کتاب درمان گیاهی

کتاب درمان گیاهی نوشته غیاث الدین جزایری و مجموعه‌ای مفصل از دیدگاه‌ها و نسخه‌های طب سنتی ایران درباره‌ی سلامت پوست، مو و برخی بیماری‌های شایع بدن است. انتشارات امیرکبیر این کتاب را منتشر کرده است. نویسنده که سال‌ها به ترویج طب گیاهی پرداخته، در این اثر به‌سراغ گیاهان دارویی بومی و خوراکی‌های روزمره رفته و آن‌ها را به‌عنوان ابزار پیشگیری و درمان معرفی کرده است. متن حاضر همان متن اصلی نویسنده است که بدون ویرایش علمی جدید در اختیار خواننده قرار گرفته است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب درمان گیاهی اثر غیاث الدین جزایری

کتاب درمان گیاهی اثری از غیاث الدین جزایری است که بر پایه‌ی سنت داروسازی و پزشکی ایرانی نوشته شده و تمرکز اصلی آن بر بیماری‌های پوستی، مشکلات مو و برخی اختلالات مرتبط با خون، کبد و تغذیه است. نویسنده در این کتاب از تجربه‌ی داروسازان و پزشکان قدیم ایران، باورهای طبایع چهارگانه و یافته‌های تغذیه‌ای جدید زمان خود استفاده کرده و آن‌ها را در کنار هم قرار داده است. در کتاب درمان گیاهی فصل نخست به‌طور کامل به موی سر و صورت اختصاص یافته است؛ از پیشگیری از سفیدشدن مو، جلوگیری از ریزش، تقویت پیاز مو، درمان موخوره و شوره تا طاسی، کچلی، داءالثعلب و کوسه‌بودن.

غیاث الدین جزایری در این فصل هم علل مزاجی و ارثی را توضیح داده و هم نسخه‌های خوراکی و مالیدنی متعدد با گیاهانی مثل سنبل‌الطیب، سیر، پیاز، گزنه، برگ انجیر، مورد، لادن و حنا را آورده است. در ادامه‌ی کتاب درمان گیاهی بحث به‌سمت پوست صورت و بدن می‌رود؛ تیرگی و لکه‌ها، کک‌ومک، جوش صورت، سالک، خشکی و چربی پوست، لطافت و نرمی پوست و نقش ویتامین‌ها و به‌ویژه پوست شلتوک برنج در سلامت پوست و مو. نویسنده در هر بخش ابتدا علت بیماری را از نگاه طب سنتی و تا حدی طب جدید توضیح داده است و سپس نسخه‌های گیاهی، روش‌های شست‌وشو، ماسک‌ها و پرهیزهای غذایی را به‌تفصیل فهرست کرده است.

خلاصه کتاب درمان گیاهی

بسیاری از مشکلات مو و پوست نتیجه‌ی «گرسنگی پنهان» بدن از نظر املاح گیاهی، ویتامین‌ها و برهم‌خوردن مزاج است. نویسنده ابتدا نقش فلزاتی مانند منگنز و روی را در رنگ مو و استحکام آن توضیح و نشان می‌دهد چگونه کمبود آن‌ها به سفیدشدن، شکنندگی و ریزش مو منجر می‌شود. سپس از طریق خوراکی‌هایی مثل سبوس گندم و جو، پوست شلتوک برنج، میوه‌ها و سبزی‌ها و نیز روغن‌ها و جوشانده‌های گیاهی، راه‌هایی برای تغذیه‌ی پیاز مو از درون و بیرون پیشنهاد کرده است.

کتاب درمان گیاهی در بخش پوست نیز تیرگی، لکه‌ها، کک‌ومک، جوش صورت و سالک را با عواملی مانند کارکرد کبد، کمبود ویتامین‌های گروه ب، آفتاب، آلودگی هوا و تغذیه‌ی نامناسب پیوند می‌دهد و برای هرکدام مجموعه‌ای از ماسک‌ها، شست‌وشوها و نسخه‌های گیاهی با موادی مانند پوست شلتوک، کف دریا، گلنار، سبزی‌های خانواده‌ی نعنا، فلوس و اشنان را معرفی کرده است.

چرا باید کتاب درمان گیاهی را بخوانیم؟

کتاب درمان گیاهی تصویری یکپارچه از نگاه طب سنتی ایران به مو و پوست ارائه کرده است؛ از علت سفیدشدن یک تار مو تا شکل‌گیری کک‌ومک و سالک. خواننده با منطق پشت نسخه‌های گیاهی، نقش تغذیه و ویتامین‌ها و نیز محدودیت‌ها و خطرات برخی روش‌ها آشنا می‌شود و می‌تواند میان توصیه‌های قدیمی، موارد قابل‌استفاده و موارد نیازمند احتیاط را تشخیص دهد.

خواندن کتاب درمان گیاهی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به دوستداران طب سنتی ایران، کسانی که در پی شناخت ریشه‌های گیاهی نسخه‌های خانگی برای مو و پوست هستند و دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌ی تاریخ پزشکی و داروسازی سنتی پیشنهاد می‌شود. همچنین این اثر برای افرادی که به‌دنبال دیدگاهی تغذیه‌محور درباره‌ی سلامت مو و پوست هستند، سودمند است.

درباره غیاث الدین جزایری

غیاث الدین جزایری در سال ۱۳۱۰ تحصیلات خود را در رشته‌ی داروسازی در مدرسه‌ی عالی داروسازی آغاز کرد و سپس با دعوت دکتر اعلم، پژوهش‌های خود را در آزمایشگاه مؤسسه‌ی دارویی سپه پی گرفت. این نویسنده همزمان با گذراندن دوره‌ی آموزشی در مدرسه‌ی عالی داروسازی، مقطع عالی رشته‌ی شیمی را در مدرسه‌ی صنعتی آلمان در تهران پشت سر گذاشت. او بلافاصله پس از اخذ مدرک دکتری داروسازی، به‌عنوان مدرس در دانشکده‌ی فنی به استخدام درآمد و در تدریس واحدهای موظف در دانشکده‌ی داروسازی با دکتر اعلم به همکاری پرداخت. این سطح از دستاوردهای علمی و جایگاه اجتماعی، روحیه‌ی کمال‌جوی جزایری را اشباع نساخت؛ ازاین‌رو به‌منظور توسعه‌ی پژوهش‌ها و طی‌کردن دوره‌ی تخصصی علوم تغذیه (غذاشناسی) عازم فرانسه و سوئیس شد.

غیاث الدین جزایری پس از بازگشت به ایران، دستاورد سال‌ها تحقیق و تتبع خود را در قالب آثاری آموزنده و ارزشمند همچون کتاب‌های «درمان گیاهی»، «اعجاز خوراکی‌ها»، «اسرار خوراکی‌ها» و «خواب و خوراک» به نگارش درآورد و تقدیم جامعه کرد. او در گام بعدی، مجموعه مقالات پرمحتوای خود را که پیش‌تر در یکی از نشریات هفتگی پرمخاطب تهران چاپ می‌شد، گردآوری کرد و تحت‌عنوان کتاب «زبان خوراکی‌ها» در سه جلد به چاپ رساند.

بخشی از کتاب درمان گیاهی

«برای مبارزه با شورهٔ سر چه باید کرد؟

گفتیم که سبوسه نتیجهٔ خرابی غدد زیر پوست سر است که در اثر نرسیدن املاح معدنی به آن‌ها خراب می‌شود و ترشحات آن‌ها غیرطبیعی می‌شود و در نتیجه مقداری سلول مرده از آنجا خارج شده و به‌صورت شوره درمی‌آیند. بنابراین استفاده از این املاح مثل سولفات دوزنگ و کات کبود با رعایت اصول داروسازی مفید است و شوره را درمان می‌کند. رنگ کردن سر با گلسنگ نیز به‌علت داشتن این املاح مفید است.

گلسنگ‌ها که اهالی مازندران به آن‌ها سنگ حنه یعنی حنای سنگ می‌گویند، گیاهانی هستند که روی تخته‌سنگ‌ها می‌رویند. رنگ آن‌ها خاکستری مایل به سفید است و دارای لکه‌های سیاه هستند. گلسنگ نمونه‌ای از همزیستی گیاهان است و در حقیقت از یک جلبک و یک قارچ به وجود می‌آید. جلبک که دارای سبزینه است، در برابر آفتاب گاز هوا را می‌گیرد و قارچ‌ها هم آب و مواد معدنی را از زمین می‌کشد و زندگانی یکدیگر را تکمیل می‌کنند. گلسنگ‌ها دارای مواد رنگی بوده و مانند حنا موی سر را رنگ می‌کنند و همین رنگ و مواد معدنی آن‌هاست که موی سر را تقویت می‌کند و شوره را از بین می‌برد.»