کتاب ترز دکرو

کتاب ترز دکرو (Thérèse Desqueyroux) نوشته فرانسوا موریاک، داستان زنی جوان در جنوب فرانسه است که در میانه‌ی ازدواجی حساب‌شده، خانواده‌ای پرنفوذ و فضایی خفه‌کننده از سنت و مذهب، به نقطه‌ای می‌رسد که دیگر راهی جز شورش پنهان برایش باقی نمی‌ماند. موریاک در این اثر به دنیای درونی ترز، ترس‌ها، میل‌ها، نفرت‌ها و احساس گناه او نزدیک می‌شود و نشان می‌دهد چگونه زنی باهوش و منطقی در چشم دیگران، در سکوت به مرزی می‌رسد که تصمیم به نابودی نظم اطراف خود می‌گیرد. نشر امیرکبیر این داستان را با ترجمه احمد آجودانی منتشر کرده است. نسخه الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ترز دکرو

کتاب ترز دکرو از فرانسوا موریاک، روایتی روان‌شناختی است که حول محور شخصیتی پیچیده و عصیانگر شکل گرفته است. داستان نه با شرح یک زندگی عادی، بلکه از راهروهای دادگاه و لحظه‌ی صدور حکم منع تعقیب آغاز می‌شود تا خواننده را بلافاصله با بحران هویت و اتهام جنایت روبه‌رو کند. موریاک با استفاده از تکنیک بازگشت به گذشته، مسیر زندگی ترز را از دوران کودکی در آرژلوز تا ازدواج مصلحتی با برنار دکرو بازسازی می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه فشارهای خفقان‌آور سنت، مذهب و حفظ حیثیت خانواده، زنی باهوش را به سوی پرتگاه جنایت و انزوا سوق می‌دهد.

ساختار رمان بر پایه‌ی واکاوی درونی و اعترافات ذهنی ترز در مسیر بازگشت به خانه استوار است. نویسنده با مهارتی خیره‌کننده، تقابل میان تمایلات فردی و دیوارهای بلند جامعه‌ی بورژوای فرانسه را در فضاهایی نمادین همچون خانه‌های تاریک اربابی و دشت‌های مه‌آلود به تصویر می‌کشد. در این اثر، خانواده نه به عنوان پناهگاه، بلکه به مثابه‌ی شبکه‌ای فشرده از منافع و شایعه‌ها ترسیم شده که ترز در میان آن، برای یافتن معنای آزادی و گریز از بیزاریِ زناشویی، راهی جز تقابل با اخلاقیات تحمیلی نمی‌یابد. ترز دکرو فراتر از یک درام جنایی، کالبدشکافی تنهایی انسان و جدال ابدی میان حقیقت فردی و مصلحت جمعی است.

خلاصه داستان ترز دکرو

 هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

ترز دکرو زنی است که در دادگاه تبرئه شده اما در واقع به نوعی محکومیت مادام‌العمر در تنهایی و سوءظن محکوم است. داستان با بازگشت او از دادگاه آغاز می‌شود؛ درحالی‌که پدر و وکیل‌مدافعش از موفقیت در جلوگیری از محاکمه‌ی علنی و حفظ آبروی خانواده حرف می‌زنند و او در سکوت، در مه و بوی نان و باران، تازه طعم آزادی‌ای را می‌چشد که قرار است او را دوباره به خانه‌ی شوهرش در آرژلوز برگرداند. در کالسکه و قطار، ذهن ترز به عقب برمی‌گردد و خواننده را به سال‌های نوجوانی‌اش می‌برد؛ زمانی‌ که در دبیرستان، نمونه‌ی دانش‌آموز منطقی و بلندپرواز بود و تابستان‌ها را در خانه‌ی اربابی آرژلوز و در کنار دوستش، آن دولاتراو می‌گذراند. در این بازگشت‌ها، رابطه‌ی ترز و آن شکل می‌گیرد: دو دختری که در سالن تاریک، کنار آلبوم عکس، در کلبه‌ی شکار، کنار نهر لاهور و زیر درختان بلوط، ساعت‌ها کنار هم می‌نشینند، بدون آن‌که حرف زیادی برای گفتن داشته باشند، اما نوعی خوشبختی مبهم و تعلیق‌آمیز را تجربه می‌کنند. 

برنار دکرو، برادر آن، به‌ عنوان وارث مزرعه‌ی همسایه و شکارچی جدی و جوانی سربه‌راه وارد داستان می‌شود؛ کسی که همه‌ی اهالی، ازدواجش با ترز را بدیهی می‌دانند، چون املاک‌شان برای ادغام در یکدیگر ساخته شده است. ترز، هم به‌ خاطر قدرت و وسعت زمین‌ها و هم برای یافتن پناهگاه و جای ثابت در جامعه، به این ازدواج تن می‌دهد. پس از ازدواج و سفر عروسی، ترز در کنار برنار، با زندگی زناشویی‌ای روبه‌رو می‌شود که در آن، بدنش باید نقش همسر وظیفه‌شناس را بازی کند، درحالی‌که در درون، سردی، ترس و نوعی بیگانگی عمیق نسبت به شهوت و لذت دارد. بازگشت به سن‌کلر و آرژلوز، او را در شبکه‌ی خانواده‌های لارک، دکرو، لاتراو و آزودو قرار می‌دهد؛ شبکه‌ای که در آن، خانواده مهم‌ترین ارزش است و هر چیز دیگری باید فدای حفظ ظاهر و منافع مشترک شود...

چرا باید کتاب ترز دکرو را بخوانیم؟

ترز دکرو از دل متن خود، تصویری دقیق از فشارهای نامرئی خانواده، مذهب و سنت بر زندگی یک زن در محیطی روستایی و بسته ارائه می‌دهد. فضای جغرافیایی و اجتماعی داستان به‌خوبی نشان می‌دهد چگونه یک منطقه‌ی خاص می‌تواند سرنوشت شخصیت‌ها را شکل دهد. ترز دکرو در عین روایت ماجرایی شخصی، تصویری از طبقه‌ای اجتماعی را نیز ترسیم کرده که در آن، مالکیت، نام خانوادگی و پیوندهای خویشاوندی، بر احساسات فردی سایه می‌اندازد و حتی عشق و جنایت را در چارچوب خود بازتعریف می‌کند.

خواندن کتاب ترز دکرو را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

ترز دکرو به کسانی پیشنهاد می‌شود که به ادبیات فرانسه، داستان‌های واقع‌گرا، و روایت‌هایی درباره‌ی زنان علاقه‌مند هستند.

درباره فرانسوا موریاک

فرانسوا موریاک (François Mauriac) (۱۸۸۵-۱۹۷۰) نویسنده، روزنامه‌نگار و شاعر فرانسوی و برنده‌ی جایزه‌ی نوبل ادبیات سال ۱۹۵۲ بود. او در آثار خود با نگاهی روان‌شناختی به تضادهای میان ایمان مذهبی، گناه و تمایلات انسانی در خانواده‌های بورژوای فرانسه می‌پرداخت. رمان‌های مشهور او مانند «ترز دکرو» و «پایان شب» که فساد اخلاقی و تنهایی معنوی انسان را به تصویر می‌کشند او را به یکی از پیشگامان ادبیات مسیحی مدرن تبدیل کرده بودند. علاوه بر داستان‌نویسی، موریاک روزنامه‌نگار و فعال سیاسی هم بود و در دوران جنگ جهانی دوم به جنبش مقاومت فرانسه پیوست و بعدها در دفاع از حقوق بشر و استعمارزدایی، مواضع قاطعی اتخاذ کرد. موریاک تأثیری عمیق بر جریان‌های فکری زمان خود داشت و به همین خاطر نشان صلیب بزرگ لژیون دونور را به دست آورده بود.

اقتباس‌ها از کتاب ترز دکرو

ژرژ فرانژو اولین کارگردانی بود که این رمان را منبع اقتباسش قرار داد و فیلمی بر اساس آن ساخت. فیلم او که ترز نام داشت، محصول سال ۱۹۶۲ بود و در آن امانوئل ریوا و فیلیپ نوآره نقش‌های اصلی را داشتند. این اثر نامزد شیر طلایی ونیز شده بود.

سال ۲۰۱۰ کلود میلر دوباره این اثر را بازسازی کرد. در اثر او، اودره توتو نقش ترز را بر عهده داشت.

بخشی از کتاب ترز دکرو

«حقیقت آرژلوز آن‌طرف دنیاست. از آن جاهایی که از آن دورتر نمی‌توان رفت. همان‌چیزی که اینجا "محله" می‌خوانند: چند مزرعهٔ اجاره‌نشین نه کلیسا و نه شهرداری و نه گورستان پراکنده در اطراف یک مزرعهٔ چاودار، در ده کیلومتری قصبه سن‌کلر که تنها با جادهٔ گودی به این قصبه مربوط می‌شود. این جادهٔ پر شیار و چاله‌چوله از آرژلوز به‌بعد راه باریک شنزاری می‌شود و تا اقیانوس جز هشتاد کیلومتر برکه، مرداب ساحلی و کاج‌های بی‌جان و خلنگزاری که در آن، اواخر زمستان به رنگ خاکستر درمی‌آیند چیزی نیست. بهترین خانواده‌های سن‌کلر از این محلهٔ دورافتاده برخاسته‌اند. در اواسط قرن گذشته هنگامی‌که کم‌کم چوب و صمغ هم به محصولات ناچیز گله‌های مردم اضافه گردید پدربزرگ‌های همین کسانی که اکنون زندگی می‌کنند در "سن‌کلر" خانه گزیدند و خانه‌های آرژلوز آن‌ها به مزرعه‌های اجاره‌نشین بدل گردید. منبت‌کاری تیرهای سردر و گاهی هم یک بخاری مرمر از قدر و منزلت خانه‌ها در زمان گذشته خبر می‌دهد، خانه‌ها هرسال کمی بیشتر در زمین فرو می‌روند و اکنون ضلع بزرگ یکی از بام‌های آن‌ها تقریباً به زمین می‌خورد.»