کتاب عصر استعمارگری

کتاب عصر استعمارگری نوشتهٔ دان ناردو و ترجمهٔ مهدی حقیقت خواه است و گروه انتشاراتی ققنوس آن را منتشر کرده است. این کتاب از مجموعهٔ تاریخ جهان است.

درباره کتاب عصر استعمارگری

تاریخدانان غالباً عصر مدرن استعمارگری را (در برابر استعمارگری در دوران باستان) از اواخر سده پانزدهم تا میانه سده بیستم تعیین می‌کنند. در این مدت زمان تقریباً پانصدساله، اسپانیا، انگلستان، فرانسه، و چندین کشور دیگر اروپایی به امپراتوری‌های پرحرارتی تبدیل شدند. آن‌ها در پی توسعه قدرت و نفوذ خود، مکتشفان را برای یافتن سرزمین‌های ناشناخته به سرتاسر جهان اعزام داشتند و سرزمین‌های کشف‌شده را از آن خود دانستند. سپس به بهره‌کشی از این مستعمرات و مردمان بومی ساکن آن‌ها پرداختند. امپراتوری‌های مستعمراتی توسعه یافتند. اما با گذشت زمان، امپراتوری‌ها در حفظ و فرمانروایی بر متصرفات دوردست خود با مشکلات فزاینده‌ای روبه‌رو شدند و سرانجام مستعمرات خود را از دست دادند یا ناگزیر شدند به آن‌ها استقلال بدهند.

این عصر را هرچه بنامند، نقطه عطف مهمی در تاریخ جهان به‌شمار می‌رود.

کتاب عصر استعمارگری به این موارد می‌پردازد:

۱. نخستین عصر بزرگ استعمارگری

۲. چالش‌های اداره مستعمرات

۳. آغاز مقاومت در برابر استعمارگری

۴. «آفتاب هیچ‌گاه غروب نمی‌کند»: گسترش امپراتوری بریتانی

۵. امپریالیسم جدید و تلاش برای تسلط بر آفریقا

۶. قیمومیت اروپاییان نقشه خاورمیانه را تغییر می‌دهد

۷. بازسازی جهان: پایان استعمارگری

خواندن کتاب عصر استعمارگری را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به نوجوانان و جوانان علاقه‌مند به تاریخ جهان پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب عصر استعمارگری

«تاریخدانان، در یک جمع‌بندی مناسب، غالباً عصر مدرن استعمارگری را (در برابر استعمارگری در دوران باستان) از اواخر سده پانزدهم تا میانه سده بیستم تعیین می‌کنند. در این مدت زمان تقریباً پانصدساله، اسپانیا، انگلستان، فرانسه، و چندین کشور دیگر اروپایی به امپراتوری‌های پرحرارتی تبدیل شدند. آن‌ها در پی توسعه قدرت و نفوذ خود، مکتشفان را برای یافتن سرزمین‌های ناشناخته به سرتاسر جهان اعزام داشتند و سرزمین‌های کشف‌شده را از آن خود دانستند. سپس به بهره‌کشی از این مستعمرات و مردمان بومی ساکن آن‌ها پرداختند. امپراتوری‌های مستعمراتی توسعه یافتند. اما با گذشت زمان، امپراتوری‌ها در حفظ و فرمانروایی بر متصرفات دوردست خود با مشکلات فزاینده‌ای روبرو شدند و سرانجام مستعمرات خود را از دست دادند یا ناگزیر شدند به آن‌ها استقلال بدهند.

دانش‌پژوهان معمولا این عصر طولانی و پیچیده گسترش و کاهش امپراتوری‌ها را به دوره‌های زمانی کوتاه‌تر و سامان‌پذیرتر تقسیم می‌کنند. دوره اول در اواخر سده پانزدهم آغاز شد و کمی بیش از دو قرن ادامه یافت. از آن‌جا که این دوره شاهد کشف آمریکای شمالی و جنوبی و مناطق دیگر و کاوش‌های ابتدایی در آن‌ها بود، آن را غالباً «عصر اکتشافات» نام نهاده‌اند. طی این دوره، که عبارت «نخستین عصر بزرگ استعمارگری» را نیز در توصیف آن به‌کار برده‌اند، صدها مستعمره برپا شد.

این عصر را هرچه بنامند، نقطه عطف مهمی در تاریخ جهان به‌شمار می‌رود. به یک معنا، نوعی پُل تاریخی بود که اروپا از روی آن از دوران قرون وسطی به عصر مدرن گذر کرد. اروپاییان، طی قرن‌های متمادی، به همسایگان خودشان، و حداکثر بخش‌هایی از آسیای غربی، محدود بودند و از بخش‌های بزرگی از جهان جدا افتاده بودند. اما اکتشاف و استعمار سرزمین‌های پهناور و سرشار از منابع طبیعی، امکان رشد سریع و کلان اقتصادی و توسعه سیاسی و نظامی را فراهم آورد. این به مشتی از کشورهای کوچک اروپایی اجازه داد اراده و فرهنگ خود را به بخش‌های وسیعی از جهان تحمیل کنند. چنان که تاریخدان آمریکایی ویلیام اچ. مک‌نیل می‌نویسد:

دریانوردان اروپایی، هنگامی که بر آب‌های خطرناک (اقیانوس اطلس) تسلط یافتند، هیچ دریایی را عبورناپذیر و دستیابی به هیچ ساحل بدون یخی را دشوارتر از حد جسارتشان نیافتند. ناخداهای بی‌باک پی‌درپی وارد دریاهای دوردست و تا آن زمان ناشناخته می‌شدند... . نتیجه ارتباط سَمت غربی اروپا با سواحلِ اکثر نقاطِ زمین بود. آنچه همیشه حاشیه انتهایی (حوزه اروپایی) بود، در ظرف کمی بیش از یک نسل، به کانون راه‌های دریایی جهان تبدیل شد و بر هر جامعه انسانی که از راه دریا به آسانی در دسترس بود تأثیر گذاشت و از آن تأثیر پذیرفت... . موانع حفاظتی دریایی بین قاره آمریکا و بقیه جهان ناگهان برداشته شد و... در تاریخ جهان از سال ۱۵۰۰ به بعد، تسلط سیاسی فزاینده نخست اروپای غربی، و سپس جامعه وسعت‌یافته نوع اروپایی پدیدآمده در دو سوی اقیانوس اطلس شمالی، اهمیت کلیدی دارد.»