‌های روزمره، مرزبندی‌های سخت، سوءتفاهم‌ها و گفت‌وگوهای تند پیش می‌رود. 

در کنار این تنش‌ها، هر سه شخصیت با مسئله‌های شخصی خود هم روبه‌رو هستند؛ از کار و آینده گرفته تا ترس از تکرار شکست‌های گذشته.

چرا باید کتاب دختر خداحافظی را بخوانیم؟

دلایل خواندن دختر خداحافظی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب یک موقعیت نمایشی فشرده و روشن می‌سازد که از دل آن هم کمدی بیرون می‌آید و هم تنش عاطفی.
• خواننده با رابطه‌ی پیچیده‌ی سه شخصیت اصلی آشنا می‌شود؛ رابطه‌ای که مدام میان درگیری، هم‌زیستی و شناخت متقابل جابه‌جا می‌شود.
• متن تصویری ملموس از زندگی بازیگران، آزمون‌های کاری، بی‌ثباتی مالی و فشار زندگی شهری ارائه می‌دهد.
• گفت‌وگوهای اثر برای کسانی که به دیالوگ‌نویسی و ریتم صحنه علاقه دارند، نمونه‌ای دقیق و زنده فراهم می‌کند.
• حضور لوسی به کتاب زاویه‌ای متفاوت می‌دهد و نگاه کودکانه‌ی او بسیاری از تناقض‌های بزرگ‌ترها را آشکار می‌کند.

خواندن کتاب دختر خداحافظی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن دختر خداحافظی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به نمایش‌نامه‌هایی که بر گفت‌وگو، کشمکش و رابطه‌ی شخصیت‌ها تکیه دارند.
• خوانندگانی که به داستان‌های شهری با محور بی‌پولی، بی‌ثباتی و هم‌خانه‌شدن ناخواسته علاقه دارند.
• کسانی که دوست دارند فضای پشت‌صحنه‌ی زندگی بازیگران و دغدغه‌های کاری آن‌ها را در قالب یک متن نمایشی ببینند.
• مخاطبانی که از شخصیت‌های تندخو، آسیب‌دیده و در عین‌ حال شوخ‌طبع لذت می‌برند.
• دانشجویان و فعالان تئاتر که می‌خواهند نمونه‌ای از تنظیم یک فیلم‌نامه برای صحنه را بخوانند.

درباره نیل سایمون

نیل سایمون (Neil Simon) (۱۹۲۷-۲۰۱۸) نمایش‌نامه‌نویس، فیلم‌نامه‌نویس و طنزپرداز آمریکایی و یکی از اسطوره‌های تئاتر برادوی بود. او به عنوان موفق‌ترین و پرمخاطب‌ترین نمایش‌نامه‌نویس در تاریخ تئاتر آمریکا شناخته می‌شود؛ چهره‌ای که رکورددار بیشترین اجرای صحنه‌ای آثار در این کشور بود و به چنان جایگاهی دست یافت که در زمان حیاتش، تالاری در برادوی به نام او نام‌گذاری شد. سایمون با درآمیختن طنزی گزنده، دیالوگ‌هایی هوشمندانه و بازنمایی واقع‌گرایانه‌ی ضعف‌ها و تناقضات انسان معاصر، به‌ویژه تجارب زیسته‌ی جامعه‌ی آمریکایی‌یهودی در قرن بیستم، کمدی صحنه‌ای را تا حد زیادی ارتقا داد.

کارنامه‌ی هنری نیل سایمون دربرگیرنده‌ی ده‌ها اثر در تئاتر و سینماست که از شناخته‌شده‌ترین آن‌ها می‌توان به «پابرهنه در پارک»، «پزشک نازنین» (اقتباسی از داستان‌های آنتون چخوف)، «پسران آفتاب»، «عاقبت عشاق سینه‌چاک»، «اتاقی در هتل کالیفرنیا» و «سه‌گانه‌ی اوژن» اشاره کرد. او در طول دهه‌ها فعالیتش، افتخاراتی زیادی به دست آورده؛ نظیر جایزه‌ی پولیتزر سال ۱۹۹۱ (برای نمایش‌نامه‌ی «گم‌شده در یانکر»)، چندین جایزه‌ی تونی، دراما دسک و جوایز انجمن نویسندگان آمریکا.

درباره شهرام زرگر

شهرام زرگر (متولد ۱۳۴۴) مترجم، پژوهشگر، بازیگر و مدرس تئاتر است. او پس از دریافت مدرک کارشناسی بازیگری از دانشکده‌ی هنرهای زیبای دانشگاه تهران، تحصیلات تکمیلی خود را در رشته‌ی ادبیات نمایشی در دانشگاه هنر تهران به پایان رساند. زرگر به عنوان عضو هیئت‌علمی و استاد دانشکده‌ی سینما و تئاتر دانشگاه هنر فعالیت دارد. بخش مهمی از شهرت او مرهون ترجمه‌ی متون شاخص ادبیات نمایشی جهان نظیر آثار نیل سایمون و دیوید ممت است.

اقتباس‌ها از کتاب دختر خداحافظی

نیل سایمون ابتدا این متن را به شکل فیلم‌نامه نوشته بود و بعد آن را به صورت نمایش‌نامه اقتباس کرد. فیلم‌نامه‌ی سایمون را هربرت راس به فیلمی کمدی‌رمانتیک تبدیل کرد که در آن ریچارد دریفوس، مارشا ماسون و کویین کومینگز بازی می‌کردند. این فیلم نامزد پنج جایزه‌ی اسکار از جمله بهترین فیلم‌نامه، بهترین فیلم و بهترین بازیگر نقش اول مرد و زن شد. از این میان ریچارد دریفوس توانست اسکار بهترین بازیگر مرد را از آن خود کند. سایمون به خاطر دختر خداحافظی برنده‌ی جایزه‌ی گلدن گلوب بهترین فیلم‌نامه شد.

بخشی از کتاب دختر خداحافظی

«پائولا: آدم فکر می‌کنه باید از اشتباهاتش درس بگیره... با یه بازیگر ازدواج کردم و اون ولم کرد رفت... با یه بازیگر زندگی کردم و اون هم فِلِنگ رو بست... دفعهٔ بعد اگه با یه بازیگر حرفم زدم با لگد بزن تو... خُب، خودت جاش رو یاد گرفتی دیگه!‌‌
لوسی: اوهوم! حالا چرا نریم کالیفرنیا؟ شاید اون‌جا یه کار تو تلویزیون پیدا کنی... هر کی رو می‌بینی رفته تو تلویزیون!‌‌
پائولا: ما این‌قدری پول نداریم که خودمون رو به عوارضیِ نیویورک هم برسونیم!‌‌
لوسی: می‌‌تونیم اسباب‌اثاثیهٔ خونه رو بفروشیم!‌‌
پائولا: مال ما نیست. اون‌ها مال صاحبخونه‌ست!‌‌
لوسی: می‌‌تونیم نصف‌‌شب بفروشیم‌‌شون!‌‌
پائولا: فکر کنم این رو تونی برات به ارث گذاشته!... حالا نگران نباش... یه کار دست‌‌وپا می‌‌کنم. من رقص بلدم... فقط باید برگردم تو فُرم... می‌‌تونم این کار رو بکنم.‌‌
لوسی: می‌‌دونم.‌‌
پائولا: نگران نباش عزیزم. نگران که نیستی؟‌‌
لوسی: (با لحنی نه‌چندان قانع‌‌کننده) نه.‌‌
پائولا: اگه نگرانی بهم بگو...‌‌
لوسی: همین الآن بهت گفتم.‌‌
پائولا: منظورم اینه بگو داری به چی فکر می‌‌کنی؟‌‌
لوسی: ... داشتم به این فکر می‌‌کردم آدم چه‌طور می‌‌تونه پولش رو بده به لاشخورها!‌‌»