کتاب جامعه شناسی سینمای پدرخوانده

کتاب جامعه شناسی سینمای پدرخوانده نوشتهٔ ویلیام مالیژکو و ترجمهٔ مهدی قاصد است. انتشارات اندیشه احسان این کتاب را منتشر کرده است.

درباره کتاب جامعه شناسی سینمای پدرخوانده

کتاب جامعه شناسی سینمای پدرخوانده که پنج بخش دارد، به قلم مدیر مطالعات فیلم و رسانه و معلم ارشد مدرسهٔ پسرانهٔ لانگلی‌پارک در کنت نوشته شده است. عنوان فصل‌های این اثر عبارت است از «حقایق جالب در مورد پدرخوانده»، «زمینه»، «روایت و فرم»، «سبک» و «فیلم‌شناسی». ویلیام مالیژکو در این کتاب با بیانی ساده به بررسی جامعه‌شناختی مجموعهٔ «پدرخوانده» (Godfather) می‌پردازد و ضمن معرفی عوامل مختلف آن همچون کارگردان، بازیگران، تهیه‌کنندگان و دیگر عوامل مهم، به بررسی مهم‌ترین زوایای پیدا و پنهان این فیلم همچون روایت و فرم، ساختار، ایدئولوژی، جایگاه زن و... پرداخته است. می‌دانیم که «پدرخوانده» فیلمی است که در سال ۱۹۷۲ میلادی ساخته شد. ماجراهای عجیبی حین ساخت آن اتفاق افتاد. «فرانسیس فورد کوپولا» که کارگردان این فیلم بوده، چند بار از پروژه اخراج شد. استودیو تمایلی برای به‌کارگیری مارلون براندو نداشت؛ همین احساس درمورد آل پاچینو نیز که در آن زمان بازیگری گمنام و ناشناخته بود، وجود داشت. بسیاری از آمریکایی‌های ایتالیایی‌تبار نگران آن بودند که این فیلم ممکن است وجههٔ آن‌ها را خدشه‌دار کند، اما به هر روی پدرخوانده ساخته شد و توانست برندهٔ سه جایزهٔ اسکار در رشته‌های بهترین فیلم، بهترین بازیگر نقش اول مرد و بهترین فیلم‌نامهٔ اقتباسی و نامزد شش جایزهٔ اسکار دیگر شود. پدرخوانده توانست در آن سال فیلم‌های مطرح دیگری را کنار بزند. بعد از این بود که پدرخواندهٔ دو و سه هم ساخته شد.

خواندن کتاب جامعه شناسی سینمای پدرخوانده را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران هنر سینما پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب جامعه شناسی سینمای پدرخوانده

«کوپولا فیلم را به‌نحوی پرآب‌وتاب تمام‌می‌کند: او با تعمید پرشکوه یک کودک در کلیسای کاتولیک همراه با سلاخی شدن عیانِ دشمنان مایکل، قمار بسیار بزرگی را به پایان می‌برد. اما این امر، موجب یک شوک کامل مؤثر قبل از پایان ساکت اما ویرانگر فیلم است. اینْ توانایی فیلم برای نشان دادن چنین تضادهایی است که به رسانه قدرت می‌بخشد.

روش به‌کارگیری روایت موازی به استفاده از تکنیک‌های متفاوتی وابسته است. برای مثال:

برش متقاطع مابین صحنه‌های متضاد

تنوع قاب‌هایی که به‌صورت اکستریم‌لانگ‌شات تا کلوزآپ، با زوایای پایین تا بالا گرفته‌شده‌اند

استفاده از صداهای حاضر در صحنه؛ از زبان لاتین مورداستفاده توسط کشیش و ارگ کلیسا گرفته تا صداهای مربوط به کشتار و انبوه آتش مسلسل‌های دستی و شیشه‌های شکسته

استفاده از صداهای غیرحاضر در صحنه؛ روی‌هم‌افتادن خطابهٔ تعمید که صدایش به‌تدریج بیشتر می‌شود، با قتل‌ها، که در بعضی جاهای به‌خصوص تبدیل به صداهای غیرحاضر در صحنه می‌شوند

ویژگی‌های متضادِ طبیعیِ هر صحنه

سرعت سکانس، هنگامی‌که تعمید ادامه می‌یابد و نقطهٔ اوج کشتارها اتفاق می‌افتد

معناهای طعنه‌آمیز ایجادشده توسط کلمات و کنش‌ها

تقابل نقطهٔ به‌دنیاآمدن کودک و تعمید او با مرگ گانگسترها.

مخاطبان هم‌چنین مدل‌های ذهنی خود را به فهم خودشان از سکانس اضافه می‌کنند. مدل‌های ذهنی ذیل می‌تواند کمک‌مان کند تا فرضیهٔ خودمان را از این‌که چه چیزی در لایه‌های مختلف معنا در جریان است، بسازیم:

نمادهای کلیسای کاتولیک رومی

درک ما از اتفاقات مهم زندگی مانند مراسم غسل‌تعمید

رسوم هنری فیلم‌های گانگستری که برگرفته از نگاه‌های قبلی ما از چنین فیلم‌هایی است

برش‌های متقاطعی که در متون تصویری متحرک از کارتون‌ها و نمایش‌های پرزروق‌وبرق گرفته تا اُپراها و برنامه‌های جدید، دیده‌ایم

صداهایی که در جاهای دیگری که زندگی هرروزه در آن‌ها در جریان است، تشخیص می‌دهیم

رمان‌ها و داستان‌های کوتاهی که خوانده یا نمایش‌نامه‌ها و فیلم‌هایی که دیده‌ایم

برداشت‌های ما از آن‌چه که تاکنون در پدرخوانده اتفاق افتاده است

کوپولا در پدرخواندهٔ ۲ از ابزار مشابهی به‌شیوه‌ای وسیع‌تر استفاده می‌کند: کل پیرنگ از دو روایت تشکیل‌می‌شود که در سرتاسر فیلم به‌صورت هم‌زمان ادامه دارد. در قسمت سوم پدرخوانده، قسمت پایانی نیز از روایت موازی استفاده می‌کند: سکانس درون سال اپرا، جایی‌که سوءقصدی به جان مایکل صورت‌خواهدگرفت، در تلفیق و پیوستگی با قتل تعداد زیادی از دشمنان خانواده به دستور پدرخواندهٔ جدید وینست مانچینی (اندی گارسیا)، ارائه‌می‌شود. تصمیم کوپولا برای استفاده از این شیوه، یگانگی سبک را در تمام این سه‌گانه حفظ کرده است.»